U bent hier

Op weg naar een duurzaam beheer van de Brusselse bodems

Context

De bodem is onmisbaar voor het leven op aarde. Hij zorgt voor de opslag en filtratie van het regenwater en maakt de recyclage van tal van voedingsstoffen mogelijk die nodig zijn voor de plantengroei. Hij biedt ook een substraat voor de biodiversiteit, ondersteuning voor menselijke activiteiten en vormt een element van het landschap en cultureel erfgoed.  Tot slot vertegenwoordigt hij de grootste koolstofvoorraad op aarde in vergelijking met de biomassa, de atmosfeer en de oceanen.

Ondanks al deze functies vertegenwoordigt de bodem maar een dunne laag van de oppervlakte van onze planeet (0.1 - 5m), waarvan de dikte onbeduidend is tegenover de atmosfeer of de oceanen.  Bovendien is het vormingsproces van de bodem extreem langzaam en duurt het duizenden, zelfs honderdduizenden jaren.  Daarom moet de mens de bodem beschouwen als een niet-hernieuwbare bron die moet worden beschermd.  Des te meer omdat de bodem onderworpen is aan een reeks van afbraakprocessen die dikwijls worden versterkt door menselijke activiteiten.  Zo zijn er bijvoorbeeld erosie, verontreinigingen, verzakkingen, verzilting, het verlies van organische materie en biodiversiteit of verzuring.  Op het Europese continent wordt bijvoorbeeld een op de drie bodems beschadigd door een van deze processen. 

Deze bedreigingen tasten alle regio’s op de planeet aan en het Brussels Gewest vormt geen uitzondering op de regel. Er zijn problemen van besmetting, verdichting en ondoorlaatbaarheid die leiden tot een verlies van biodiversiteit en organische materie.

Een nieuwe visie van de Brusselse bodems

Sinds 2005 is de bescherming van de Brusselse bodems voornamelijk gebaseerd op het beheer van verontreinigingen met chemische polluenten. Dankzij de acties die in het Gewest worden gevoerd, konden tal van terreinen worden gesaneerd en kregen ze een nieuwe bestemming om het hoofd te bieden aan de sociaaleconomische uitdagingen die ook de leefomgeving verbeteren.  Dit beleid zal in de toekomst worden voortgezet en zelfs versterkt.  Omwille van de coherentie moet er evenwel ook bijzondere aandacht worden besteed aan de andere bedreigingen voor onze bodems en nieuwe acties moeten worden ondernomen om het leefmilieu van het Gewest voortdurend te verbeteren.

In deze context wil Leefmilieu Brussel een globale strategie voor het beheer en de bescherming van de bodems opzetten.  Deze strategie zal rekening houden met alle functies van de bodems, hun variabiliteit en complexiteit en het gamma van de verschillende afbraakprocessen waarvan ze het voorwerp uitmaken zonder daarbij de sociaaleconomische aspecten uit het oog te verliezen.  Concreet zullen de ecosystemische diensten (= voordelen)  van de bodems worden geëvalueerd om te kunnen zorgen voor gerichte en aangepaste acties op het grondgebied van het Gewest. Alle deelnemende partijen en in het bijzonder de burgers zullen door sensibiliseringsacties en maatregelen bij deze nieuwe strategie betrokken worden om hen aan te moedigen de kwaliteit van de hen omringende bodems te beschermen en te verbeteren.

Het doel van dit nieuwe duurzame en geïntegreerde bodembeheer is het levenskader van de Brusselaars nog en altijd te verbeteren door het kwetsbare substraat waarop ze leven te beschermen.

Datum van de update: 13/09/2019