Overzicht van de EPB-regelgeving in het Brussels Gewest

Het Europese beleid in verband met de energieprestatie van gebouwenInschatting van de hoeveelheid energie die nodig is voor een gestandaardiseerd gebruik van het gebouw, waarbij onder andere rekening wordt gehouden met verwarming, warm water, koeling, ventilatie en verlichting. Deze beoordeling wordt vertaald in een of meer numerieke indicatoren. (EPB) kadert binnen een bredere energietransitie en de klimaatdoelen van de Europese Unie: de EU wil de opwarming van de aarde beperken tot 1,5°C boven het pre-industriële niveau.  

Dat beleid wordt voornamelijk aangestuurd door richtlijnen en verordeningen die de gebouwen in Europa energie-efficiënter moeten maken. Gebouwen zijn namelijk verantwoordelijk voor ongeveer 40% van het eindverbruik in de EU en 36% van de broeikasgasemissies. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ligt dat aandeel nog hoger: gebouwen zijn er verantwoordelijk voor 56% van de totale uitstoot, waarvan 62% afkomstig is van de residentiële sector. 

Om het energieverbruik en de uitstoot te beperken én tegelijk het comfort van gebruikers te verbeteren, heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een eigen regelgeving uitgewerkt. Die legt concrete eisen en procedures vast voor de bouw en renovatie van gebouwen, voor het plaatsen en gebruiken van technische installaties en - in bepaalde gevallen - voor het verkrijgen van een EPB-certificaatDocument dat de indicatoren voor de energieprestatie van een EPB-eenheid weergeeft. Het document geeft ook aan welke EPB-doelen moeten worden gehaald en of al dan niet aan de EPB-eisen zal worden voldaan als de aanbevolen werken worden uitgevoerd. Het certificaat bevat ook aanbevelingen voor werkzaamheden die de energieprestaties verbeteren. bij verkoop of verhuur. Daarnaast heeft het gewest energieprestatiedoelen vooropgesteld die op termijn voor alle gebouwen in Brussel gehaald moeten worden. De meeste gebouwen zullen dan bovendien een EPB-certificaat moeten hebben.

De regelgeving geldt voor vrijwel alle bestemmingen

De Brusselse EPB-regelgeving geldt voor bijna alle gebouwen waarin energie wordt gebruikt om het binnenklimaat te regelen. Ze heeft dus niet alleen betrekking op woningen maar ook niet-residentiële gebouwen zoals kantoren, scholen, ziekenhuizen en dokterspraktijken, horecazaken, musea, culturele centra, winkels en sporthallen. De regelgeving geldt voor alle EPB-eenheden en technische installaties van een gebouw, behalve in de volgende gevallen: 

• bestaande lokalen die dienen als erkende plaatsen voor erediensten of levensbeschouwing, 
• EPB-eenheden bestemd voor landbouw-, industriële of artisanale activiteiten of bestemd voor opslag, bewaring, wanneer deze EPB-eenheden een lage energiebehoefte hebben, 
• alleenstaande gebouwen met een bruikbare oppervlakte van minder dan 50 m², tenzij ze een EPB-eenheidEen verzameling van lokalen in eenzelfde beschermd volume, ontworpen of gewijzigd om afzonderlijk gebruikt te worden en dat beantwoordt aan de definitie van een bestemming (woning, niet-residentieel, gemeenschappelijk deel, andere). bevatten die als wooneenheid bestemd wordt, 
• voorlopige constructies vergund voor een gebruiksduur van twee jaar of minder (prefabs op bouwplaatsen, tijdelijke accommodatie, constructie voor een tentoonstelling enz.), 
• residentiële gebouwen die gebruikt worden of bestemd zijn om voor minder dan vier maanden per jaar buiten de winterperiode gebruikt te worden. 

EPB-certificaten, een verplichte energiescan

Het EPB-certificaatDocument dat de indicatoren voor de energieprestatie van een EPB-eenheid weergeeft. Het document geeft ook aan welke EPB-doelen moeten worden gehaald en of al dan niet aan de EPB-eisen zal worden voldaan als de aanbevolen werken worden uitgevoerd. Het certificaat bevat ook aanbevelingen voor werkzaamheden die de energieprestaties verbeteren. geeft een objectief beeld van de energieprestatie van een gebouw. Het wordt opgesteld op basis van de kenmerken van het gebouw en de technische installaties. Zo'n certificaat maakt het mogelijk om gebouwen met elkaar te vergelijken en zicht te krijgen op mogelijke verbeterwerken om het energieverbruik te verlagen. Het EPB-certificaat vermeldt bovendien het energieprestatiedoel dat voor het gebouw gehaald moet worden - vandaag al voor woningen en later ook voor niet-residentiële gebouwen. 

Tot nu toe was het EPB-certificaat enkel verplicht bij verkoop of verhuur. In de toekomst zal het echter verplicht worden voor de meeste gebouwen, zowel voor woningen als voor niet-residentiële panden. Er bestaan verschillende modellen van EPB-certificaten, afhankelijk van de bestemming van het gebouw (woning of niet-residentieel) en of er al dan niet werken zijn uitgevoerd (bestaand gebouw, nieuwbouw of gerenoveerd gebouw). Voor gebouwen die door overheden gebruikt worden, geldt een bijkomende verplichting: die overheden moeten een EPB-certificaat openbaar gebouw laten opstellen op basis van het gemeten energieverbruik en dat zichtbaar ophangen. 

Lees meer over de verschillende soorten EPB-certificaten en hoe ze zijn geëvolueerd op de pagina over EPB-certificaten. 

EPB-doelen voor elk gebouw en EPB-eisen bij werken

Om de energierenovatie van gebouwen te versnellen, heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest duidelijke energieprestatiedoelen vastgelegd. Die moeten stap voor stap gehaald worden, afhankelijk van het type gebouw: 

• Voor alle woningen: uiterlijk tegen 1 januari 2033 in een eerste fase en ten vroegste tegen 2045 in een tweede fase (binnen 20 jaar na de inwerkingtreding van bepaalde artikelen van het BWLKE). 
• Voor de meeste niet-residentiële gebouwen: ten vroegste tegen 2035 in een eerste fase en ten vroegste tegen 2045 in een tweede fase (binnen 10 en 20 jaar na de inwerkingtreding van bepaalde artikelen van het BWLKE). 
• Voor woningen en niet-residentiële gebouwen van overheden moet alleen het tweede doel gehaald worden maar sneller, namelijk uiterlijk tegen 2040. 

Om die EPB-doelen te halen, zullen sowieso bepaalde werken nodig zijn. Als voor die werken een stedenbouwkundige vergunning nodig is, moeten ze voldoen aan de geldende EPB-eisenAlle voorwaarden waaraan een EPB-eenheid en/of een technische installatie moet voldoen op het vlak van energieprestatie, thermische isolatie, binnenklimaat, ventilatie, gebruikte energiedrager of aardopwarmingsvermogen. en EPB-procedures voor werken. 

Sinds 2008 bepaalt de EPB-regelgeving immers aan welke eisen elk bouw- of renovatieproject waarvoor een stedenbouwkundige vergunning nodig is, moet voldoen en welke procedures daarbij gevolgd moeten worden. Die eisen en procedures werden gaandeweg aangepast, afhankelijk van de bestemming, de aard van de werken en de datum waarop de vergunning werd aangevraagd. De eisen zijn het strengst bij nieuwbouw of met nieuw gelijkgestelde renovaties. 

Meer weten over de EPB-doelen, de eisen en procedures bij werken en hun evolutie? Bekijk onze pagina over de EPB-doelen en eisen bij werken.

EPB-eisen voor technische installaties

Het Brussels Gewest wil het gebruik van fossiele brandstoffen geleidelijk afbouwen en de prestaties van verwarmings-, klimaatregelings- en ventilatie-installaties strenger controleren. 

In navolging van steenkool en stookolie is ook het plaatsen van nieuwe aardgasinstallaties niet langer toegestaan in nieuwe gebouwen en bij met nieuw gelijkgestelde renovaties. Vanaf 2030 zal dit verbod ook gelden voor zware renovaties.  

Daarnaast worden er ook EPB-eisenAlle voorwaarden waaraan een EPB-eenheid en/of een technische installatie moet voldoen op het vlak van energieprestatie, thermische isolatie, binnenklimaat, ventilatie, gebruikte energiedrager of aardopwarmingsvermogen. opgelegd voor de plaatsing en het gebruik van verwarmings-, klimaatregelings- en ventilatiesystemen. 

Meer weten over de maatregelen voor de uitstap uit fossiele energie en de EPB-eisen voor technische installaties? Bekijk de pagina over de EPB-eisen voor technische installaties.

Verplichte EPB-controles van technische installaties

Om ervoor te zorgen dat verwarmings-, klimaatregelings- en ventilatiesystemen, maar ook warmteopwekkers zoals verwarmingsketels en boilers, veilig en correct blijven werken, zijn hun controle en onderhoud in het Brussels Gewest verplicht. 

Meer weten over EPB-controles en het onderhoud van technische installaties? Bekijk de pagina over de verplichte EPB-controles van technische installaties.

Tussenkomst van EPB-specialisten

De regelgeving voorziet in de verplichte tussenkomst van een erkende EPB-professional op verschillende momenten in de procedure:

• Een EPB-certificateur stelt de EPB-certificaten op.

• Een EPB-adviseur ziet erop toe dat de EPB-eisenAlle voorwaarden waaraan een EPB-eenheid en/of een technische installatie moet voldoen op het vlak van energieprestatie, thermische isolatie, binnenklimaat, ventilatie, gebruikte energiedrager of aardopwarmingsvermogen. en de EPB-procedure nageleefd worden bij nieuwbouw, een met nieuw gelijkgestelde renovatie of zware renovatie. Voor eenvoudige renovaties is de tussenkomst van een EPB-adviseur niet verplicht.

• Een EPB-verwarmingsketeltechnicus, EPB-verwarmingsadviseur, EPB-klimaatregelingsadviseur of EPB-onderhoudsadviseur houdt toezicht op de verplichte EPB-handelingen op technische installaties of voert ze uit, zoals periodieke controles, onderhoud, keuringen, diagnoses en een minimaal onderhoudsprogramma.

De diensten die deze erkende EPB-professionals leveren, zijn een aanvulling op het werk van professionals die werkzaam zijn in de bouw-, constructie- en renovatiesector, zoals architecten, studiebureaus, aannemers, installateurs of gebouwbeheerders.

Op zoek naar een erkende professional? Vind er een op onze pagina Vind een EPB-professional

Zelf erkend EPB-professional worden? Ontdek hoe op de pagina's EPB-certificateur worden, EPB-adviseur worden, EPB-professional technische installaties worden.

EPB in een mede-eigendom

In gebouwen met mede-eigendom is de vereniging van mede-eigenaars (VME) ook verantwoordelijk voor het nakomen van bepaalde EPB-eisenAlle voorwaarden waaraan een EPB-eenheid en/of een technische installatie moet voldoen op het vlak van energieprestatie, thermische isolatie, binnenklimaat, ventilatie, gebruikte energiedrager of aardopwarmingsvermogen. en het volgen van de EPB-procedures. 

Bekijk om meer te weten over de rol van de VME en de praktische uitvoering van deze verplichtingen de pagina over het EPB-beheer in mede-eigendom.

Voorbeeldfunctie van de overheid op het vlak van energie

De gebouwen die eigendom zijn van, gebruikt worden door of bestemd zijn voor gebruik door overheidsinstanties moeten een voorbeeld zijn op het gebied van energie- en milieuprestaties. Daarom legt het Brussels Hoofdstedelijk Gewest voor deze gebouwen ambitieuzere energiedoelen vast, die bovendien sneller gehaald moeten worden dan voor andere gebouwen.

Meer informatie vindt u op de pagina over de voorbeeldfunctie van de overheid op het vlak van EPB.

Afwijkingen van de EPB-eisen

De eisen van de Brusselse regelgeving rond de energieprestatie van gebouwenInschatting van de hoeveelheid energie die nodig is voor een gestandaardiseerd gebruik van het gebouw, waarbij onder andere rekening wordt gehouden met verwarming, warm water, koeling, ventilatie en verlichting. Deze beoordeling wordt vertaald in een of meer numerieke indicatoren. (EPB) zijn in de meeste gevallen haalbaar. Toch kan in uitzonderlijke situaties een afwijking toegestaan worden, wanneer u kunt aantonen dat het technisch of praktisch onmogelijk is om aan bepaalde EPB-eisenAlle voorwaarden waaraan een EPB-eenheid en/of een technische installatie moet voldoen op het vlak van energieprestatie, thermische isolatie, binnenklimaat, ventilatie, gebruikte energiedrager of aardopwarmingsvermogen. te voldoen. Als de aanvraag voor een afwijking tijdig is ingediend, is het mogelijk om de eisen aan te passen.

Meer informatie hierover vindt u op de pagina over de afwijkingen van de EPB-eisen.

Boetes en sancties wanneer de regelgeving niet wordt nageleefd

Wie de verplichtingen van de EPB-regelgeving niet naleeft, riskeert een administratieve boete en/of een strafrechtelijke sanctie.

Meer informatie hierover vindt u op de pagina over de boetes en sancties bij overtreding van de EPB-regelgeving.

Steun om de energieprestatie van gebouwen te verbeteren

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest biedt gratis begeleiding en financiële steun in de vorm van subsidies of leningen.

Meer details vindt u op renolution.brussels.

Contact

Alle EPB-pagina's voor professionals