Verplichtingen met betrekking tot werfafval

Om te weten te komen welke specifieke verplichtingen van toepassing zijn op uw werf, met name op het gebied van afvalbeheer, moet u eerst weten of uw werf onderworpen is aan een voorafgaande toelating krachtens rubriek 28 van de ingedeelde inrichtingen. Ga naar het deel 'Wanneer en hoe een werftoelating aanvragen?' voor meer informatie.

• Indien dat het geval is, moet u een melding klasse 3 hebben ingediend bij de gemeente waar de werf zich bevindt om toelating te krijgen van de gemeente voor de uitbating van uw werf. Die toelating kan specifieke voorwaarden bevatten die u moet respecteren.
• In sommige gevallen bent u ook verplicht om een asbestinventaris bij de melding klasse 3 te voegen voordat de werken starten. Raadpleeg het deel 'Asbestinventaris, afbraakinventaris en selectieve afbraak'.

Het afval sorteren en tijdelijk opslaan voordat het wordt afgevoerd, moeten het milieu en de buurt beschermen tegen een verontreiniging omwille van een slecht beheer van de werf. De afvoer zelf moet ook voldoen aan wettelijke vereisten. Bovendien gelden voor bepaalde afvalstromen specifieke wettelijke verplichtingen. 

Raadpleeg de volgende delen om te weten welke verplichtingen gelden voor alle werven:

• Opslag en sortering van werfafval 
• Puin
• Gevaarlijk afval op de werf, inclusief asbestafval, PCB's, PCT's enz.
• Traceerbaarheid, inzameling en vervoer van werfafval - zie 'Algemene verplichtingen' hieronder

Uw verplichtingen met betrekking tot het verwijderen van werfafval (inzameling, transport, traceerbaarheid):

• Laat uw afval ophalen door een inzamelaar/handelaar/makelaar van niet-gevaarlijk of gevaarlijk afval, of laat uw afval vervoeren door een geregistreerde vervoerder. U mag uw afval ook zelf vervoeren naar een bestemming die deze afvalsoort in ontvangst mag nemen, op voorwaarde dat u over de vereiste toelating beschikt. 
• De rol van een afvalinzamelaar bestaat erin de gesorteerde afvalstoffen af te voeren naar de meest geschikte recyclageRecyclage is de vernietiging van afval om nieuwe materialen te produceren. Voorbeeld: inert afval wordt vermalen om granulaten te produceren die in wegfunderingen worden gebruikt- en/of verwerkingskanalen en u de bijbehorende traceerbaarheidsdocumenten te bezorgen.
• Als u als vakman op een werf werkt, mag u het afval dat u produceert meenemen. U dient dan wel de eigenaar van de site een traceerbaarheidsdocument te bezorgen.
• Alle documenten in verband met de traceerbaarheid van het afval (transportbon, acceptatiebon enz.) worden verzameld in een register dat 5 jaar moet worden bewaard.

Een deel van het afval dat door uw werf wordt geproduceerd, kan worden gerecycleerd of hergebruikt. Het mag dus niet verontreinigd zijn met gevaarlijke stoffen.

Het afbraakprotocol maakt het mogelijk om inventarissen op te stellen van de gevaarlijke afvalstoffenAfval dat gevaarlijke stoffen bevat: brandbaar (koolwaterstoffen), giftig (pesticiden), oxiderend (nitraten), bijtend (zuren), radioactief (isotopen)., de materialen die geschikt zijn voor hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd. en het recycleerbare afval, en om een echt beheerplan voor het werfafval op te stellen. Die goede praktijken leiden tot een hoge mate van hergebruik en recyclageRecyclage is de vernietiging van afval om nieuwe materialen te produceren. Voorbeeld: inert afval wordt vermalen om granulaten te produceren die in wegfunderingen worden gebruikt. Gebruiksklare informatie wordt bij de opdrachtdocumenten gevoegd zodat de bouwheer, de ontwerper en de aannemer hun milieuambities en -vaardigheden kunnen benadrukken.

U bent wettelijk verplicht om de werf vrij te maken van alle asbest voordat de werken starten. Door alle asbesthoudende materialen van de werf te verwijderen voordat de werken worden aangevat, voorkomt u dat asbestvezels zich in de lucht verspreiden en dat materialen die geschikt zijn voor hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd. of recyclageRecyclage is de vernietiging van afval om nieuwe materialen te produceren. Voorbeeld: inert afval wordt vermalen om granulaten te produceren die in wegfunderingen worden gebruikt, zoals puin, verontreinigd raken.

• Maak een lijst van alle (mogelijk) asbesthoudende materialen, dat is de asbestinventaris.Een inventaris die aan de eisen voldoet, is verplicht voor alle afbraak- of verbouwingswerven met een bruto-oppervlakte van meer dan 500 m² aan gebouwen, kunstwerken of leidingen die dateren van vóór 1 oktober 1998. Die asbestinventaris moet worden gevoegd bij de voorafgaande werfmelding die moet worden ingediend bij de gemeente.
• Laat alle asbesthoudende materialen verwijderen of inkapselen vóór het begin van de werken. De asbestverwijderingswerken mogen noch mensen, noch het milieu besmetten. In heel wat gevallen is voor die werken een voorafgaande toelating vereist. Raadpleeg onze pagina's over asbest om te weten te komen wat uw verplichtingen zijn.

Raadpleeg voor meer informatie onze pagina's over asbestafval, waarin wordt uitgelegd welke stappen u moet nemen als er asbestafval aanwezig is op een werf.

Enkele basisprincipes waar u zich aan moet houden op de werf:

• Scheid gevaarlijke en niet-gevaarlijkeAlle afvalstoffen die geen gevaarlijke afvalstoffen zijn conform de ordonnantie van 14/06/2012 betreffende afvalstoffen (artikel 3.2°) "Gevaarlijke afvalstoffen": alle afvalstoffen die een of meer van de in bijlage 3 genoemde gevaarlijke eigenschappen bezit. afvalstoffen.
• Sorteer bouw- en sloopafval, inclusief afgegraven grond afkomstig van vervuilde sites meteen per stroom op de werf. Een andere optie, die alleen geldt voor niet-gevaarlijk afval, is dat u dit type afval laat overbrengen naar een erkende inrichting om het daar te laten sorteren.
• Sla het afval op in een of meer duidelijk afgebakende opslagzones op de werf. Kies voor die opslagzones plaatsen uit die veilig zijn en goed toegankelijk om de aan- en afvoer van afval te vergemakkelijken.
• Wat de opslag van gevaarlijke afvalstoffenAfval dat gevaarlijke stoffen bevat: brandbaar (koolwaterstoffen), giftig (pesticiden), oxiderend (nitraten), bijtend (zuren), radioactief (isotopen). betreft, geeft u duidelijk aan welk soort afvalstof hier wordt opgeslagen, en dat op elke container of ander recipiënt of in de nabijheid van de opslagzone.
• Scheid het puin van het andere afval zodat het kan worden gerecycleerd.
• Voorkom bodem- en grondwaterverontreiniging (bijvoorbeeld doordat gevaarlijke afvalstoffen op de blote aarde lekken) door de opslagzones voor vloeibare gevaarlijke afvalstoffen uit te rusten met opvangbakken. De minimale capaciteit van die opvangbakken moet overeenstemmen met de grootste van de volgende twee waarden:
• de capaciteit van de grootste opslagtank voor afval, vermeerderd met 25% van de totale capaciteit van de andere tanks die in de opvangbak zijn geplaatst;
• de helft van de totale capaciteit van de tanks die in de opvangbak zijn geplaatst.
• Zorg in de buurt van de opslagzones voor gevaarlijk afval voor absorberende materialen zoals zaagsel of houtkrullen, om op te ruimen bij een eventuele verspreiding. In geval van verspreiding worden die materialen die werden gebruikt om op te ruimen zelf gevaarlijk afval.
• Bescherm de opslagzones tegen wind en regen.
• Neem alle nodige maatregelen om sluikstorten op en rond de werf te voorkomen.

We onderscheiden verschillende soorten houten naargelang de chemische behandeling ervan. Uw inzamelaar zal u de beste optie voorstellen (gemengde of afzonderlijke aanbieding), afhankelijk van de geproduceerde hoeveelheden.

• Onbehandeld hout ('A-hout') omvat paletten, kisten en kratten van onbehandeld massief hout, maar ook onbehandelde zaagresten of stuwhout, timmerhout als balken, kepers, gordingen, latten en bekisting, voor zover ze niet in contact zijn geweest met gevaarlijke stoffen, niet zijn behandeld of niet zijn verontreinigd door bouwafval (bijvoorbeeld beton).
• Behandeld hout ('B-hout'): geverfd hout, spaanplaat, multiplex, hout met textiel, karton of kunststof. Dat wordt gewoonlijk verbrand om energie te produceren. Het omvat triplex-, multiplex-, OSB-, MDF-platen < 50% uit spaanplaat of houtdeeltjes, 'vervuild' hout (bijv. bekistingshout met cementresten), multiplex, gelamineerd hout, afbraakhout (deuren, ramen enz.), houten meubelen, houten vloeren.
• Zwaar behandeld hout ('C-hout') is doorgaans het hout van spoorbielzen, carports, elektriciteitspalen, geïmpregneerd hout (behandeld om waterdicht te zijn, door en door gekleurd), tuinhuisjes en schuttingpalen.

Hoe dit afval verwijderen?

U mag onbehandeld hout ('A' hout) en behandeld hout ('B' hout) opslaan in speciale containers afhankelijk van de hoeveelheid afval die u produceert. Het moet worden opgehaald door een geregistreerd inzamelaar.

Zwaar behandeld hout ('C' hout) wordt beschouwd als gevaarlijk afval en moet dus op een specifieke manier worden afgevoerd. Het moet apart worden opgeslagen en worden opgehaald door een erkende inzamelaar voor gevaarlijk afval (ga voor meer informatie naar de pagina 'Wat te doen met uw gevaarlijk afval ?').

Het gaat om glas dat tijdens afbraakwerken op bouwplaatsen wordt aangetroffen: ramen, gelaagd glas, gewapend glas, spiegels, ramen van serres, dubbel glas. Sorteren is niet verplicht.

Hoe dit afval verwijderen?

U kunt het op advies van uw inzamelaar opslaan in specifieke containers. Opgelet: sommige vlakke glassoorten, zoals vitrokeramische kookplaten, zijn niet recycleerbaar en worden beschouwd als grofvuil. Raadpleeg uw afvalinzamelaar om het te laten ophalen.

Metalen worden op schrootwerven gesorteerd in twee grote categorieën: ferrometalen en non-ferrometalen.

Ferrometalen hebben magnetische eigenschappen: staal, ijzer, kobalt, nikkel, gadolinium.

Non-ferrometalen hebben geen magnetische eigenschappen: koper, lood, aluminium, zink, brons, messing en spelter.

Hoe dit afval verwijderen?

Metalen vaten in goede staat kunnen worden opgeknapt om ze een tweede leven te geven.

Elektrisch en elektronisch afval en elektrische kabels moeten apart worden gerecycleerd. Aarzel niet om contact op te nemen met uw afvalophaler voor meer informatie.

Afgedankte voertuigen: de verschillende onderdelen van een auto moeten verplicht worden gerecupereerd door een gespecialiseerde autosloperij.

De metaalfractie van het PMD moet samen met het andere PMD-afval worden verwijderd.

Piepschuim wordt gebruikt in heel wat verpakkingen en ook als isolatiemateriaal in de bouwsector.

Hoe dit afval verwijderen?

Omdat piepschuim altijd van hetzelfde polymeer wordt gemaakt, is het gemakkelijk recycleerbaar, op voorwaarde dat het schoon en wit is. De ophalerinzamelaar, handelaar en makelaar biedt speciale zakken aan om het op te halen.

Niet-gevaarlijk bouw- of sloopafval is afval dat ontstaat bij de bouw of sloop van een gebouw en dat niet direct schadelijk is voor het milieu of de menselijke gezondheid. Dit type afval kan bestaan uit verschillende soorten inert afval en puin, zoals bakstenen, betonblokken, beton, teervrij asfalt, steenslag, tegels, dakpannen, cement, pleisterwerk enz. of bijkomend puin zoals vloerbedekking, houtwerk, plastic, raamkozijnen, deuren enz.

Hoe dit afval verwijderen?

Puin moet worden gerecycleerd in overeenstemming met de wetgeving. Hiervoor:

• Brengt u het binnen bij een verwerkingscentrum of containerparkIngerichte en bewaakte zone die afvalstoffen opvangt die niet aan huis worden opgehaald (huishoudelijk chemisch afval, grof vuil, schroot, bouwafval, kleding, groenafval, verpakkingen en papier/karton)., ofwel
• Verpakt u het in bouwafvalzakken die worden opgehaald door gespecialiseerde bedrijven, ofwel laadt u het in containers van recyclagespecialisten.
• Op de werf respecteert u de code van goede praktijk inzake gebruik van uitgegraven gronden en granulaten in of op de bodem (.pdf).

Polychloorbifenylen (PCB's) en polychloorterfenylen (PCT's) behoren tot de voor het milieu en de mens meest toxische persistente organische polluenten (of POPGroep van persistente organische polluenten zijn organische samenstellingen van antropogene oorsprong die weerstaan aan biologische, chemische en fotolytische afbraak: ze blijven aanwezig in het milieu. Ze zijn slechts in geringe mate oplosbaar in water. Hun grote oplosbaarheid in vetten leidt tot een accumulatie in het vetweefsel van levende organismen en een bioconcentratie in de voedselketen. Hun vluchtigheid zorgt voor een grote verspreiding via een opeenvolging van verdamping, verplaatsing in de lucht en condensatie (“sprinkhaaneffect“). Hierdoor kunnen ze snel grote afstanden afleggen en zijn ze overal in de wereld te vinden, zelfs in regio s waar ze nooit werden gebruikt.'s). Bij een slecht gecontroleerde verbranding kunnen die producten zich ontbinden in erg giftige derivaten en de lucht, de bodem, het water alsook de sedimenten verontreinigen, vanwaar ze geleidelijk in de voedselketen terechtkomen en uiteindelijk op ons bord belanden!

PCB's en PCT's werden vanaf de jaren 1930 industrieel vervaardigd en voornamelijk gebruikt als vloeibaar diëlektricum in transformatoren en condensatoren, maar ook in kleefstoffen, verven en kunststoffen. Hoewel de chemische industrie geen PCB's en PCT's meer op de markt brengt, zijn ze nog steeds aanwezig in tal van constructies.

• Bij de demontage van industriële installaties dient u op te letten bij netwerken met transformatoren of condensatoren of bij elektrische apparaten als neon-, tl-, natrium- en kwiklampen, evenals bij brandvertragende additieven en weekmakers of kleefstoffen in stopverven, lijmen en inkten.
• Let bij de afbraak van een gebouw dus goed op bij zones onder installaties die wel eens PCB's of PCT's zouden kunnen bevatten en die van een bekleding werden voorzien (beton, ...). Die zones kunnen immers verontreinigd blijken en op hun beurt het puin van uw werf besmetten.

Wat moet u doen als u aanwezigheid van PCB's/PCT's vermoedt?

• Schakel een erkend laboratorium in om de aanwezigheid van PCB's/PCT's in materialen vast te stellen.
• Tref de nodige preventiemaatregelen met betrekking tot opslagplaatsen van gevaarlijke afvalstoffen om verontreiniging te vermijden bij de tijdelijke opslag op uw werf.
• Leef uw verplichtingen na op het vlak van traceerbaarheid, inzameling en vervoer van werfafval.

Opgelet

• Geef PCB/PCT-houdende apparaten nooit mee met een schroothandelaar.
• Verbrand geen PCB/PCT-afval en stort dergelijk afval ook niet op een stortplaats.
• Doe nooit een beroep op een ophalerinzamelaar, handelaar en makelaar of vervoerder die niet door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest erkend is om PCB- en PCT-afval te verwijderen.

Raadpleeg onze pagina's over asbestafval, waarin wordt uitgelegd welke stappen u moet nemen als er asbestafval aanwezig is op een werf.