Versterkt geluid verspreiden: de regels en vereiste vergunningen

Sinds 21 februari 2018 bepaalt de Brusselse wetgeving 3 geluidsdrempels, die overeenstemmen met in decibel uitgedrukte geluidsvolumes. Aan elke geluidsdrempel zijn verschillende voorwaarden verbonden die de verspreiders van versterkt geluid moeten naleven.

De wetgeving voor versterkt geluid in een notendop

Door 3 geluidsdrempels te definiëren, bepaalt het besluit inzake versterkt geluid de algemene norm en 2 uitzonderingen op die norm:

1. 85 dB(A): de algemene norm.
   85 dB(A), gemeten gedurende 15 opeenvolgende minuten, is het maximale niveau aan elektronisch versterkt geluid dat publiek toegankelijke inrichtingen mogen verspreiden zonder bijzondere voorwaarden.

2. 95 dB(A): de uitzondering met bijzondere voorwaarden om te informeren.
   Wanneer het geluidsniveau een maximum bedraagt van 95 dB(A), gemeten gedurende 15 opeenvolgende minuten, moeten de uitbaters van de inrichting:
   • het publiek informeren over het verspreide geluidsniveau (via de geschikte pictogrammen)
   • het verspreide geluidsniveau in real time afficheren (via een meettoestel met display)
   • de verspreide geluidsniveaus registeren en de historiek van die registraties bewaren (via een registreertoestel), als ze na middernacht versterkt geluid verspreiden

3. 100 dB(A): de uitzondering met bijzondere voorwaarden om te informeren, te beschermen en te controleren.
   Wanneer het geluidsniveau een maximum bedraagt van 100 dB(A), gemeten gedurende 60 opeenvolgende minuten, moeten de uitbaters van de inrichting:
   • het publiek informeren over het verspreide geluidsniveau (via de geschikte pictogrammen)
   • het verspreide geluidsniveau in real time afficheren (via een meettoestel met display)
   • de verspreide geluidsniveaus registeren en de historiek van die registraties bewaren (via een registreertoestel)
   • gehoorbescherming (oordoppen) en een rustzone voor het gehoor (waar het maximale geluidsniveau 85 dB(A) bedraagt) voorzien voor het publiek
   • een referentiepersoon aanstellen om de naleving van de voorwaarden te verzekeren

Voor inrichtingen die versterkt geluid hoger dan 85 dB(A) willen verspreiden, voorziet het besluit ook in verplichte metingen in dB(C), omdat die een nauwkeurigere beoordeling geven van de geluidsdruk in de lage frequenties. Het gebruik van 2 soorten metingen maakt het mogelijk om een nauwkeurigere inschatting te maken van de risico’s voor het gehoor. Zowel de metingen in dB(A) als de metingen in dB(C) moeten permanent zichtbaar zijn voor het publiek.

Wat is een publiek toegankelijke inrichting?

Een publiek toegankelijke inrichting is een gebouw (hoofd- en bijgebouwen), lokaal of plaats die permanent of tijdelijk toegankelijk is voor het publiek. Met ‘publiek’ wordt bedoeld elke persoon die toegang heeft tot de inrichting in een andere hoedanigheid dan die van werknemer. De inrichting kan zich al dan niet in de openlucht, langs de weg of op een privédomein bevinden. De toegang tot de inrichting kan al dan niet beperkt zijn tot bepaalde categorieën personen, en de toegang kan gratis of tegen betaling zijn.

De inrichtingen of activiteiten in kwestie zijn:

• een schouwspelzaal
• een evenementenzaal
• een bioscoop of bioscoopcomplex
• een theaterzaal
• een opera
• een muziekhal
• een concertzaal
• een feestzaal
• een discotheek
• een sportzaal of sportterrein
• een privévereniging of privéclub
• een horecazaak: hotel, restaurant, café of bar
• een winkel of winkelcentrum
• een openluchtfestival
• een buurtfeest op straat
• een fancy fair
• een rommelmarkt
• een markt
• enz.

Woningen, hun bijgebouwen en hun tuinen – in het algemeen alle plaatsen die niet toegankelijk zijn voor het publiek – worden beschouwd als privé-inrichtingen en vallen daarom niet onder de wetgeving voor versterkt geluid.

Wat moet ik doen als verspreider van versterkt geluid?

Bepaal de wettelijke categorie die u moet naleven

U baat een publiek toegankelijke inrichting uit en u verspreidt er elektronisch versterkt geluid? Dan bent u sinds 21 februari 2018 verplicht een van de 3 onderstaande categorieën te kiezen en de voorwaarden verbonden aan die categorie na te leven.

U kiest uw categorie in functie van de geluidsniveaus die u verspreidt. Als u niet weet welke categorie de beste keuze is voor uw inrichting, kunt u met behulp van een geluidsmeterInstrument om de geluidssterkteniveaus te meten. enkele tests uitvoeren tijdens een evenement dat representatief is voor de activiteiten van uw inrichting.

U kunt ook een beroep doen op een geluidsexpert om de geluidsintentsiteit in uw inrichting te laten meten. Een geluidsexpert zal u helpen bij het maken van uw keuze in functie van uw wensen, uw activiteiten en de investeringen die u bereid bent te doen om de wetgeving na te leven.

Leef de voorwaarden van uw wettelijke categorië na

Om de voorwaarden verbonden aan uw categorie te kennen en correct toe te passen, kunt u hieronder alle informatie en adviezen per categorie raadplegen.

Categorie 1: geen bijzondere voorwaarden

U baat een publiek toegankelijke inrichting uit en wenst elektronisch versterkt geluid te verspreiden tot een niveau van 85 dB(A), gemeten gedurende 15 opeenvolgende minuten. De wetgeving voorziet geen bijzondere voorwaarden waaraan u moet voldoen. U kunt er toch voor kiezen om uw publiek te informeren over de geluidsdrempel die u respecteert.

Om uw publiek te laten weten dat uw inrichting aan zijn muziekwensen tegemoet komt, maar tegelijk ook zijn gezondheid beschermt, kunt u:

• De voorziene pictogrammen afficheren.

Onze adviezen

• Zorg ervoor dat het ‘Happy Ears-pictogram’ geafficheerd is in uw inrichting op een plaats waar het altijd goed zichtbaar is, ongeacht de exploitatievoorwaarden en de lichtsterkte in de inrichting.
• Hang het ‘Happy Ears-pictogram’ uit bij de deur of de ingang van uw inrichting.
• De minimale grootte van het ‘Happy Ears-pictogram’ is 140 mm x 140 mm.
• Het pictogram ‘geluidsniveau’ dient om op uw affiches en tickets te plaatsen (als u die heeft). Het pictogram mag in zwart-wit gedrukt worden als het ticket geen kleuren bevat.

Categorie 2: bijzondere voorwaarden om te informeren

U baat een publiek toegankelijke inrichting uit en wenst elektronisch versterkt geluid te verspreiden tot een niveau van 95 dB(A) en 110 dB(C), gemeten gedurende 15 opeenvolgende minuten. De wetgeving verplicht u om het publiek te informeren dat het zich in een omgeving met een hoog geluidsniveau bevindt en risico loopt op een tijdelijke of blijvende aantasting van het gehoor.

U moet:

• De wettelijk vereiste pictogrammen afficheren.

Onze adviezen

• Zorg ervoor dat het ‘Happy Ears-pictogram’ geafficheerd is in uw inrichting op een plaats waar het altijd goed zichtbaar is, ongeacht de exploitatievoorwaarden en de lichtsterkte in de inrichting.
• Hang het ‘Happy Ears-pictogram’ uit bij de deur of de ingang van uw inrichting.
• De minimale grootte van het ‘Happy Ears-pictogram’ is 140 mm x 140 mm.
• Het pictogram ‘geluidsniveau’ moet op uw affiches en tickets geplaatst worden (als u die heeft). Het pictogram mag in zwart-wit gedrukt worden als het ticket geen kleuren bevat.

• Een displaytoestel installeren dat de geluidsniveaus in uw inrichting meet en weergeeft.

De vereisten om aan deze voorwaarde te voldoen

• Installeer een toestel in elke zaal of bij elk podium dat elektronisch versterkt geluid verspreidt.
• Zorg ervoor dat het publiek de geluidsniveaus op het scherm van elk toestel kan lezen, ongeacht de lichtsterkte in de inrichting.
• Informeer het publiek over de weergave van de geluidsniveaus.
• Zorg ervoor dat de microfoon van elk toestel:
  • zo geplaatst is dat de meting representatief is voor het geluidsniveau waaraan het publiek wordt blootgesteld
  • in het midden van de zaal wordt geplaatst, tussen het publiek en de belangrijkste luidsprekers (bijvoorbeeld bij de mengtafel). Indien de microfoon niet in het midden van de zaal kan worden geplaatst, mag hij op een andere plek worden geplaatst, maar dan moet een automatische correctie worden toegepast zodat de weergegeven waarden representatief zijn voor het geluidsniveau waaraan het publiek wordt blootgesteld
  • bij zijn installatie en vervolgens jaarlijks wordt geijkt
  • op een hoogte tussen 1,20 m en 5 m boven de vloer wordt geplaatst
  • indien mogelijk op een afstand van minimaal 1 m van de zijwanden, het plafond en alle luidsprekers wordt geplaatst
  • uitgerust is met een gepaste bescherming tegen beschadiging door vocht, rook, mensen aanwezig in de zaal, enz.
  • buiten het bereik van het publiek blijft
• Zorg ervoor dat u de bewijzen van de ijking van alle toestellen ter beschikking kunt stellen van de inspecteurs en de politiediensten bij een controle van uw inrichting.
• Zorg ervoor dat de persoon die verantwoordelijk is voor de verspreiding van het versterkt geluid steeds toegang heeft tot de geluidsniveaus verspreid in de zaal of de zalen.
• Zorg ervoor dat elk toestel gemakkelijk toegankelijk is voor de inspecteurs en de politiediensten.
• Zorg ervoor dat het toestel de volgende technische kenmerken bezit:
  • De meetketen van elk toestel is ten minste van klasse 2 volgens de specificaties van de norm CEI 61672-1.
  • Het scherm van elk toestel toont deze 3 geluidsniveaus:
    • het directe geluidsniveau in dB(A) (L_Aeq,1s)
    • het niveau L_{Aeq, 15 minuten, glijdend}
    • het niveau L_{Ceq, 15 minuten, glijdend}
  • Elk toestel heeft een lineair dynamisch gamma voor geluidsmetingen van minimaal 60 dB. De bovengrens van dit gamma moet correct worden gekozen om elke oververzadiging of overload te vermijden.
  • Het toestel is compatibel met verschillende IoT-platformen of API's.

• Uw displaytoestel van een registratiefunctie voorzien, zodat uw toestel de geluidsniveaus in uw inrichting ook registreert (een geschiedenis bijhoudt), als uw inrichting elektronisch versterkt geluid verspreidt na middernacht.

De vereisten om aan deze voorwaarde te voldoen

• Stel elk toestel zo in dat het deze 4 geluidsniveaus registreert:
  • het geluidsniveau L_{Aeq, 1s}
  • het geluidsniveau L_{Ceq, 1s}
  • het niveau L_{Aeq, 15 minuten, glijdend}
  • het niveau L_{Ceq, 15 minuten, glijdend}
• Stel elk toestel zo in dat het de geluidsniveaus registreert:
  • gedurende ten minste 60 minuten
  • zodra de verspreiding van versterkt geluid begint
  • tijdens de volledige periode waarin het publiek aanwezig is
  • tot de verspreiding van geluid volledig stopt of het publiek niet langer aanwezig is
• Bewaar alle registraties van de geluidsniveaus gedurende 30 dagen.
• Zorg ervoor dat de opgeslagen gegevens kunnen worden overgezet naar een gestructureerd en courant bestandformaat (txt, csv, xls enz.) waarin het startuur van elke periode van verspreiding van versterkt geluid is aangegeven.
• Zorg ervoor dat het toestel is voorzien van een systeem dat elke wijziging van de geregistreerde gegevens belet of dat pogingen tot wijziging signaleert.

Categorie 3: bijzondere voorwaarden om te informeren, te beschermen en te controleren

U baat een publiek toegankelijke inrichting uit en wenst elektronisch versterkt geluid te verspreiden tot een niveau van 100 dB(A) en 115 dB(C), gemeten gedurende 60 opeenvolgende minuten. De wetgeving verplicht u om het publiek te informeren dat het zich in een omgeving met een hoog geluidsniveau bevindt en risico loopt op een tijdelijke of blijvende aantasting van het gehoor. U bent ook verplicht om maatregelen te nemen om het publiek te beschermen en om de verspreide geluidsniveaus op te volgen.

U moet:

• De wettelijk vereiste pictogrammen afficheren.

De vereisten om aan deze voorwaarde te voldoen

• Zorg ervoor dat het ‘Happy Ears-pictogram’ geafficheerd is in uw inrichting op een plaats waar het altijd goed zichtbaar is, ongeacht de exploitatievoorwaarden en de lichtsterkte in de inrichting.
• Hang het ‘Happy Ears-pictogram’ uit bij de deur of de ingang van uw inrichting.
• De minimale grootte van het ‘Happy Ears-pictogram’ is 140 mm x 140 mm.
• Het pictogram ‘geluidsniveau’ moet op uw affiches en tickets geplaatst worden (als u die heeft). Het pictogram mag in zwart-wit gedrukt worden als het ticket geen kleuren bevat.

• Het publiek gehoorbescherming in de vorm van oordoppen aanbieden.

De vereisten om aan deze voorwaarde te voldoen

• Bied de oordoppen gratis of tegen kostprijs aan.
• Zorg ervoor dat de oordoppen CE-gecertificeerd zijn (de CE-markering dragen)

• Ten minste 1 rustzone inrichten en ter beschikking stellen van het publiek.

De vereisten om aan deze voorwaarde te voldoen

• Zorg ervoor dat in de rustzone het gemiddelde geluidsniveau, gemeten gedurende 15 opeenvolgende minuten, altijd lager is dan 85 dB(A).
• Zorg ervoor dat de oppervlakte van de rustzone ongeveer 10% bedraagt van de totale voor het publiek toegankelijke oppervlakte van uw inrichting.
• Maak de rustzone gratis toegankelijk.
• Hang in de rustzone het ‘Happy Ears-pictogram’ voor categorie 1 of geluidsniveau 85 dB(A) uit op een goed zichtbare plaats en met een minimale grootte van 140 mm x 140 mm.

• Een referentiepersoon aanstellen die de naleving van de wetgeving voor versterkt geluid verzekert.

De vereisten om aan deze voorwaarde te voldoen

• Zorg ervoor dat deze persoon:
  • een opleiding georganiseerd door Leefmilieu Brussel over versterkt geluid heeft gevolgd
  • een aanwezigheidsattest van deze opleiding bezit
  • elk jaar een professionele gehoortest aflegt onder toezicht van een NKO-arts (deze gehoortest moet ten minste een toonaudiometrie omvatten die de frequenties tot 8.000 Hz test)
  • een attest van de uitvoering van de jaarlijkse gehoortest bezit
• Zorg ervoor dat u de 2 attesten van deze persoon ter beschikking kunt stellen van de inspecteurs en de politiediensten bij een controle van uw inrichting.

• Een display- en registreertoestel installeren dat de geluidsniveaus in uw inrichting meet, weergeeft en registreert (een geschiedenis bijhoudt).

De vereisten om aan deze voorwaarde te voldoen

• Installeer een toestel in elke zaal of bij elk podium dat elektronisch versterkt geluid verspreidt.
• Zorg ervoor dat het publiek de geluidsniveaus op het scherm van elk toestel kan lezen, ongeacht de lichtsterkte in de inrichting.
• Informeer het publiek over de weergave van de geluidsniveaus.
• Zorg ervoor dat de microfoon van elk toestel:
  • zo geplaatst is dat de meting representatief is voor het geluidsniveau waaraan het publiek wordt blootgesteld
  • in het midden van de zaal wordt geplaatst, tussen het publiek en de belangrijkste luidsprekers (bijvoorbeeld bij de mengtafel). Indien de microfoon niet in het midden van de zaal kan worden geplaatst, mag hij op een andere plek worden geplaatst, maar dan moet een automatische correctie worden toegepast zodat de weergegeven waarden representatief zijn voor het geluidsniveau waaraan het publiek wordt blootgesteld
  • bij zijn installatie en vervolgens jaarlijks wordt geijkt
  • op een hoogte tussen 1,20 m en 5 m boven de vloer wordt geplaatst
  • indien mogelijk op een afstand van minimaal 1 m van de zijwanden, het plafond en alle luidsprekers wordt geplaatst
  • uitgerust is met een gepaste bescherming tegen beschadiging door vocht, rook, mensen aanwezig in de zaal, enz.
  • buiten het bereik van het publiek blijft
• Zorg ervoor dat u de bewijzen van de ijking van alle toestellen ter beschikking kunt stellen van de inspecteurs en de politiediensten bij een controle van uw inrichting.
• Zorg ervoor dat de persoon die verantwoordelijk is voor de verspreiding van het versterkt geluid steeds toegang heeft tot de geluidsniveaus verspreid in de zaal of de zalen.
• Zorg ervoor dat elk toestel gemakkelijk toegankelijk is voor de inspecteurs en de politiediensten.
• Zorg ervoor dat het toestel de volgende technische kenmerken bezit:
  • De meetketen van elk toestel is ten minste van klasse 2 volgens de specificaties van de norm CEI 61672-1.
  • Het scherm van elk toestel toont deze 3 geluidsniveaus:
    • het directe geluidsniveau in dB(A) (L_Aeq,1s)
    • het niveau L_{Aeq, 60 minuten, glijdend}
    • het niveau L_{Ceq, 60 minuten, glijdend}
  • Elk toestel heeft een lineair dynamisch gamma voor geluidsmetingen van minimaal 60 dB. De bovengrens van dit gamma moet correct worden gekozen om elke oververzadiging of overload te vermijden.
  • Het toestel is compatibel met verschillende IoT-platformen of API's.
  • Het toestel is voorzien van een systeem dat elke wijziging van de geregistreerde gegevens belet of dat pogingen tot wijziging signaleert.
• Vraag de referentiepersoon of een geluidsexpert om toezicht te houden bij de plaatsing van elk toestel.
• Stel elk toestel zo in dat het deze 4 geluidsniveaus registreert:
  • het geluidsniveau L_{Aeq, 1s}
  • het geluidsniveau L_{Ceq, 1s}
  • het niveau L_{Aeq, 60 minuten, glijdend}
  • het niveau L_{Ceq, 60 minuten, glijdend}
• Stel elk toestel zo in dat het de geluidsniveaus registreert:
  • gedurende ten minste 60 minuten
  • zodra de verspreiding van versterkt geluid begint
  • tijdens de volledige periode waarin het publiek aanwezig is
  • tot de verspreiding van geluid volledig stopt of het publiek niet langer aanwezig is
• Bewaar alle registraties van de geluidsniveaus gedurende 30 dagen.
• Zorg ervoor dat de opgeslagen gegevens kunnen worden overgezet naar een gestructureerd en courant bestandformaat (txt, csv, xls enz.) waarin het startuur van elke periode van verspreiding van versterkt geluid is aangegeven.

Zorg dat u over de nodige vergunningen beschikt

In sommige gevallen dient u voor het verspreiden van versterkt geluid ook over een vergunning te beschikken:

• als uw inrichting voorkomt in de rubrieken 135a en 135b van de lijst van ingedeelde inrichtingen
• als u elektronisch versterkt geluid wilt verspreiden na middernacht
• als u elektronisch versterkt geluid wilt verspreiden in openlucht of in een tent

Elektronisch versterkt geluid verspreiden als ingedeelde inrichting

Als uw inrichting voorkomt in de rubrieken 135a en 135b van de lijst van ingedeelde inrichtingen, opgesteld in het kader van de ordonnantie van 5 juni 1997 betreffende de milieuvergunningen, en een totale oppervlakte van meer dan 200 m² heeft, moet het over een milieuvergunningDe milieuvergunning, voorheen 'commodo-incommodo'- exploitatievergunning genoemd, is een document met de technische voorschriften die de exploitant van een installatie (bv. tankstation, drukkerij, stomerij, enz.) moet naleven. De door de administratie vastgelegde voorwaarden zijn bedoeld om de bescherming te waarborgen tegen de gevaren, hinder of ongemakken die een installatie of activiteit direct of indirect kan veroorzaken voor het milieu, de gezondheid of de veiligheid van de bevolking, met inbegrip van personen die zich binnen de grenzen van een installatie bevinden zonder daar als werknemer te kunnen worden beschermd. Meer informatie over de milieuvergunning beschikken en moet u de voorwaarden die hierin vermeld zijn naleven.

Dit betreft doorgaans inrichtingen van het type ‘schouwspelzalen’ zoals:

• een evenementenzaal
• een bioscoopcomplex
• een theaterzaal
• een opera
• een muziekhal
• een concertzaal
• een feestzaal
• een discotheek

Elektronisch versterkt geluid verspreiden na middernacht

Sinds 21 februari 2018 heeft u, ongeacht het volume van het versterkt geluid dat u verspreidt, altijd een vergunning nodig om tussen middernacht en 7 uur ’s ochtends elektronisch versterkt geluid te verspreiden. Om die vergunning te bekomen, moet u een aangifte van klasse 3 (rubriek 135c) doen bij uw gemeente. Deze verplichting geldt voor alle publiek toegankelijke inrichtingen.

Hoe verloopt de procedure?

1. Vul het formulier voor specifieke aangifte voor een inrichting die versterkt geluid na middernacht verspreidt (rubriek 135c) in en dien het in tegen ontvangstbewijs of stuur het per gewone of aangetekende brief naar de milieudienst van uw gemeentebestuur (de gemeente waar uw inrichting zich bevindt).

   Sommige gemeenten aanvaarden indiening per e-mail. Raadpleeg de tabel «milieudiensten van de gemeenten» - kolom « indienen van dossiers in elektronisch formaat » - om de modaliteiten te kennen.

   OF

   Stel uw aangifte op en dien deze online in via MyPermit Leefmilieu (door rubriek 135c te selecteren).

2. Vermeld de uren waarop uw inrichting elektronisch versterkt geluid zal verspreiden en de geluidsniveaus die u verkiest te respecteren.

3. Houd u aan de bijzondere voorwaarden die op het door u gekozen geluidsniveau van toepassing zijn.

Elektronisch versterkt geluid verspreiden in openlucht of in een tent

Organiseert u een evenement in openlucht of in een tent en wilt u versterkt geluid verspreiden? Ook dan moet u de wetgeving voor versterkt geluid altijd naleven. Er bestaat geen enkele uitzondering op de regels, want ze zijn de enige manier om de overlast die versterkt geluid kan veroorzaken voor het aanwezige publiek te beperken.

In sommige gevallen, wanneer er zich woningen bevinden in de nabije omgeving van een openluchtevenement, is het mogelijk dat de verspreiding van muziek met hoge geluidsniveaus de geluidsnormen voor buurtlawaai overschrijdt. Als u denkt dat uw evenement overlast voor de omwonenden zal veroorzaken, kunt u uw programmering aanpassen en de geluidsniveaus verlagen om de omwonenden niet te storen.

Als de aard van het evenement het onmogelijk maakt om de geluidsniveaus te verlagen en u de regels voor versterkt geluid wel naleeft, kunt u een afwijking aanvragen bij de burgemeester van uw gemeente, zodat u uitzonderlijk en tijdelijk de geluidsnormen voor buurtlawaai mag overschrijden en uw evenement volledig legaal kunt organiseren.

Hoe verloopt de procedure?

1. Bezorg uw aanvraag ten minste 60 dagen voor aanvang van het evenement schriftelijk of volgens de geldende bepalingen aan uw gemeentebestuur.
2. Na ontvangst van uw aanvraag zal de burgemeester:
   • de mening vragen van de naburige gemeenten die ook hinder van het lawaai van uw evenement kunnen ondervinden
   • u zijn of haar beslissing bezorgen ten laatste 45 dagen na ontvangst van uw aanvraag (als u binnen de 45 dagen geen beslissing ontvangt, werd uw aanvraag afgewezen)
   • u laten weten of hij of zij u een afwijking verleent onder bepaalde voorwaarden
3. Hang de beslissing uit bij de openluchtsite of de tent waar uw evenement plaatsvindt.