U bent hier

Blauwwier (cyanobacterie)

Wat zijn cyanobacteriën?

  • Cyanobacteriën (of blauwalgen, blauwwieren of cyanobacteria) maken deel uit van het fytoplankton. Het zijn microscopisch kleine waterorganismen en zijn in staat tot fotosynthese. 
  • De cyanobacteriën verplaatsen zich in de stroming.  Wanneer deze micro-organismen in grote getalen voorkomen spreken we van “bloom” of “waterbloesem”.
Kanaal/Quai des charbonnages - voorbeeld van "Bloom"
Vijvers van de pede - Cyanobacteriën

Vijvers van de pede - Cyanobacteriën
Pedepark - Cyanobacteriën

Hoe kunnen we ze herkennen?

  • De “blooms” zien eruit als een dunne, schuimende laag en/of een verflaagje op het wateroppervlak.
  • De kleur varieert van groen, blauwgroen, geelbruin, rood of wit.
  • Sommige cyanobacteriën kunnen sferische kolonies vormen, kleine groene bolletjes met een diameter van 2-3 mm die op het oppervlak drijven of in de waterkolom. Het water ruikt naar gemaaid gras, aarde of verrotting.
  • Andere kolonies van cyanobacteriën nemen de vorm aan van min of meer lange draden of strepen. Het is een vrij betrouwbaar herkenningsteken.
  • De “blooms” van cyanobacteriën kunnen worden verward met deze die het resultaat zijn van de wildgroei van andere algen of micro-organismen. Aarzel niet om contact met ons op te nemen via eau_water@environnement.brussels in het geval van twijfel.
     

Cyanobacterien

Wat zijn de oorzaken voor het verschijnen van “blooms” van cyanobacterieën? 

  • De ontwikkeling van cyanobacteriën wordt bevorderd door milieuomstandigheden (hittegolf, droogte, troebel water, ...), maar ook - en vooral - door de eutrofiëring van vijvers, waarvan de verrijking het gevolg is van het voederen van brood aan watervogels maar ook door vissen of uitheemse watervogels. De kleine, niet-geconsumeerde voederdeeltjes, maar ook de uitwerpselen van de vogels verrijken het aquatisch milieu, wat het woekeren van de cyanobacteriën en andere pathogene micro-organismen bevordert. Leefmilieu Brussel raadt aan geen wilde dieren te voederen (voor meer informatie, raadpleeg de pagina: « Mag men in het wild levende dieren voederen? »).

Wat zijn de problemen die gepaard gaan met algenblooms?

  • Cyanobacteriën kunnen gifstoffen vrijmaken in het water die een gevaar kunnen vormen voor de volksgezondheid. Wanneer mensen in contact komen met blauwalgen, en deze stoffen zouden inslikken of inademen, kunnen er verschillende symptomen optreden: huidirritaties, hoofdpijn, misselijkheid, diarree en braken, tot zelfs neurologische aandoeningen.
  • ook (huis)dieren die van dit besmet water drinken, kunnen sterven.
Bij een hittegolf wordt dus nadrukkelijk afgeraden het water van vijvers en het kanaal in te slikken of in te ademen en elk contact met de huid moet worden vermeden. Bovendien wordt gevraagd om niet te vissen en alle wateractiviteiten te vermijden.  Indien u (of uw huisdier) door onachtzaamheid in contact bent gekomen met besmet water, moet u de betrokken zone zorgvuldig afspoelen en indien nodig een dokter (of dierenarts) raadplegen.

Wat doet Leefmilieu Brussel om “blooms” van cyanobacteriën te vermijden?

  • Preventieve en effectieve maatregelen:
    • Wateranalyse, monitoring;
    • Communicatie over/sensibilisering voor het belang om watervogels niet te voederen want dit verrijkt het milieu (door hun uitwerpselen), wat het verschijnen van cyanobacteriën bevordert;
    • Behoud van de beperkte en evenwichtige populaties van vissen;
    • Herintroductie (door kiemvorming vanuit slib of door actieve introductie) van populaties van macrofyten, zuurstofrijke en zuiverende planten die van nature aanwezig zijn in evenwichtige vijvers. Deze macrofyten beperken de blooms van algen op een efficiënte manier.
Woluwe/Hof Ter Musschen
Woluwe/Hof Ter Musschen
  • De beschermende maatregelen:
    • Sensibilisatie door verschillende communicatiekanalen (persartikels, affichecampagnes, brieven, website,…).
    • Parkwachters en terreinbeheerders krijgen opleidingen betreffende deze problematiek.
  • Curatieve maatregelen:
    • Plaatsing van ventilators, volledige vernieuwing van het water, ruimwerkzaamheden, toevoegen van biofilms, verhoging van het debiet van de pompen.
Datum van de update: 18/10/2019