Afwijkingen van de EPB-eisen

Het regeringsbesluit over afwijkingen

Een besluit van de regering tot vastlegging van de criteria en procedure voor afwijking van EPB-eisenAlle voorwaarden waaraan een EPB-eenheid en/of een technische installatie moet voldoen op het vlak van energieprestatie, thermische isolatie, binnenklimaat, ventilatie, gebruikte energiedrager of aardopwarmingsvermogen. werd aangenomen op 06 juni 2024 en is in werking getreden op 1 januari 2025. Het heft het vorige besluit van 19 juni 2008 op over de afwijkingen voor EPB-werken, alsook bijlage 6 Afwijking van het besluit van 21 juni 2018 betreffende de vereisten voor technische installaties.

In tegenstelling tot alle wijzigingen aan de regelgeving voor EPB-werken, die van toepassing zijn op basis van de regelgevingsperiode die wordt bepaald door de datum van indiening van de stedenbouwkundige aanvraag, zijn de wijzigingen van de afwijkingen van toepassing op basis van de datum van de afwijkingsaanvraag. Dit betekent dat elke afwijkingsaanvraag die vanaf 1 januari 2025 wordt ingediend, moet gebeuren op basis van dit nieuwe besluit, ongeacht de regelgevingsperiode die van toepassing is voor het project.

Dit zijn de belangrijkste wijzigingen die dit besluit aan deze procedure aanbrengt:

• Een herdefiniëring van de 3 redenen voor afwijking: technisch, functioneel en economisch.
• Verduidelijking van de ontvankelijkheidsvoorwaarden: het verzoek moet de gevraagde informatie bevatten en binnen de vastgestelde termijnen worden ingediend met behulp van de formulieren en IT-tools die door Leefmilieu Brussel ter beschikking worden gesteld.
• Invoering van systematische weigeringen wanneer de afwijkingsverzoeken de gezondheid en veiligheid van mensen aantast.
• Verduidelijkingen over de onderzoeks- en beroepsprocedure.

De details over wat er vanaf 2025 verandert voor de afwijkingen van de vereisten voor EPB-werken worden uiteengezet in het e-news over EPB-werken van juli 2025.

EPB-eisen waarvoor een afwijking kan worden toegestaan

Een aanvraag tot afwijking mag alleen betrekking hebben op de EPB-eisenAlle voorwaarden waaraan een EPB-eenheid en/of een technische installatie moet voldoen op het vlak van energieprestatie, thermische isolatie, binnenklimaat, ventilatie, gebruikte energiedrager of aardopwarmingsvermogen. en mag de gezondheid en veiligheid van mensen niet in gevaar brengen. Voor EPB-handelingen en -procedures kan geen afwijking worden verleend.

Het is mogelijk om een gedeeltelijke of volledige afwijking te verkrijgen van de volgende EPB-eisen:

• EPB-eisen voor werken waarvoor een stedenbouwkundige vergunning nodig is: bijvoorbeeld de mate van thermische isolatie die moet worden bereikt of het primaire energieverbruik (PEV) dat niet mag worden overschreden.
• EPB-eisen voor nieuwe of bestaande technische installaties (verwarming, klimaatregeling, enz.) , met uitzondering van veiligheidsgerelateerde eisen: bijvoorbeeld de thermische isolatie van leidingen of het verbod op het installeren van stookolie- en aardgasketels in nieuwe panden of panden die met nieuw worden gelijkgesteld.
• De EPB-doelen die voor elk pand moeten worden gehaald binnen 10 jaar (2033 voor woningen) en 20 jaar na de inwerkingtreding van bepaalde artikelen van het BWKLE. Voor deze doelstellingen kan men nog geen afwijking aanvragen.

 De 3 categorieën van de EPB-afwijkingen

Er zijn drie soorten redenen om een afwijking van de EPB-eisenAlle voorwaarden waaraan een EPB-eenheid en/of een technische installatie moet voldoen op het vlak van energieprestatie, thermische isolatie, binnenklimaat, ventilatie, gebruikte energiedrager of aardopwarmingsvermogen. aan te vragen. Deze redenen gelden zowel voor werkzaamheden aan het gebouw als voor technische installaties (verwarming, klimaatregeling, enz.). 

1. Technische redenen

Als technische belemmeringen het onmogelijk maken een oplossing te vinden om een eis na te leven, bijvoorbeeld: 

• De ruimte die in het bestaande gebouw aanwezig is, is onvoldoende: een te laag plafond, zodat men geen ventilatiekanalen kan installeren, of een ruimte die te klein is om een meter te installeren zonder het hele distributienetwerk aan te passen, en als er geen andere mogelijke oplossingen zijn. 
• De geschikte materialen bestaan niet of niet meer (zoals een onderdeel van een verwarmingsketel) of geen enkele dienstverlener heeft de vaardigheden om het werk uit te voeren. 
• De technische kenmerken van bestaande energieleveringspunten, bestaande technische installaties en bestaande gebouwen zijn onverenigbaar met de technische oplossingen die moeten worden geïmplementeerd. 

2. Functionele redenen 

Wanneer de naleving van de EPB-eisen verhindert dat het pand of de technische installaties worden gebruikt in overeenstemming met de geldende normen en andere regelgeving: 

• Door het gebouw of de technische installatie in strijd te brengen met andere normen of regelgeving, in het bijzonder met betrekking tot stabiliteit, gezondheid, brandweerstand, lucht- of waterdichtheid, gas- en elektriciteitsdistributie, toegang voor personen met beperkte mobiliteit, lawaaibestrijding of stedenbouw. Dat is bijvoorbeeld het geval als een stedenbouwkundig reglement niet toestaat dat de gevel van buitenaf wordt geïsoleerd of dat ventilatieroosters worden geïnstalleerd, en er geen andere oplossingen kunnen worden toegepast, zoals van binnenuit isoleren of een mechanisch ventilatiesysteem met interne leidingen installeren. 
• Bij een onevenredige aantasting van de erfgoedwaarde van een pand waarvoor eerder van de Directie Cultureel Erfgoed van Urban een attest van erfgoedwaarde is verkregen voor het deel van het gebouw waarvoor een afwijking wordt gevraagd. Het is belangrijk om rekening te houden met de ontvangsttermijn van dit attest van erfgoedwaarde om de afwijkingsaanvraag binnen de wettelijke termijn in te dienen. 
• Door de bruikbare oppervlakte te verkleinen, bijvoorbeeld door een appartement van binnenuit te isoleren, zodat de woning volgens de Huisvestingscode ongeschikt wordt voor bewoning. 

3. Economische redenen  

De kostprijs zou als buitensporig kunnen worden beschouwd wanneer alle oplossingen om aan een EPB-eis te voldoen leiden tot een totale kostprijs die onevenredig is in vergelijking met de totale kostprijs van een technische installatie, de bouw of renovatie van een vergelijkbaar gebouw en de kostprijs van de verbruikte energie, bijvoorbeeld: 

• Werken om te voldoen aan de EPB-doelen die moeten worden behaald binnen 10 jaar (2033 voor woningen) en 20 jaar na de inwerkingtreding van bepaalde artikelen van het BWLKE kosten ten minste twee keer zoveel als werken van dezelfde aard die worden uitgevoerd op een vergelijkbaar pand. 
• De kostprijs om te voldoen aan een EPB-eis bij het plaatsen of wijzigen van een technische installatie (verwarming, klimaatregeling, enz.) is minstens 2 keer hoger dan de kostprijs van werken van dezelfde aard die wordt uitgevoerd aan een vergelijkbare technische installatie. 
• De kostprijs voor het vervangen van een stookolieketel door een andere technologie is minstens 3 keer zo hoog als de kosten voor het vervangen door een stookolieketel.  
• In het kader van de naleving van het doel EPB 150 die op zijn vroegst in 2045 moet worden bereikt voor een woning, d.w.z. met een maximaal theoretisch primair energieverbruik van 150 kWh/m² per jaar op basis van het EPB-certificaatDocument dat de indicatoren voor de energieprestatie van een EPB-eenheid weergeeft. Het document geeft ook aan welke EPB-doelen moeten worden gehaald en of al dan niet aan de EPB-eisen zal worden voldaan als de aanbevolen werken worden uitgevoerd. Het certificaat bevat ook aanbevelingen voor werkzaamheden die de energieprestaties verbeteren. (maximaal klasse C), als aan de volgende 3 voorwaarden is voldaan: 
  • de eigenaar bewoont de woning gedurende ten minste drie opeenvolgende jaren als hoofdverblijf (en alleen in dat geval) en; 
  • het werkelijke energieverbruik, omgerekend naar primaire energieEnergie die rechtstreeks van de planeet afkomstig is (petroleum, gas, uranium, steenkool, enz.), waarbij, na omzetting, een energie wordt verkregen die bruikbaar is in bijvoorbeeld een gebouw (gas, elektriciteit, stookolie, enz.)., was gedurende drie opeenvolgende jaren van bewoning in de laatste vijf jaar minder dan 100 kWh/m² per jaar en; 
  • de woning voldoet aan het doel EPB 275 (d.w.z. het pand valt niet in klasse F of G).
• De eigenaar moet dan: 
  • de energiefacturen bezorgen waaruit blijkt dat het werkelijke energieverbruik, omgerekend naar primaire energie, onder de 100 kWh/m² per jaar is gebleven en dat hij de woning sinds ten minste drie jaar bewoont (of andere documenten die het werkelijke verbruik en de bewoning van het pand ondubbelzinnig aantonen) en; 
  • een geldig EPB-certificaat bezorgen waaruit blijkt dat het theoretische primaire energieverbruik van de woning maximaal 275 kWh/m² per jaar bedraagt. 

In bepaalde situaties kunnen verschillende redenen nodig zijn om een verzoek tot afwijking te rechtvaardigen. De isolatie van de voorgevel is bijvoorbeeld nodig om het verwachte energieprestatieniveau van het pand te bereiken. Isolatie van buitenaf is echter niet mogelijk wegens de stedenbouwkundige voorschriften (functionele reden) en de dikte die nodig is voor isolatie van binnenuit leidt tot een hygrothermisch risico dat bewezen is door berekeningen (technische reden) of geeft aanleiding tot buitensporige kosten (economische reden). 

Toepassingsvoorwaarden van een EPB-afwijking

Een EPB-afwijking:

• is vaak gedeeltelijk.
  De EPB-eisenAlle voorwaarden waaraan een EPB-eenheid en/of een technische installatie moet voldoen op het vlak van energieprestatie, thermische isolatie, binnenklimaat, ventilatie, gebruikte energiedrager of aardopwarmingsvermogen. voor het pand worden niet volledig geschrapt, maar wel aangepast om rekening te houden met de vastgestelde beperkingen.
• is van toepassing op een bepaalde eis.
  Bijvoorbeeld: 
  • Als u in 2033 een afwijking voor een woning hebt verkregen voor het doel EPB 275, zal ze niet automatisch geldig zijn in 2045 voor het doel EPB 150. In de jaren tussen deze 2 vereisten zullen er ongetwijfeld wijzigingen in de regelgeving en technische ontwikkelingen optreden die het gemakkelijker zullen maken om aan de vereisten te voldoen. Indien nodig moet u een nieuwe aanvraag indienen om rekening te houden met de nieuwe context.
  • Als u een afwijking hebt verkregen van de verplichting om distributienetten voor verwarmingswater op te delen moeten de andere regelingsvereisten worden geïmplementeerd, net als de andere vereisten die gelden voor technische installaties.
• houdt uitsluitend verband met de kenmerken van het pand of de technische installaties.
  Een afwijking is niet gekoppeld aan de specifieke situatie van de eigenaar.
• is geldig onder bepaalde voorwaarden.
  De beslissing over een gedeeltelijke of volledige afwijking van een of meer EPB-eisen is alleen geldig als, op het ogenblik van de daadwerkelijke toepassing ervan, de elementen die in de aanvraag worden beschreven identiek zijn gebleven en als aan de voorwaarden voor het toestaan van de afwijking voldaan is.

Een aanvraag tot afwijking van een EPB-eis indienen

Om een afwijking aan te vragen, moet u het juiste formulier gebruiken en indienen met documenten die bewijzen dat niet aan de EPB-eisenAlle voorwaarden waaraan een EPB-eenheid en/of een technische installatie moet voldoen op het vlak van energieprestatie, thermische isolatie, binnenklimaat, ventilatie, gebruikte energiedrager of aardopwarmingsvermogen. kan worden voldaan, bijvoorbeeld:

• plannen, het EPB-berekeningsbestand;
• attesten van erfgoedwaarde;
• offertes, verbruiksfacturen, foto's, enz.
• bewijs dat een onderdeel van een verwarmingsketel niet langer wordt verkocht.

De aanvrager ontvangt eerst een ontvangstbevestiging. De aanvraag wordt dan binnen maximaal 2 maanden volledig of onvolledig verklaard. Als het dossier onvolledig wordt verklaard, wordt aanvullende informatie en/of een bezoek gevraagd.

Nadat uw dossier volledig is verklaard, brengt Leefmilieu Brussel of het bestuur dat bevoegd is voor de stedenbouwkundige vergunning u binnen een termijn van maximaal 2 maanden op de hoogte van de beslissing.

De verzoeker kan bij het Milieucollege een beroep indienen tegen het ontbreken van een beslissing of tegen een beslissing van de overheid over de onontvankelijkheid van het verzoek of de weigering tot gedeeltelijke of volledige afwijking.

De erfgoedafwijking in het geval van een 'unieke vergunning'

Panden die zijn beschermd of zijn ingeschreven op de bewaarlijst op grond van het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (BWRO) en die worden gerenoveerd met een stedenbouwkundige vergunning, hebben een zogenaamde 'unieke vergunning' nodig. De overheidsinstantie die deze vergunning afgeeft, kan een volledige of gedeeltelijke afwijking van de EPB-eisenAlle voorwaarden waaraan een EPB-eenheid en/of een technische installatie moet voldoen op het vlak van energieprestatie, thermische isolatie, binnenklimaat, ventilatie, gebruikte energiedrager of aardopwarmingsvermogen. opleggen wanneer de volledige of gedeeltelijke naleving van deze vereisten nadelig zou zijn voor het behoud van dit erfgoed. De EPB-aangever moet geen voorafgaande aanvraag voor een afwijking indienen. De vergunnende overheid beslist of er wel of niet een EPB-afwijking voor erfgoed wordt opgelegd.

Wanneer een project onder een EPB-afwijking voor erfgoed valt, moet dit worden meegedeeld aan Leefmilieu Brussel bij het versturen van de EPB-aangifteDocument dat de op de werf uitgevoerde maatregelen beschrijft, met het oog op de naleving van de EPB-eisen, en dat door berekening bepaalt of die eisen al dan niet nageleefd zijn., aangezien dit een gegeven is dat in aanmerking komt bij de beslissing of een dossier al dan niet volledig is.

Ga voor meer informatie over unieke vergunningen naar de website van het Bestuur Cultureel Erfgoed van urban.brussels.

Contact

Alle EPB-pagina's voor professionals