Overslaan en naar de inhoud gaan
Thuispagina professionals van Leefmilieu Brussel
  • Burgers
  • Professionals
  • Onderwijs
  • Blog Burgers
  • Blog Professionals
  • Contact
  • Jobs
  • Over Leefmilieu Brussel
  • Agenda
NL
  • FR
  1. Home
  2. Regelgeving en inspectie / Verplichtingen en vergunningen
  3. Het Brussels Wetboek voor Lucht, Klimaat en Energiebeheersing (BWLKE)

Het Brussels Wetboek voor Lucht, Klimaat en Energiebeheersing (BWLKE)

Het Brussels Wetboek voor Lucht, Klimaat en Energiebeheersing omvat tal van maatregelen inzake energie-efficiëntie, hernieuwbare energie, transport, luchtkwaliteit en klimaat.
  • Klimaat
  • Gebouw
  • Mobiliteit
  • Renovatie
  • Woning
  • Verplaatsingen
23 maart 2026

Over hetzelfde onderwerp

Regelgeving en inspectie

  • EPB-doelen voor elk gebouw en EPB-eisen bij werken
  • Afwijkingen van de EPB-eisen
  • Overzicht van de EPB-regelgeving in het Brussels Gewest 

Milieubeheer

  • Bouwen en renoveren: de rol van de circulaire economie
  • Moedig actieve en duurzame mobiliteit aan
  • Laadpalen voor elektrische voertuigen in Brussel

Diensten en aanvragen

  • Word Mobility Manager van een bedrijf, een functie van de toekomst
  • The Bike Project: positieve effecten op het fietsbeleid van werkgevers
  • Elektrificatie en de begeleidingsmaatregelen

Regionaal beleid

  • Welke impact hebben grotere en zwaardere wagens in het Brussels Gewest en welke maatregelen zijn mogelijk?
  • RENOLUTION: een strategie voor de renovatie van de Brusselse gebouwen
  • Brussel brengt lucht, klimaat en energie samen in een geïntegreerde visie

Documentatie en tools

  • Kaart van de Brusselse Voorbeeldgebouwen geklasseerd per bestemming
  • Gids Duurzame Gebouwen: ontwerpen of renoveren van gebouwen met een hoge milieukwaliteit
  • RENOLUTION.brussels: renoveren voor professionals in Brussel

Inhoud

  • Structuur en inhoud van het BWLKE
  • De recentste wijzigingen
  • Chronologie van de maatregelen inzake EPB

Ingewikkelde tabellen

Voor uw leesgemak raden wij u aan deze pagina op uw computer te raadplegen

Het Brussels Wetboek voor Lucht, Klimaat en Energiebeheersing (BWLKE), werd op 2 mei 2013 goedgekeurd en is sindsdien voortdurend geëvolueerd. Dit wetboek   is de wettelijke grondslag van meerdere gewestelijke maatregelen inzake energie-efficiëntie (EPB en PLAGE), hernieuwbare energieHernieuwbare energie is energie uit hernieuwbare niet-fossiele bronnen, namelijk: wind, zon, aerothermische, geothermische, hydrothermische energie en energie uit de oceanen, waterkracht, biomassa, stortgas, gas van rioolzuiveringsinstallaties en biogassen. (RICHTLIJN 2009/28/EG)., transport (LEZ), luchtkwaliteit en klimaat. 

Het BWLKE heeft de volgende doelstellingen:

  • alle gewestelijke beleidslijnen verenigen inzake lucht, klimaat en energie;
  • de behoefte aan energie minimaliseren;
  • de afhankelijkheid van niet-hernieuwbare energiebronnen beperken;
  • energie uit hernieuwbare bronnen gebruiken;
  • energiebesparing in het dagelijkse leven bevorderen;
  • de energieprestaties en het binnenklimaat van de gebouwen verbeteren;
  • de milieueffecten van mobiliteitsnoden beperken;
  • de luchtkwaliteit en de kwaliteit van de binnenlucht verbeteren om schadelijke gevolgen voor de gezondheid en het milieu te voorkomen en te verminderen
  • de uitstoot verminderen van luchtverontreinigende stoffen, broeikasgassen, persistente organische verontreinigende stoffen en verontreinigende stoffen die de ozonlaag in de stratosfeer aantasten
  • de voorbeeldfunctie van de overheidsdiensten op het vlak van energie-efficiëntie van de gebouwen, transport en rationeel energiegebruik.

Structuur en inhoud van het BWLKE

Het BWLKE is onderverdeeld in vier boeken:

  • Boek 1: Gemeenschappelijke bepalingen

In dit boek zijn de doelstellingen van het BWLKE, de definities en de rechtsgrondslag van het Lucht-, Klimaat- en Energieplan (LKEP) en de Burgerraad voor het klimaat samengebracht.

Gecoördineerde didactische versie van boek 1 (.pdf) - 7 maart 2024

  • Boek 2: Sectorale maatregelen

Dit boek bevat de bepalingen met betrekking tot de energieprestaties van gebouwen, energieaudits, het Plan voor Lokale Actie voor het Gebruik van Energie (PLAGE), steun voor huishoudens op het vlak van energie en ecoconstructieEcoconstructie bestaat erin op een milieuvriendelijke manier te bouwen en tegelijkertijd een maximaal comfort aan de bewoners te bieden. Die constructiewijze is gebaseerd op principes van de fysische relatie tussen het gebouw en zijn onmiddellijke omgeving, van de geïntegreerde keuze van bouwprocessen en –producten, van energiebesparing, enz., maatregelen voor het koolstofvrij en energiezuinig maken van gebouwen, transport, de toonaangevende rol van overheidsinstanties en de erkenning van professionals.

Gecoördineerde didactische versie van boek 2 (.pdf) - 13 februari 2025

  • Boek 3: Bepalingen in verband met lucht en klimaat

Dit boek bevat specifieke bepalingen in verband met de luchtkwaliteit, de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen, de lage-emissiezone (LEZ), het systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten voor vaste installaties en voor de bouwsector, de transportsector en andere sectoren.

Gecoördineerde didactische versie van boek 3 (.pdf)

  • Boek 4: Slotbepalingen

Gecoördineerde didactische versie van boek 4 (.pdf)

De recentste wijzigingen

  • De ordonnantie van 21 maart 2025 en de ordonnantie van 17 oktober 2024 hebben bepaalde bepalingen met betrekking tot de lage-emissiezone (LEZ) aangepast.
    Meer informatie over de LEZ op onze website. 
  • De ordonnantie van 13 februari 2025 heeft verschillende bepalingen op het vlak van energie en klimaat gewijzigd. Er is een nieuw hoofdstuk 7 toegevoegd aan Titel 2 van Boek 2 van het BWLKE met als titel ‘Energiezuinigheidsmaatregelen’ en dat voorziet de volgende maatregelen:
    • lichtgevende reclame en de lichtgevende uithangborden (minstens) van 23.00 tot 6.00 uur doven
    • binnenverlichting van de handelszaken en de kantoren van (minstens) van 23.00 tot 6.00 uur doven
    • verbod op open deuren voor elk gebouw of deel van een gebouw dat wordt verwarmd of gekoeld door middel van een of meerdere verwarmings- of klimaatregelingssystemen en dat uitgeeft op buitenruimten
    • verbod op het gebruik van gasgestookte verwarmings- of airconditioningsystemen die buiten een gebouw werken (‘gasbrandertjes’)

Deze ordonnantie van 13 februari 2025 waarborgt ook de omzetting van de richtlijn 2023/959 (ETS2-richtlijn) door in hoofdstuk 1bis van Titel 3 van Boek 3 een systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten in te voeren voor de bouwsector, de wegtransportsector en andere sectoren.

  • De ordonnantie van 7 maart 2024 heeft als doel de renovatiestrategie RENOLUTION van de regering uit te voeren. Deze wijzigt het BWLKE om een einde te maken aan energieverslindende gebouwen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Deze ordonnantie zet de nieuwe EPB-richtlijn 2024/1275 gedeeltelijk om. De belangrijkste punten van deze herziening zijn de volgende:
    • alle Brusselse woningen moeten een EPB-certificaatDocument dat de indicatoren voor de energieprestatie van een EPB-eenheid weergeeft. Het document geeft ook aan welke EPB-doelen moeten worden gehaald en of al dan niet aan de EPB-eisen zal worden voldaan als de aanbevolen werken worden uitgevoerd. Het certificaat bevat ook aanbevelingen voor werkzaamheden die de energieprestaties verbeteren. hebben binnen 5 jaar na de inwerkingtreding van de wet;
    • de invoering van een geleidelijk regelgevend kader, begeleid en ondersteund door de overheid, met een verplichting om de woningen met EPB-label F en G te renoveren tegen 2033 en die met een EPB-label D en E binnen 20 jaar na de inwerkingtreding;
    • specifieke bepalingen om ervoor te zorgen dat de renovatiewerkzaamheden voor mede-eigendommen soepel verlopen;
    • de geplande uitfasering van fossiele brandstoffen voor nieuwbouw en zware renovaties;
    • de voorbeeldfunctie van de overheid, met strengere eisen dan voor particuliere woningen. 
  • De Klimaatordonnantie van 17 juni 2021 (.pdf) had het gewestelijke klimaatbeleid al aanzienlijk versterkt door nieuwe bepalingen op te nemen. Die aanpassingen omvatten: 
    • de vastlegging van de reductiedoelstellingen voor de directe en indirecte uitstoot van broeikasgassen. Het Gewest moet in 2050 koolstofneutraal zijn door, in vergelijking met 2005, de directe gewestelijke uitstoot te verminderen met minstens 40% in 2030, 67% in 2040 en 90% in 2050. De regering zal instaan voor de uitwerking van het gewestelijke beleid voor de reductie van de indirecte uitstoot om te komen tot een traject dat vergelijkbaar is met dat van de directe emissies tegen 2050;
    • de formulering van de beginselen die het klimaatbeleid leiden;
    • de oprichting van een onafhankelijk Comité van Klimaatdeskundigen. Dat Comité heeft als opdracht een evaluatie te maken van de afstemming tussen de gewestelijke beleidsinitiatieven en maatregelen en de klimaatdoelstellingen door elk jaar een rapport op te stellen en adviezen uit te brengen op vraag van de regering;

het verbod op de plaatsing van verwarmingsinstallaties op steenkool en stookolie vanaf respectievelijk september 2021 en juni 2025.

Chronologie van de maatregelen inzake EPB

Onderstaande tabel geeft een chronologisch overzicht van de belangrijkste doelstellingen en maatregelen ten aanzien van de energieprestatie van gebouwenInschatting van de hoeveelheid energie die nodig is voor een gestandaardiseerd gebruik van het gebouw, waarbij onder andere rekening wordt gehouden met verwarming, warm water, koeling, ventilatie en verlichting. Deze beoordeling wordt vertaald in een of meer numerieke indicatoren. (onderdelen van boek 2 van BWLKE).

Termijnen

Verplichtingen

Vanaf 01/01/2025

Vanaf 01/01/2025 moeten verwarmingssystemen in bouwaanvragen voor projecten die uitsluitend bestaan uit een of meer nieuwe of gelijkgesteld aan nieuwe EPB-eenheden aan de volgende voorwaarden voldoen: hun warmtegeneratoren voldoen aan de eisen inzake ecodesignTotaalbenadering, toegespitst op het product, die erin bestaat rekening te houden met de milieucriteria vanaf de conceptie van een product. Die benaderingswijze betreft alle fasen van de levenscyclus van het product, d.i. vanaf de productie, via de distributie, tot het gebruik en het einde van zijn leven (recyclage). en produceren warmte enkel

vanaf elektriciteit en/of energie uit hernieuwbare bronnen; en/of ze zijn aangesloten op een efficiënt thermisch energienet.

Vanaf 01/06/2025

Vanaf 01/06/2025 is de installatie van verwarmingsketels op stookolie verboden. Elke verwarmingsketel die op een vloeibare brandstof werkt, moet aan de volgende voorwaarden voldoen: hij wordt uitsluitend aangedreven door een hernieuwbare vloeibare brandstof en zijn thermisch rendement en zijn deeltjesuitstoot zijn gelijkwaardig aan die van gascondensatieketels.

Vanaf 01/01/2026*

  • Vanaf 01/01/2026 hebben huiseigenaren 5 jaar de tijd om een geldig EPB-certificaatDocument dat de indicatoren voor de energieprestatie van een EPB-eenheid weergeeft. Het document geeft ook aan welke EPB-doelen moeten worden gehaald en of al dan niet aan de EPB-eisen zal worden voldaan als de aanbevolen werken worden uitgevoerd. Het certificaat bevat ook aanbevelingen voor werkzaamheden die de energieprestaties verbeteren. voor hun woning te verkrijgen.
  • Vanaf 01/01/2026 hebben huiseigenaren 20 jaar de tijd om ervoor te zorgen dat hun woning het Doel EPB 150 haalt (een energieprestatie kleiner dan of gelijk aan 150kWh/(m².jaar)). Woningen met een EPB-certificaat D en E zullen dan niet meer toegelaten worden.
  • Van 01/01/2026 tot 2030 zullen regionale of lokale overheden enkel nieuwe gebouwen met een zero-energieverbruik kunnen kopen of huren.

Vanaf 31/12/2026

Vanaf 31/12/2026 moeten nieuwe EPB-eenheden die eigendom zijn van overheidsinstanties of die worden gebruikt of bestemd zijn om te worden gebruikt door een of meer overheidsinstanties, voldoen aan de EPB-eis “zero-emissie” en worden uitgerust met geschikte systemen voor de opwekking van zonne-energie.

Vanaf 31/12/2029

Vanaf 31/12/2029 moeten nieuwe EPB-eenheden voldoen aan de EPB-eis “zero-emissie”.

Vanaf 01/01/2030

Vanaf 1 januari 2030 moeten verwarmingssystemen bij bouwaanvragen voor projecten met enkel zwaar gerenoveerde eenheden of met nieuwe of nieuw gelijkgestelde EPB-eenheden aan de volgende voorwaarden voldoen: hun warmtegeneratoren voldoen aan de eisen inzake ecodesign en produceren warmte enkel vanaf elektriciteit en/of energie uit hernieuwbare bronnen en/of ze zijn aangesloten op een efficiënt thermisch energienet.

Vanaf 01/01/2030

Vanaf 01/01/2030 zullen regionale of lokale overheden enkel nieuwe gebouwen met zero-emissie kunnen kopen of huren.

Voor 01/01/2033

Doel EPB 275: voor 01/01/2033 moeten alle woningen een maximaal EPB-niveau van 275 kWh/(m2.jaar) behalen. Woningen met een EPB-certificaat F en G zullen dus niet meer toegelaten worden.

Voor 01/01/2040

Publieke overheden: voor 01/01/2040 moeten woningen die eigendom zijn van een publieke vastgoedbeheerder een primair energieverbruik ≤ 150kWh/(m².jaar) hebben. Alle EPB-eenheden die eigendom zijn van een publieke vastgoedbeheerder hebben een maximaal gemiddeld verbruik van 100kWh/(m².jaar), met uitzondering van beschermde gebouwen of gebouwen die zijn ingeschreven op de bewaarlijst.

Voor 01/01/2050

Het volledige tertiaire gebouwenbestand streeft naar het niveau zero-emissie.

*De datum van 1/01/2026 is nog niet vastgelegd en zal overeenstemmen met de datum van inwerkingtreding van een regeringsbesluit, die ten vroegste gepland is op 1 januari 2026.

Wetgeving

  • BWLKE - Brussels Wetboek van Lucht, Klimaat en Energiebeheersing (Gecoördineerde Justel versie)
  • Gecoördineerde, didactische versie van Boek 1 van het BWLKE (.pdf) - 7 maart 2024
  • Gecoördineerde, didactische versie van Boek 2 van het BWLKE (.pdf) - 13 februari 2025
  • Gecoördineerde, didactische versie van Boek 3 van het BWLKE (.pdf)
  • Gecoördineerde, didactische versie van Boek 4 van het BWLKE (.pdf)
  • Ordonnantie van 21 maart 2025
  • Ordonnantie van 13 februari 2025
  • Ordonnantie van 17 oktober 2024
  • Ordonnantie van 7 maart 2024
  • Klimaatordonnantie van 17 juni 2021 (.pdf)

Delen:

  • Delen op Facebook
  • Delen op Linkedin
  • Delen op BlueSky
  • Delen op E-mail
  • Delen op Afdrukken

Rechtstreeks van de blog

Plaques de marbre de récupération

Een Brussels bedrijf gespecialiseerd in de recuperatie van bouwmaterialen

26/05/2022
  • Gebouw
  • Afval
Rotor Deconstruction (Rotor DC) werd opgericht in 2014 en is een onderneming die bouwmaterialen recupereert. Het gaat om een spin-off van Rotor, een groep van ontwerpers en onderzoekers die geïnteresseerd zijn in de materialenstromen en de mechanismen van slijtage in de bouwsector.
Lees verder about Een Brussels bedrijf gespecialiseerd in de recuperatie van bouwmaterialen

De 5 gouden regels voor duurzaam bouwen of renoveren 

14/10/2022
  • Gebouw
  • Energie
  • Isolatie
De dienst van de Facilitator Duurzame Gebouwen van Leefmilieu Brussel deelt 5 gouden regels voor de ontwikkeling van een duurzaam project.
Lees verder De 5 gouden regels voor duurzaam bouwen of renoveren 

De energiefactuur van je bedrijf verlagen: van kleine acties tot grote investeringen

16/10/2025
  • Energie
  • Gebouw
Van kleine ingrepen tot grotere investeringen: elk bedrijf kan iets doen om minder energie te verbruiken.
Lees verder De energiefactuur van je bedrijf verlagen: van kleine acties tot grote investeringen

8 acties om het verbruik van de verwarming in mijn bedrijf te verminderen

16/12/2022
  • Energie
  • Gebouw
Om je verbruik te verminderen is vaak niet veel nodig. Een paar eenvoudige handelingen kunnen helpen om je bedrijf duurzamer te maken.
Lees verder 8 acties om het verbruik van de verwarming in mijn bedrijf te verminderen
Ontdek de blog
Milieubeheer
  • Afval beheren
  • Renoveren en bouwen
  • Duurzamer worden
  • De gezondheid en veiligheid garanderen
  • Gebouwen en sites beheren
  • Dierenwelzijn garanderen
Milieubeheer
  • Afval beheren
  • Renoveren en bouwen
  • Duurzamer worden
  • De gezondheid en veiligheid garanderen
  • Gebouwen en sites beheren
  • Dierenwelzijn garanderen
Diensten en aanvragen
  • Milieuvergunningsaanvraag
  • Advies en begeleiding
  • Erkenningen en registraties
  • Klachten, meldingen en waarschuwingen
  • Premies en financiële steun voor Brusselse professionals
  • Reageren op een projectoproep
Diensten en aanvragen
  • Milieuvergunningsaanvraag
  • Advies en begeleiding
  • Erkenningen en registraties
  • Klachten, meldingen en waarschuwingen
  • Premies en financiële steun voor Brusselse professionals
  • Reageren op een projectoproep
Regelgeving en inspectie
  • Verplichtingen en vergunningen
  • Controles en boetes
Regelgeving en inspectie
  • Verplichtingen en vergunningen
  • Controles en boetes
Regionaal beleid
  • Regionale strategische plannen
  • Rapporten van milieuprojecten
Regionaal beleid
  • Regionale strategische plannen
  • Rapporten van milieuprojecten
Documentatie en tools
  • Kaarten
  • Websites en interactieve tools
  • Leefmilieu: stand van zaken
  • Lesmateriaal opleidingen en seminaries
Documentatie en tools
  • Kaarten
  • Websites en interactieve tools
  • Leefmilieu: stand van zaken
  • Lesmateriaal opleidingen en seminaries
Dierenwelzijn
  • Pers
Website Burgers
Website Onderwijs
Blog Professionals

Volg ons

  • Facebook
  • Bluesky
  • Linkedin
  • Youtube
  • Instagram

Nieuwsbrieven

Blijf op de hoogte

Ik schrijf me in
Thuispagina professionals van Leefmilieu Brussel
  • Toegang tot milieu-informatie
  • Toegankelijkheidsverklaring
  • Eco-design
  • Wettelijke bepalingen
  • Cookiebeleid
  • Transparantie
  • Crisiscontacten