Bouwafval goed beheren om de milieu-impact te beperken
5 min. leestijd
De bouwsector is één van de belangrijkste sectoren voor het behalen van de klimaatdoelstellingen van de EU. Om zijn ecologische voetafdruk te verkleinen, moet de bouwsector nadenken over het beheer van bouwafval, een belangrijke hefboom in de transitie. Interview met Quentin Maillard, ingenieur duurzame ontwikkeling bij de federatie Embuild Brussels, die bouwbedrijven in het Brussels Gewest ondersteunt.
Welke bedrijven worden begeleid door Embuild Brussels?
"Het zijn voornamelijk bedrijven die actief zijn op bouwwerven en die minstens 50% van hun omzet in het Gewest behalen. Embuild Brussels ondersteunt deze bedrijven met gratis opleidingen (materialen, hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd., energie, mobiliteit, logistiek). Het gaat zowel om algemene aannemers, zelfstandigen, schrijnwerkers en technische installateurs als grote spelers. Een lijst van deze bedrijven is te vinden op Build Circular. Architecten of bouwheren zijn geen doelgroep. Zij kunnen een beroep doen op andere diensten zoals de Facilitator Duurzaam Bouwen."
Goed om te weten
Bouwmaterialen (beton, cement, staal ...) vormen een belangrijk, maar lange tijd onderschat onderdeel van de koolstofvoetafdruk van de bouwsector. Ze bevatten namelijk al veel 'ingebedde koolstof' nog voordat het gebouw in gebruik wordt genomen.
Wat houdt jullie ondersteuning concreet in?
- de analyse van bouwplaatsen, middelen en logistiek (depot, opslag, meerdere werven of één werf)
- de beoordeling van bestaande praktijken, met suggesties voor verbetering: voorbereiding, sortering, valorisatieElke handeling met als voornaamste resultaat dat afvalstoffen een nuttig doel dienen door hetzij in de betrokken installatie, hetzij in de ruimere economie andere materialen te vervangen die anders voor een specifieke functie zouden zijn gebruikt, of waardoor de afvalstof voor die functie wordt klaargemaakt. (hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd., recyclingElke nuttige toepassing waardoor afvalstoffen opnieuw worden bewerkt tot producten, materialen of stoffen, voor het oorspronkelijke doel of voor een ander doel. Dit omvat het opnieuw bewerken van organisch afval, maar het omvat niet energieterugwinning, noch het opnieuw bewerken tot materialen die bestemd zijn om te worden gebruikt als brandstof of als opvulmateriaal., Recyparks)
- de studie van alternatieven voor hergebruik (Rotor Deconstruction, BatiTerre, Retrival ...)
- theoretische opleidingen met brussels (sessies voor werknemers/onderaannemers) en bezoeken aan bedrijven met ervaring in hergebruik
- de oplevering van een niet-bindend actieplan.
- hulp bij het verkrijgen van managementtools, labels (Ecodynamische OndernemingOnderneming die een aanpak met burgerzin toepast die erin bestaat het leefmilieu in haar dagelijks beheer te integreren., EMAS) en projectoproepen, inclusief intern bestuur (meerjarendoelstellingen, indicatoren, monitoring)
- …
" De sleutelwoorden zijn preventie, hergebruik, circulaire economieDe circulaire economie is een productie- en consumptiemodel dat bestaat uit het zo lang mogelijk delen, hergebruiken, repareren, renoveren en recycleren van bestaande producten en materialen, zodat ze hun waarde behouden., sorteren en recyclen.”
Hoe bouwafval op een goede manier beheren?
- Vóór de werken
- Controleer eerst of er een vergunningsaanvraag nodig is voor je werken.
- Integreer afvalvermindering in de ontwerpfase door hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd. en recyclingElke nuttige toepassing waardoor afvalstoffen opnieuw worden bewerkt tot producten, materialen of stoffen, voor het oorspronkelijke doel of voor een ander doel. Dit omvat het opnieuw bewerken van organisch afval, maar het omvat niet energieterugwinning, noch het opnieuw bewerken tot materialen die bestemd zijn om te worden gebruikt als brandstof of als opvulmateriaal. te bevorderen.
- Stel een afvalbeheerplan op om het sorteren en de logistiek van afval te organiseren.
- Volg bij afbraak het afbraakprotocol voor afvalbeheer en hergebruik.
- Identificeer vooraf sorteer-, inzamel- en verwerkingsketens.
- Tijdens de werken
- Richt duidelijk gemarkeerde sorteerzones in (beton, bakstenen, metalen, hout, gips, gevaarlijk afval, gemengd afval ...). Voorzie een container voor ‘gemengd restafvalRestafval is het afval dat overblijft na het sorteren van recycleerbaar afval.’ om een aantal ongesorteerde afvalstromen ter plaatse te recycleren.
- Bewaar materialen die bestemd zijn voor hergebruik ter plaatse tot ze opnieuw gebruikt worden (bv. bakstenen, arduin, kasseien, gietijzeren radiatoren, parketvloeren ...).
- Na de werken
- Voer het afval af, laat het ophalen door een inzamelaar/handelaar/makelaar van niet-gevaarlijk of gevaarlijk afval, naar de juiste recyclageketens.
- Zorg voor traceerbaarheid van afval.
- Controleer indicatoren (terugwinningspercentage, aandeel hergebruik ...) om de praktijken te verbeteren.
Zijn er verplichtingen om materialen op bouwplaatsen te hergebruiken?
“Er zijn geen verplichtingen. Als federatie bevelen we echter aan om circulariteitsclausules op te nemen in de bestekken van publieke opdrachtgevers die het goede voorbeeld moeten geven: de meest circulaire offerte zou de opdracht moeten binnenhalen!
De markt voor hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd. blijft fluctueren (met soms een overschot en soms een tekort) en is te onstabiel om quota op te leggen. Afhankelijk van de vraag zijn er echter mogelijkheden voor intergewestelijke bevoorrading. Bovendien werkt hergebruik heel goed voor bepaalde soorten materialen en niet voor andere.”
Goed om te weten
Brudalex is het wettelijk kader voor afvalreglementering in het Brussels Gewest: het regelt onder andere het beheer van uitgegraven grond en gerecycleerde aggregaten uit bouw- en sloopafval. Er bestaan ook verschillende reglementeringen rond het beheer van werven. Dit varieert van het aanvragen van vergunningen tot het opstellen van een asbestinventaris, inclusief opslag en sortering of gevaarlijk afval ... Voor meer informatie, zie de pagina ‘Verplichtingen met betrekking tot werfafval’.
Welke vooruitgang is er geboekt op het gebied van duurzaam bouwen in Brussel?
"We zien een echte dynamiek en een mentaliteitsverandering. Op het niveau van ons programma worden de resultaten niet in cijfers uitgedrukt, omdat dat niet het doel is. In het verleden vroegen bedrijven zich af waarom ze zich moesten engageren voor de circulaire economieDe circulaire economie is een productie- en consumptiemodel dat bestaat uit het zo lang mogelijk delen, hergebruiken, repareren, renoveren en recycleren van bestaande producten en materialen, zodat ze hun waarde behouden.. Vandaag is de vraag eerder hoe ze concreet kunnen participeren. Ze worden zich steeds meer bewust van hun impact op het leefmilieu en de rol die ze moeten spelen in de transitie.
We werken ook samen met BatiCréa, dat via JobYourself coaching biedt aan starters in de bouwsector. Het idee is om circulariteit vanaf de start van hun bedrijf te integreren, zodat het onderdeel wordt van hun DNA. Dit is heel bemoedigend voor de toekomst!”
Nuttige links
Ontdek de belangrijkste projecten van Embuild Brussels over circulariteit in de bouwsector: Build Circulair.brussels (opleiding en ondersteuning) en AD VITAM Material (netwerk voor hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd.), ontwikkeld in samenwerking met Construcity.brussels en Buildwise.
Raadpleeg voor meer informatie over de recuperatie en het hergebruik van bouwmaterialen de Gids Duurzame gebouwen.
Hulp nodig bij het beoordelen en verminderen van de milieu-impact van je gebouwen? Ga naar de TOTEM-tool, een onlineplatform waarmee professionals de milieuscore van een gebouw kunnen berekenen op basis van een analyse van de levenscyclus.
Hoe je bouwafval zo goed mogelijk beheren?