Overslaan en naar de inhoud gaan
Thuispagina professionals van Leefmilieu Brussel
  • Burgers
  • Professionals
  • Onderwijs
  • Blog Burgers
  • Blog Professionals
  • Contact
  • Jobs
  • Over Leefmilieu Brussel
  • Agenda
NL
  • FR
  1. Home
  2. Lesmateriaal opleidingen en seminaries - Onzichtbaar / Lesmateriaal opleidingen en seminaries - Onzichtbaar
  3. Presentaties van de opleidingen Duurzaam bouwen (2023)

Presentaties van de opleidingen Duurzaam bouwen (2023)

  • Energie
  • Gebouw
  • Circulaire economie
  • Mobiliteit
  • Regenwater
  • Ventilatie
14 december 2023

Over hetzelfde onderwerp

Lesmateriaal opleidingen en seminaries - Onzichtbaar

  • Presentaties van de opleidingen Duurzaam bouwen (2024)
  • Presentaties van de opleidingen Duurzaam bouwen (2022)
  • Presentaties van de opleidingen Duurzaam bouwen (2021)

Milieubeheer

  • Verbeter de gezondheid en het welzijn in de bouw of renovatie
  • Wat is groene energie?
  • Bouwen en renoveren: de rol van de circulaire economie

Diensten en aanvragen

  • Facilitator Duurzame Gebouwen
  • Facilitator Energiedelen en Energiegemeenschappen
  • Opleidingen en seminaries duurzame gebouwen van Leefmilieu Brussel

Regelgeving en inspectie

  • Emissiehandelssysteem ETS2: welke stappen moet u zetten?
  • Het nieuwe emissiehandelssysteem voor gebouwen en transport (ETS2)
  • EPB-certificaten

Regionaal beleid

  • Sociaal Klimaatplan voor een eerlijkere klimaattransitie
  • Brussel brengt lucht, klimaat en energie samen in een geïntegreerde visie
  • RENOLUTION: een strategie voor de renovatie van de Brusselse gebouwen

Documentatie en tools

  • Kaart van de voorbeeldprojecten van GRWB
  • Tools voor EPB-adviseurs en architecten
  • Tools voor EPB-certificateurs Openbaar gebouw

Inhoud

  • Duurzame materialen: hoe kiezen?
  • Beheer van de oververhitting in de zomer
  • Gebouwschil: dakisolatie
  • Circulaire economie: renoveren
  • Gebouwschil: isolatie van de voorgevel
  • Verwarming en sanitair warm water: ontwerp
  • Circulaire economie: omkeerbaar ontwerpen
  • Circulaire economie: inventarisatie
  • Warmtepomp: keuze en ontwerp
  • Hernieuwbare energie
  • Circulaire economie: werfbeheer
  • Energiebeheer: energieverantwoordelijke
  • PLAGE
  • Warmtepomp: keuze en ontwerp
  • Regeling van gebouwen
  • Gebouwschil: isolatie van de voorgevel
  • Beheer van het regenwater op het perceel en in de openbare ruimte
  • Circulaire economie: hergebruik
  • Akoestiek: ontwerp en realisatie
  • Ventilatie: ontwerp en afstelling
  • Energie: basisprincipes
Ontdek onze andere lesmateriaal

Duurzame materialen: hoe kiezen?

1ste dag (12/12/2023)

  • Programma van de opleiding
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • Om te beginnen: de context
  • Duurzaam materiaalgebruik: problematiek en uitdagingen
  • Aanpak en acties vanaf de ontwerpfase van het project
  • Aandachtspunten en heersende opvattingen
  • De VOS-emissies van bouwmaterialen en -producten: een overzicht
  • Hulpmiddelen voor de keuze van materialen

2de dag (19/12/2023)

  • Gebouwen als materiaalbanken beschouwen
  • Opalis en de sector van de herbruikbare materialen in België en noordwest Europa
  • TOTEM-tool

Beheer van de oververhitting in de zomer

1ste dag (07/12/2023)

  • Programma van de opleiding (.pfg)
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • Overhitting: definities en uitdagingen (.pdf)
  • Warmtewinsten beperken (.pdf)
  • Warmte absorberen (.pdf)
  • Warmte afvoeren en afkoelen (.pdf)

1de dag (14/12/2023)

  • Ontwerpen voglens de principes van bouwfysica
  • Ontwerpen met behulp van dynamische simulatie
  • Getuigenis over ervaringen (ontwerpen van gebouwen)
  • Feedback (monitoring et simulaties)

Gebouwschil: dakisolatie

1ste dag (23/11/2023)

  • Programma van de opleiding (.pdf)
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • Woordenschat dakbekking (.pdf)
  • Waterdichtheid (.pdf)
  • Isolatie (.pdf)
  • Luchtdichtheid (.pdf)
  • Waterdampdiffusie (.pdf)
  • Ontwerp en analyse van de technische details (.pdf)

2de dag (27/11/2023)

  • Bescherming tegen lawaai (.pdf)
  • Bescherming tegen hitte en geluidshinder
  • De andere functies van het dak (hernieuwbare energie) (.pdf)
  • De andere functies van het dak (regenwater) (.pdf)
  • De andere functies van het dak (biodiversiteit) (.pdf))
  • Uitwisseling van ervaringen (.pdf)

Circulaire economie: renoveren

1ste dag (20/11/2023

  • Programma van de opleiding (.pdf)
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • Circulaire economieconcepten toegepast op een project (.pdf)
  • Gevalstudie: project Clos Dupont (.pdf)
  • Getuigenis: werf Warland (.pdf)
  • Gevalstudie Co-Post (.pdf)
  • Getuigenis: werf Karperstraat (.pdf)

2de dag (27/11/2023)

  • Gevalstudie: project Ooststraat 15 (.pdf)
  • Gevalstudie: bouwwerf Kersbeek (.pdf)
  • Gevalstudie: werf Cité Vandeuren (.pdf)
  • De presloopinventaris in de praktijk (.pdf)
  • Globale aanpak van een circulaire renovatie (.pdf)

Gebouwschil: isolatie van de voorgevel

1ste dag (09/11/2023

  • Programma van de opleiding (.pdf)
  • Algemene inleiding van de opleiding (.pdf)
  • Isolatie langs de binnenzijde: uitvoerbaarheid (.pdf)
  • Isolatie langs de binnenzijde: waterdampdiffusie (.pdf)
  • Isolatie langs de binnenzijde: systemen en materialen, bouwknopen, integratie in het gebouw, akoestiek (.pdf)

2de dag (16/11/2023)

  • Isolatie van de gevel: basisbegrippen en inpassing in een ruimere context (.pdf)
  • Ervaringen van een aannemer (.pdf)
  • Feedback over ervaringen: gevelisolatie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (.pdf)
  • Ervaringen van een EPB-adviseur: focus op bevestigingen en bouwknopen (.pdf)

Verwarming en sanitair warm water: ontwerp

1ste dag (07/11/2023)

  • Programma van de opleiding (.pdf)
  • Algemene inleiding van de opleiding (.pdf)
  • Inleiding tot verwarmingssystemen (.pdf)
  • Warmteproductie (.pdf)
  • Behoeften en eisen voor dimensionering van een verwarmingsinstallatie (.pdf)

2de dag (14/11/2023)

  • Warmteafgifte (.pdf)
  • Warmtedistributie (.pdf)
  • Regelin (.pdf)

3de dag (21/11/2023)

  • Verbetering van een bestaande installatie (.pdf)
  • Regelgeving: EPB-regelgeving inzake technische installaties (.pdf)
  • Reglementair kader: ecodesign (.pdf)

4de dag (28/11/2023)

  • Sanitair warm water: evaluatie van de behoeften (.pdf)
  • Sanitair warm water: distributie, productie en opslag (.pdf)
  • Verbetering van een bestaande installatie (.pdf)

Circulaire economie: omkeerbaar ontwerpen

1ste dag (06/11/2023)

  • Programma van de opleiding (.pdf)
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • Inleiding tot omkeerbaar bouwen: gericht op de veranderin (.pdf)
  • Stedelijke planning (.pdf)
  • Het project Usquare (.pdf)
  • Hoe technische en ruimtelijke omkeerbaarheid integreren in een project (.pdf)
  • Feedback over ervaringen: Polikliniek-ziekenhuis Bracops (.pdf)
  • Project Dethy (.pdf)
  • De ruimtelijke en technische omkeerbaarheid van het gebouw beoordelen (.pdf)

2e dag (13/11/2023) 

  • Ruimtelijke omkeerbaarheid en technische omkeerbaarheid (.pdf)
  • Hoogbouwplein – renovatie van sociale woningen (.pdf)
  • Voorbeeldmaterialen die de omkeerbaarheid, herbruikbaarheid en lokale productie bevorderen (.pdf)
  • Materialen en uitvoering die de omkeerbaarheid bevorderen (.pdf)

Circulaire economie: inventarisatie

1ste dag (19/10/2023)

  • Programma van de opleiding (.pdf)
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • Sloop- en hergebruikinventarissen: theorie en praktische toepassing (.pdf)
  • De hergebruikinventaris (.pdf)
  • Digitale tools voor inventarissen (.pdf)
  • Simulatieworkshop, oefening met voorgestelde tools (.pdf)
  • Delen van ervaringen (.pdf)
  • De hergebruikkanalen (.pdf)

Warmtepomp: keuze en ontwerp

1ste dag (10/10/2023)

  • Programma van de opleiding (.pdf)
  • Inleiding van de opleiding
  • De warmtepomp: algemene principes (.pdf)
  • ZLE-Geothermie (.pdf)

2de dag (17/10/2023)

  • Feedback van een studiebureau (.pdf)
  • Feedback van een studiebureau (2) (.pdf)

Hernieuwbare energie

1ste dag (26/09/2023)

  • Programma van de opleiding
  • Inleiding van de opleiding
  • Hernieuwbare energie: context en doelstellingen
  • Productie en opslag van warmte en elektriciteit op basis van hernieuwbare energiebronnen
  • Focus op fotovoltaïsche installaties
  • Focus op warmtepompen

2de dag (03/10/2023)

  • Warmtenet
  • Hernieuwbare energie delen

Circulaire economie: werfbeheer

1ste dag (25/09/2023)

  • Programma van de opleiding
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • Regionale ambities en prioriteiten voor de circulaire economie
  • Uitdagingen van de circulaire economie
  • Beheer van de materiële middelen
  • Feedback
  • Beheer van de menselijke middelen
  • Belang van communicatie
  • Personeelsbeheer op grote bouwwerven

2de dag (02/10/2023)

  • Beheer van materiaalstromen
  • Logistiek van de bouwwerf
  • Feedback van een circulaire reiniging
  • Feedback: ondersteuning van de teams
  • Nuttige tools en initiatieven voor het beheer van circulaire bouwwerven
  • Presentatie van de fasering van een bouwwerf

Energiebeheer: energieverantwoordelijke

1ste dag (21/09/2023)

  • Programma van de opleiding
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • PLAGE: feedback over vrijwillige PLAGE-programma’s
  • PLAGE en het IPMVP
  • Het energiekadaster
  • Beheer van het verbruik: energieboekhouding
  • Financiëring en rendabiliteit
  • Onderzoek naar elektriciteitsverbruik

2de dag (28/09/2023)

  • Aandachtspunten met betrekking tot de gebouwschil
  • Aandachtspunten voor verwarmingssystemen en sanitaire warm water
  • Diagnose ventilatie- en klimaatregelingsinstallaties

3de dag (05/10/2023)

  • Aandachtspunten op verlichting
  • Ervaring met monitoring en telemetrie

PLAGE

  • Programma
  • Wetgevend en reglementair kader 2023
  • De Plagemethodologie
  • Identificatiefase
  • Programmeringsfase
  • Uitvoeringsfase en evaluatiefase
  • Meten en evalueren van de resultaten: basismethode en IPMVP
  • Plage Revisoren: Team, Rol, Taken, Aanstelling
  • Feedback OPTIWATT
  • Gebruik van het IPMVP in prestatiecontracten

Warmtepomp: keuze en ontwerp

1ste dag (05/06/2023)

  • Programma van de opleiding
  • De warmtepomp: algemene principes
  • Feedback van een boorbedrijf
  • Ervaringen lucht-water warmtepompen
  • Feedback van een studiebureau

2de dag (12/06/2023)

  • ZLE-geothermie met sondes of met grondwater in het BHG

Regeling van gebouwen

1ste dag (20/04/2023)

  • Programma van de opleiding
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • Waarom en hoe regelen?
  • Het belang van een goede regeling?
  • Regeling van een verwarmingsinstallatie
  • Regeling van een ventilatie-installatie

2de dag (25/04/2023) 

  • Regeling van de passieve koeling (free-cooling)
  • Regeling van de kunstmatige verlichting
  • Regeling van de mobiele zonneweringen
  • Feeback van een energieverantwoordelijke

Gebouwschil: isolatie van de voorgevel

1ste dag (06/04/2023)

  • Programma van de opleiding
  • Isolatie van de gevel (basisbegrippen en mileu-uitdagingen)
  • De Brusselse gevel
  • Buitenschrijnwerk
  • Na-isoleren van spouwmuren
  • Voorgevel: isolatie langs de buitenzijde

2de dag (13/04/2023)

  • Isolatie langs de binnenzijde: uitvoerbaarheid?
  • Isolatie langs de binnenzijde: waterdampdiffusie en luchtdichtheid
  • Isolatie langs de binnen: systemen en materialen, bouwknopen, integratie in het gebouw, akoestiek
  • Feedback over ervaringen

Beheer van het regenwater op het perceel en in de openbare ruimte

1ste dag (20/03/2023)

  • Programma van de opleiding
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • Inleiding tot het geïntegreerde regenbeheer in het BHG
  • Principes van stedelijke hydrologie
  • De karakteristieken van de site
  • Dimensioneringsmethode
  • Ontwerp van inrichtingen voor een geïntegreerd regenwaterbeheer

2de dag (27/03/2023)

  • Hergebruik en recyclage van water
  • Voorbeelden: gebouw en onmiddellijke omgeving

3de dag (23/04/2023)

  • Geïntegreerd regenwaterbeheer in de openbare ruimte - voorbeelden van inrichtingen

Circulaire economie: hergebruik

1ste dag (21/03/2023)

  • Programma van de opleiding
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • Gewestelijk ambities en prioriteiten voor de circulaire economie
  • Het project FCRBE: resultaten
  • Hergebruik voor circulaire werven
  • Werflogistiek en consolidatiecentra
  • Organiseren van de recuperatie van herbruikbare bouwelementen bij werken

2de dag (28/03/2023) 

  • Ontwerp met de “levenscyclus” als invalshoek
  • Hulpmiddelen voor de keuze van materialen
  • Gevalstudie: bouwwerven Foch en Ferdinand
  • Prestaties van hergebruikmaterialen, tests en validatie
  • Herbruikbare elementen in een bouwproject implementeren
  • Opalis en de sector van de herbruikbare materialen in België

Akoestiek: ontwerp en realisatie

1ste dag (17/03/2023)

  • Programma van de opleiding
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • Lawaai en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
  • Definities en beoordeling van geluid
  • Nagalm en geluidabsorptie
  • Contactgeluidsisolatie in de praktijk
  • Aanpak van het geluid van technische installaties in gebouwen in de praktijk

2de dag (24/04/2023)

  • Luchtgeluidsisolatie: geluidsverzwakkingsindex van materialen
  • Luchtgeluidsisolatie: praktijkoplossingen
  • Geluidisolatie van gevels
  • De behandeling van lawaai van technische uitrustingen in de praktijk

Ventilatie: ontwerp en afstelling

1ste dag (16/03/2023)

  • Programma van de opleiding
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • Waarom en hoe ventileren?
  • Ontwerp en dimensionering van de ventilatie
  • Indienststelling
  • De luchtkwaliteit verbeteren en garanderen
  • Aanbevelingen inzake akoestiek
  • Aanbevelingen voor een rationeel energiegebruik

2de dag (23/03/2023)

  • Voorstelling van de HVAC-installatie van het gebouw van Leefmilieu Brussel
  • Specificiteit van tertiaire gebouwen  
  • Berekening van de ventilatiedebieten voor niet-residentiële gebouwen
  • Berekening van de ventilatiedebieten voor residentiële gebouwen

Energie: basisprincipes

1ste dag (06/02/2023)

  • Programma
  • Algemene inleiding van de opleiding
  • Waarom bij voorrang de gebouwschil aanpakken?
  • Wat is het reglementair kader?
  • … Voor welk comfortniveau?
  • Hoe een gebouw isoleren?
  • Hoe de luchtdichtheid van een gebouw verzekeren?
  • Om welke doelstelling te halen?

2de dag (13/02/2023)

  • Waar te beginnen?
  • Hoe ventileren?
  • Hoe het comfort verzekeren in de zomer?
  • Hoe verwarmen?
  • Hoe sanitair warm water produceren?
Ontdek onze andere lesmateriaal

Delen:

  • Delen op Facebook
  • Delen op Linkedin
  • Delen op BlueSky
  • Delen op E-mail
  • Delen op Afdrukken

Rechtstreeks van de blog

Thermostat indiquant 22°C

8 acties om het verbruik van de verwarming in mijn bedrijf te verminderen

16/12/2022
  • Energie
  • Gebouw
Om je verbruik te verminderen is vaak niet veel nodig. Een paar eenvoudige handelingen kunnen helpen om je bedrijf duurzamer te maken.
Lees verder about 8 acties om het verbruik van de verwarming in mijn bedrijf te verminderen

7 tips om het energieverbruik in je organisatie te verminderen

15/12/2022
  • Energie
  • Gebouw
Het is geen geheim dat de energiecrisis zowel particulieren als bedrijven zorgen baart. Om de gevolgen ervan te beperken, zijn enkele goede gewoontes soms al voldoende.
Lees verder 7 tips om het energieverbruik in je organisatie te verminderen

Certificerende of verplichte opleidingen in duurzaam beheer: een cruciale stap in je professionele loopbaan

04/07/2025
  • Circulaire economie
  • Gebouw
  • Mobiliteit
Ontdek het doelgerichte aanbod van certificerende en verplichte opleidingen in duurzaam beheer die Leefmilieu Brussel aanbiedt voor professionals.
Lees verder Certificerende of verplichte opleidingen in duurzaam beheer: een cruciale stap in je professionele loopbaan

Lokale hernieuwbare energie delen, het is mogelijk!

12/12/2022
  • Gebouw
  • Energie
  • Duurzame consumptie
Ontdek hoe u de hernieuwbare energie die vlakbij u in Brussel wordt geproduceerd, rechtstreeks kunt delen met uw buurt, binnen uw appartementsgebouw of zelfs in uw wijk.
Lees verder Lokale hernieuwbare energie delen, het is mogelijk!
Ontdek de blog
Milieubeheer
  • Afval beheren
  • Renoveren en bouwen
  • Duurzamer worden
  • De gezondheid en veiligheid garanderen
  • Gebouwen en sites beheren
  • Dierenwelzijn garanderen
Milieubeheer
  • Afval beheren
  • Renoveren en bouwen
  • Duurzamer worden
  • De gezondheid en veiligheid garanderen
  • Gebouwen en sites beheren
  • Dierenwelzijn garanderen
Diensten en aanvragen
  • Milieuvergunningsaanvraag
  • Advies en begeleiding
  • Erkenningen en registraties
  • Klachten, meldingen en waarschuwingen
  • Premies en financiële steun voor Brusselse professionals
  • Reageren op een projectoproep
Diensten en aanvragen
  • Milieuvergunningsaanvraag
  • Advies en begeleiding
  • Erkenningen en registraties
  • Klachten, meldingen en waarschuwingen
  • Premies en financiële steun voor Brusselse professionals
  • Reageren op een projectoproep
Regelgeving en inspectie
  • Verplichtingen en vergunningen
  • Controles en boetes
Regelgeving en inspectie
  • Verplichtingen en vergunningen
  • Controles en boetes
Regionaal beleid
  • Regionale strategische plannen
  • Rapporten van milieuprojecten
Regionaal beleid
  • Regionale strategische plannen
  • Rapporten van milieuprojecten
Documentatie en tools
  • Kaarten
  • Websites en interactieve tools
  • Leefmilieu: stand van zaken
  • Lesmateriaal opleidingen en seminaries
Documentatie en tools
  • Kaarten
  • Websites en interactieve tools
  • Leefmilieu: stand van zaken
  • Lesmateriaal opleidingen en seminaries
Dierenwelzijn
  • Pers
Website Burgers
Website Onderwijs
Blog Professionals

Volg ons

  • Facebook
  • Bluesky
  • Linkedin
  • Youtube
  • Instagram

Nieuwsbrieven

Blijf op de hoogte

Ik schrijf me in
Thuispagina professionals van Leefmilieu Brussel
  • Toegang tot milieu-informatie
  • Toegankelijkheidsverklaring
  • Eco-design
  • Wettelijke bepalingen
  • Cookiebeleid
  • Transparantie
  • Crisiscontacten