Afval terugwinnen

Heeft u te maken met afval zoals gedefinieerd wordt door de Brusselse wetgeving? Zo ja, kunt u het misschien terugwinnen en een nieuw leven geven. Als u het niet zeker weet, gebruik dan de  beslissingsboom.

Waarom afval terugwinnen? Het belangrijkste doel bij het terugwinnen van afval is om de hoeveelheid verbrand en gestort afval te verminderen.

Bij het terugwinnen van afval ondergaat het afval een reeks processen om het om te zetten in een ander product of materiaal.

Afval voorbereiden op hergebruik

Het feit dat een materiaal op een bepaald moment afval is, wil niet zeggen dat het niet opnieuw gebruikt kan worden als materiaal. Om een einde afvalstatus te bereiken, kan het afval onder andere worden voorbereid op hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd..

Het afval ondergaat hierbij een specifieke behandeling zodat het opnieuw kan worden gebruikt. Na het proces van voorbereiding op hergebruik is het niet noodzakelijk dat het eindproduct van dit proces identiek is aan deze van het afval dat het daarvoor was. Dit in tegenstelling tot het hergebruik zonder voorafgaande behandeling, waarbij dit wel het geval moet zijn.

Einde-afvalstatus

Sommige afvalstoffen worden niet langer als afvalstoffen maar terug als voorwerpen, stoffen of materialen beschouwd, wanneer zij een recyclagebehandeling of een andere terugwinningsactie hebben ondergaan en voldoen aan specifieke criteria. Voor bepaalde afvalstromen, zoals metaalschroot (ijzer, staal, aluminium), kringloopglas en koperafval zijn deze criteria door de Europese Unie vastgesteld. Voor alle andere afvalstoffen kan een land of een gewest zelf besluiten of een afvalstof na een recyclageRecyclage is de vernietiging van afval om nieuwe materialen te produceren. Voorbeeld: inert afval wordt vermalen om granulaten te produceren die in wegfunderingen worden gebruikt- of terugwinningsbehandeling waarbij het eindproduct voldoet aan de vier onderstaande voorwaarden zijn status als afval verliest.

De gerecycleerde of gerevaloriseerde stof of voorwerp:

1. wordt vaak gebruikt voor een specifieke toepassing;
2. beantwoordt aan een vraag – er is een markt voor;
3. voldoet aan de technische vereisten voor de nieuwe toepassing en aan de voor de producten geldende wetgeving en normen;
4. heeft over het geheel genomen geen ongunstige effecten voor het milieu of de menselijke gezondheid.

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest?

Een afvalstof waarvoor de Europese Unie geen criteria heeft vastgesteld, kan dus haar status van afvalstof verliezen:

• door een besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, met betrekking tot een specifieke afvalstroom of
• door een door de bevoegde overheid afgegeven exploitatievergunning indien voor deze afvalstoffen geen Gewestelijk besluit is genomen.

Afhankelijk van de natuur en de klasse van de betreffende inrichting kan deze vergunning ofwel een vergunde behandeling van een verontreiningd terrein, ofwel een milieuvergunningDe milieuvergunning, voorheen 'commodo-incommodo'- exploitatievergunning genoemd, is een document met de technische voorschriften die de exploitant van een installatie (bv. tankstation, drukkerij, stomerij, enz.) moet naleven. De door de administratie vastgelegde voorwaarden zijn bedoeld om de bescherming te waarborgen tegen de gevaren, hinder of ongemakken die een installatie of activiteit direct of indirect kan veroorzaken voor het milieu, de gezondheid of de veiligheid van de bevolking, met inbegrip van personen die zich binnen de grenzen van een installatie bevinden zonder daar als werknemer te kunnen worden beschermd. Meer informatie over de milieuvergunning , ofwel een voorafgaande afgifte zijn, afgeleverd door Leefmilieu Brussel of het gemeentebestuur.

De bevoegde overheid kan de eisen vaststellen waardoor bepaalde afvalstoffen, binnen een geclassificeerde inrichtingTechnische inrichting of activiteit waarvoor een milieuvergunning of een voorafgaande uitbatingsaangifte bij de gemeente nodig is. De lijst van deze inrichtingen wordt door de Brusselse overheid opgesteld , niet langer als afvalstoffen worden beschouwd. Bijvoorbeeld:

• grenswaarden voor polluenten vastleggen
• het gebruik van granulaten voor parkeerplaatsen verbieden
• het gebruik van spoorbielzen voor de aanleg van speelplaatsen verbieden ...
• het naleven van de code van goede praktijken betreffende het gebruik van uitgegraven gronden en granulaten in of op de bodem (.pdf) opleggen.

Er kunnen zich twee situaties voordoen:

• ofwel wordt het afval verwerkt in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
  Verkrijgen van een einde van de afvalstatus in een Brusselse installatie
• ofwel heeft het afval in een ander gewest - Wallonië of Vlaanderen - zijn status als afvalstof verloren
  Verkrijgen van een einde van de afvalstatus voor afval dat in een andere regio werd geproduceerd

Verkrijgen van een einde van de afvalstatus in een Brusselse installatie

Ongeacht de aard, hoeveelheid of wijze van gebruik van dit materiaal moet het einde van de afvalstatus worden verkregen:

• op een site waar een afvalverwerking plaatsvindt: ofwel door middel van een   milieuvergunningDe milieuvergunning, voorheen 'commodo-incommodo'- exploitatievergunning genoemd, is een document met de technische voorschriften die de exploitant van een installatie (bv. tankstation, drukkerij, stomerij, enz.) moet naleven. De door de administratie vastgelegde voorwaarden zijn bedoeld om de bescherming te waarborgen tegen de gevaren, hinder of ongemakken die een installatie of activiteit direct of indirect kan veroorzaken voor het milieu, de gezondheid of de veiligheid van de bevolking, met inbegrip van personen die zich binnen de grenzen van een installatie bevinden zonder daar als werknemer te kunnen worden beschermd. Meer informatie over de milieuvergunning ofwel door een aangifte, afhankelijk van de klasse van de inrichting.
• op een werf met bodembehandeling: door middel van een saneringsvoorstel, een behandeling van beperkte duur of een risicobeheersvoorstel   

De toelatingsaanvraag moet minstens: 

• aantonen dat de behandeling van deze afvalstoffen zal voldoen aan artikel 9, §2 van de afvalordonnantie van 14 juni 2012;
• specificeren om welke afvalstroom het gaat, bijvoorbeeld: slakkenGlasachtige of steenachtige afval van uitgesmolten metaalertsen of gesmolten metalen, gewoonlijk verbonden met smeltstoffen. , granulaat, grond, hout, metaal, …;
• de oorsprong van deze stroom specificeren;
• specificeren hoe het afval zal worden verwerkt.

Al deze criteria zullen worden gecontroleerd via het kwaliteitsbeheersysteem (.pdf)

In het bijzondere geval van het hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd. van aarde of granulaten in of op de bodem  moet de code van goede praktijk betreffende het gebruik van uitgegraven gronden en granulaten in of op de bodem (.pdf) gerespecteerd worden.

Afvalverwerking die niet onder een vergunning valt, kan niet worden beschouwd als een opwaarderingsoperatie. Het verwerkte afval behoudt dan de status van afval.

Meer weten?

Raadpleeg de gids voor exploitanten van inzamel- en/of verwerkingsinrichtingen van afvalstoffen.

De exploitanten van een installatie voor afvalterugwinning die op hun site in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een ‘einde van de afvalstatus’ uitvoeren, zijn opgenomen in de volgende lijst:

• Lijst van de verwerkingsinrichtingen van afvalstoffen waar de einde-afvalfase wordt bereikt voor een afvalstroom volgens de Europese criteria of volgens gewestelijke Brusselse criteria

Verkrijgen van een einde van de afvalstatus voor afval dat in een andere regio werd geproduceerd?

Wanneer een afvalstof haar status van afvalstof verliest op grond van de wetgeving van een ander land of gewest, is deze status alleen geldig in het land of het gewest in kwestie. Dat afval zal in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest afval blijven en als zodanig niet kunnen worden gebruikt.

Een vereenvoudigde procedure zorgt ervoor dat materialen die voldoen aan de wetgeving betreffende het einde van de afvalstatus in het Waalse of Vlaamse Gewest ook in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest hun afvalstatus kunnen verliezen. Bijvoorbeeld granulaten afkomstig uit Vlaanderen op een bouwplaats of bij de aanleg van wegen; uitgegraven grond die de grondverzetregeling van het Vlaamse Gewest heeft gevolgd.

De valoriseerbare materialenAfvalstoffen die het statuut van afvalstoffen kunnen verliezen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: als ze de einde-afvalfase hebben bereikt in het Vlaams Gewest volgens artikel 36 van het decreet van 23 december 2011 betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen of als ze de einde-afvalfase hebben bereikt in het Waals Gewest volgens artikel 4 ter van het decreet van 27 juni 1996 betreffende afvalstoffen, of als ze gevaloriseerd kunnen worden volgens de bepalingen van het besluit van de Waalse Regering van 14 juni 2001 waarbij de nuttige toepassing van sommige afvalstoffen bevorderd wordt. staan gedefinieerd in artikel 1.1 van het besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 1 december 2016 betreffende het beheer van afvalstoffen. Ze kunnen hun afvalstatus in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest verliezen als ze niet langer afval zijn:

• in het Vlaamse Gewest, volgens artikel 36 van het decreet van 23 december 2011 betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen
• in het Waalse Gewest volgens artikel 4ter van het decreet van 27 juni 1996 betreffende afvalstoffen of als ze gevaloriseerd kunnen worden volgens het Waalse besluit van 14 juni 2001 waarbij de nuttige toepassing van sommige afvalstoffen bevorderd wordt.

Leef de voorwaarden na die uw vergunning opgeeft voor het gebruik van het valoriseerbare materiaal, bijvoorbeeld:

• respecteren van de saneringsnormen;
• respecteren van de code van goede praktijken inzake het gebruik van uitgegraven gronden en granulaten in of op de bodem (.pdf)

Vraag om bijkomende informatie

Leefmilieu Brussel of de gemeente kan aanvullende informatie vragen, zoals bijvoorbeeld:

• van de bevoegde overheid het bewijs leveren dat het gaat om valoriseerbaar materiaalAfvalstoffen die het statuut van afvalstoffen kunnen verliezen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: als ze de einde-afvalfase hebben bereikt in het Vlaams Gewest volgens artikel 36 van het decreet van 23 december 2011 betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen of als ze de einde-afvalfase hebben bereikt in het Waals Gewest volgens artikel 4 ter van het decreet van 27 juni 1996 betreffende afvalstoffen, of als ze gevaloriseerd kunnen worden volgens de bepalingen van het besluit van de Waalse Regering van 14 juni 2001 waarbij de nuttige toepassing van sommige afvalstoffen bevorderd wordt. in de zin van artikel¹ van het besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 1 december 2016 betreffende het beheer van afvalstoffen;
• aangeven hoe het materiaal ter plaatse zal worden gebruikt;
• bewijzen dat de eventuele beperkingen die aan het materiaal worden opgelegd, worden nageleefd, …

Rubrieken 178 en 28-1

Twee rubrieken in de lijst van de ingedeelde inrichtingTechnische inrichting of activiteit waarvoor een milieuvergunning of een voorafgaande uitbatingsaangifte bij de gemeente nodig is. De lijst van deze inrichtingen wordt door de Brusselse overheid opgesteld. kunnen verliezen: