Het jaarverslag 2024 van Leefmilieu Brussel
De levenskwaliteit in Brussel verbeteren is al meer dan 30 jaar onze prioriteit. In 2024 zetten onze teams zich opnieuw in om de stad duurzamer en aangenamer te maken voor iedereen: een groenere, ethischere en eerlijkere stad.
KlimaatveranderingWijst op trage variaties van de klimaatskenmerken mettertijd, op een welbepaalde plaats: opwarming of afkoeling. Sommige vormen van luchtvervuiling, veroorzaakt door menselijke activiteiten, zijn een bedreiging voor het klimaat in de zin dat er een globale opwarming zou kunnen ontstaan. Dit verschijnsel kan belangrijke schade veroorzaken: stijging van de zeeniveaus, verergering van de uiterste klimaatsverschijnselen (droogtes, overstromingen, wervelstormen, enz.), destabilisatie van de bossen, bedreiging voor de zoetwatervoorraden, moeilijkheden voor de landbouw, woestijnvorming, vermindering van de biodiversiteit, verspreiding van tropische ziekten, enz., verlies van biodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora)., vervuiling ... Het zijn zaken die ons meer dan ooit bezighouden. Om deze problemen het hoofd te bieden, werken we samen met burgers, bedrijven en overheden om Brussel sterker en veerkrachtiger te maken.
In 2024 heeft het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie de schijnwerpers gericht op belangrijke thema's zoals de ecologische transitie, sociale rechtvaardigheid en de circulaire economieDe circulaire economie is een productie- en consumptiemodel dat bestaat uit het zo lang mogelijk delen, hergebruiken, repareren, renoveren en recycleren van bestaande producten en materialen, zodat ze hun waarde behouden.. Een van de hoogtepunten van het jaar was de toekenning aan Leefmilieu Brussel van het Sustainable IT Label niveau 2, een sterk en concreet engagement voor meer digitale soberheid. Brussel koolstofvrij maken tegen 2050 blijft een prioriteit. Dat omvat een grootschalig project om de Brusselse gebouwen op grote schaal te renoveren om hun uitstoot te verminderen, het comfort te verbeteren en de kosten te verlagen. Vandaag en in de toekomst werken we eraan om van Brussel een stad van solidariteit en inclusie te maken, waar het goed leven is.
Het Belgische voorzitterschap van 2024
Leefmilieu Brussel in de kleuren van Europa
België sloot het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie af op 30 juni, na 6 maanden van intense onderhandelingen en uitwisselingen.
Ondanks de complexe geopolitieke context en de Europese verkiezingen kon België vooruitgang boeken in belangrijke milieudossiers. Die kans biedt zich maar eens in de 13 tot 14 jaar aan. Het was ook de eerste keer dat het Brussels Hoofdstedelijk Gewest het voorzitterschap waarnam binnen de Raad Milieu. In die Raad komen de ministers van Milieu en Klimaat van de 27 EU-lidstaten samen. Leefmilieu Brussel gaf het startschot met een informele Raad (een Europees ministerieel evenement) en schoof 3 Belgische prioriteiten naar voren: aanpassing en veerkracht, rechtvaardige transitie en circulaire economieDe circulaire economie is een productie- en consumptiemodel dat bestaat uit het zo lang mogelijk delen, hergebruiken, repareren, renoveren en recycleren van bestaande producten en materialen, zodat ze hun waarde behouden..
Tijdens het voorzitterschap werd Brussel in de schijnwerpers gezet met een reeks evenementen. Bovendien bracht het voorzitterschap actoren uit heel Europa samen. Deze dynamiek heeft nieuwe mogelijkheden gecreëerd en de banden versterkt, en dat op Belgisch (Cerac), Europees (EEA) en internationaal (UNEP) niveau.
Enkele grote vorderingen
- Verschillende akkoorden over belangrijke wetgevingsdossiers binnen de Europese Green Deal, met name over de verbetering van de water- en luchtkwaliteit en het afvalbeheer, alsook compromissen over andere teksten zoals bodemmonitoring, textiel- en voedselafval, de strijd tegen greenwashing en de watersector.
- De officiële goedkeuring van de Natuurherstelwet om 20% van de ecosystemen te herstellen tegen 2030.
- Politieke richtsnoeren voor de toekomstige Europese Commissie voor de periode na 2025.
België ging de uitdaging aan en stelde de 27 EU-lidstaten in staat om een sterk signaal te geven voor de toekomst van het Europese milieubeleid.
Onze acties in 4 thema's
Onze hoofdstad staat voor tal van uitdagingen om uw levenskwaliteit te vrijwaren, om te zorgen voor goede luchtkwaliteit, rustige wijken en stedelijke voorzieningen aangepast aan de behoeften en het welzijn van iedereen.
Levenskwaliteit: 6 belangrijke projecten
-
Geluidsbeperkende maatregelen in scholenScholen ondersteunen in hun strijd tegen lawaai
De projectoproep ‘Lokale Geluidsplannen’ is een waar hulpmiddel voor lokale overheden en actoren. Het voornaamste doel is om de geluidsoverlast in het Brusselse Gewest te verminderen en een rustigere omgeving voor de inwoners te bevorderen. In het kader van dit programma kregen de gemeenten Schaarbeek en Elsene steun om de akoestiek van bepaalde schoolgebouwen te verbeteren.
Dankzij de projectoproep, die werd gelanceerd in 2021 en afgerond in 2024, konden maatregelen worden uitgevoerd om geluidsbronnen in een aantal geselecteerde schoolgebouwen te identificeren, te analyseren en doeltreffend te verminderen. De resultaten zijn alvast overtuigend: er is een echte akoestische verbetering merkbaar. Zo ontstaan gunstigere leeromstandigheden en wordt een positief klimaat bevorderd, wat het welzijn van de leerlingen ten goede komt.
-
Meer informatie over het Sociaal KlimaatplanEen Sociaal Klimaatplan voor een sociaal rechtvaardige energietransitie
Om de uitstoot van broeikasgassen door gebouwen en wegvervoer te verminderen, heeft de Europese Unie (EU) een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten, het ETS2, opgezet. Dit mechanisme, van toepassing vanaf 2027, zal leiden tot hogere prijzen voor brandstof en verwarming voor gebouwen (benzine, dieselolie, gasolie, aardgas).
Om de stijgende kosten van deze brandstoffen voor de meest kwetsbare huishoudens en micro-ondernemingen te verzachten, heeft de EU een Sociaal Klimaatfonds opgericht. Om hiervoor in aanmerking te komen, moet elk land tegen juni 2025 een Sociaal Klimaatplan opstellen met de geplande steun, maatregelen en investeringen op het gebied van energie-efficiëntie, decarbonisatie van verwarming en koeling en duurzame mobiliteit. In België wordt het plan op federaal en gewestelijk niveau uitgevoerd. Voor het Brussels Gewest wordt het gecoördineerd door Leefmilieu Brussel.
-
De nieuwe EPB-verplichtingenNieuwe reglementering voor de energieprestatie van woningen
Aangezien 56% van de uitstoot van broeikasgassen in Brussel afkomstig is van gebouwen, wil de regering de energetische renovatie ervan versnellen. Het doel tegen 2050: een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen met 90% ten opzichte van 2005. Daarom zijn er nieuwe EPB-regels opgesteld.
Op 7 maart 2024 werd een belangrijke herziening goedgekeurd via de BWLKE-verordening, als onderdeel van de duurzame renovatiestrategie RENOLUTION. Dit zijn de belangrijkste wijzigingen die van toepassing zijn:
- In 2030 moeten alle woningen een EPB-certificaat hebben.
- Alle woningen met een EPB-score F of G moeten tegen 2033 gerenoveerd zijn, en woningen met een EPB-score D of E binnen 20 jaar nadat de wet van kracht is geworden. Er zijn ook specifieke bepalingen voor mede-eigendommen.
- Alle nieuwe gebouwen moeten vanaf 1 januari 2025 vrij zijn van fossiele brandstoffen, grote renovaties vanaf 2030.
- Overheidsinstanties moeten het goede voorbeeld geven, met strengere deadlines dan de particuliere sector.
-
Meer informatie over dierproevenDierproeven in Brussel: een voortdurende daling
Ons departement Dierenwelzijn verzamelt jaarlijks gegevens over het gebruik van proefdieren in laboratoria. Het departement stimuleert ook alternatieve proefmethoden via het 3V-principe:
- vermindering van het aantal gebruikte dieren
- verfijning van experimenten om het lijden te beperken
- vervanging door in-vitro- of digitale modellen
Sinds 2016 daalt het aantal gebruikte dieren gestaag, van 86.823 in 2016 naar 50.922 in 2023. Ook de diersoorten zijn veranderd: sinds 2019 worden geen primaten meer gebruikt en al sinds 2017 geen honden meer. Het aantal lichte ingrepen is sinds 2015 gestegen ten opzichte van het aantal zware ingrepen. Om het gebruik van dierproeven verder terug te dringen binnen de wettelijke voorschriften, blijven strenge controles nodig. De dalende trend is gebleken en zal zich naar verwachting ook in de toekomst voortzetten.
-
Alles over GOOD SOILActie ondernemen voor levende en gezonde bodems
Bodems spelen een cruciale rol in ons ecosysteem en hebben ons heel wat te bieden. Een gezonde bodem is een belangrijke troef bij het aanpakken van milieu- en maatschappelijke uitdagingen. Maar in Brussel staan de bodems onder druk:
- 53% van het gewestelijk grondgebied is ondoorlaatbaar.
- 78% van de onderzochte percelen is verdicht.
- 81% van de geanalyseerde percelen mist essentiële micro-organismen.
Om daartegen actie te ondernemen, keurde de Brusselse regering in mei 2024 de GOOD SOIL-strategie goed, met als doel een geïntegreerd en duurzaam bodembeheer. In 2024 werden al concrete stappen gezet, waaronder 302 bodemanalyses uitgevoerd op 270 percelen. Er werd een bodemkwaliteitskaart gepubliceerd en er werden sensibiliseringscampagnes opgestart. Tot slot voerden projectontwikkelaars 5 IBKB-PRO-studies uit en testten 19 burgers hun bodem met de tool 'Test je bodem'.
-
Meer informatie over cartografieKaarten voor een beter leven in de stad
De voorbije 15 jaar is de cartografie van Leefmilieu Brussel sterk geëvolueerd: meer professionalisme, een bredere gebruikersbasis en steeds meer en gecentraliseerde gegevens die gebruikt worden om grote initiatieven zoals het Geluidsplan, Natuurplan, Waterplan en het Zonnepotentieel aan te vullen. Kaarten worden vaak gezien als het domein van experts, maar ze zijn nuttig voor iedereen. Ze kunnen worden gebruikt om de luchtkwaliteit te controleren, geluidszones te identificeren, het risico op overstromingen te beoordelen of wandelroutes in de buurt te vinden.
Geodata, de digitale atlas met cartografische applicaties en interactieve kaarten van Leefmilieu Brussel, telt intussen ruim 180 gebruikers. De atlas is uitgegroeid van 30 interactieve kaarten tot bijna 100 kaarten, en dat voor zowel intern als openbaar gebruik. Sinds 2012 zorgt de inconformiteitstelling met de Europese ‘Inspire’-richtlijn voor eenvoudige, gestandaardiseerde toegang tot referentiegegevens, waardoor we behoren tot de beste leerlingen van de Europese klas!
Zero koolstof: focus op 5 kernacties
-
De gemeentelijke KlimaatactieplannenKlimaatactie: de Brusselse gemeenten komen in actie
Tussen 2020 en 2024 heeft Leefmilieu Brussel de gemeenten ondersteund via de projectoproep Klimaatactie, waarmee ze hun plaatselijke Klimaatactieplannen konden ontwikkelen en uitvoeren. Het doel: ambitieuze en impactvolle projecten realiseren voor klimaat en biodiversiteit, in lijn met de gewestelijke prioriteiten (zoals de Lucht-, Klimaat- en Energieplannen 2030).
18 Brusselse gemeenten kregen begeleiding bij hun plannen. In 2024 hebben 15 gemeenten hun Klimaatactieplan goedgekeurd en de eerste maatregelen gelanceerd, de laatste 3 volgen in 2025. Ze zetten zich in om bij te dragen aan de gewestelijke doelstelling: 47% minder uitstoot van broeikasgassen tegen 2030. Op weg naar een groener en veerkrachtiger Brussel!
-
De Green Deal Inclusive CarsharingGreen Deal Inclusive Carsharing: steeds meer interesse in autodelen
In 2024 sloegen Leefmilieu Brussel en Brussel Mobiliteit de handen in elkaar om autodelen toegankelijker te maken via de Green Deal Inclusive Carsharing. Dat initiatief heeft tot doel de toegang tot gedeelde voertuigen te vereenvoudigen voor kwetsbare groepen zoals mensen met een beperkte mobiliteit, alleenstaande ouders, senioren, mensen die digitaal kwetsbaar zijn ...
Op 6 februari 2024 hebben meer dan 30 ondertekenaars – autodeeldiensten, lokale en gewestelijke overheden, verenigingen en bedrijven – zich geëngageerd om autodelen solidairder te maken en zo duurzame mobiliteit in het Brussels Gewest te bevorderen. Door het aandeel gedeelde voertuigen te verhogen, maakt dit model het voor iedereen mogelijk om van de voordelen van mobiliteit te profiteren zonder zelf een auto te hebben, terwijl het bijdraagt aan de vermindering van verkeersdrukte en vervuiling.
-
Het Sustainable IT LabelLeefmilieu Brussel behaalt het Sustainable IT Label niveau 2
In maart 2024 behaalde Leefmilieu Brussel als eerste Belgische overheidsorganisatie het Sustainable IT Label niveau 2, het hoogste niveau. Dat resultaat moedigt ons aan om het nóg beter te doen en om duurzame IT verder te promoten in het Brussels Gewest. We werken al meer dan 3 jaar vastberaden om een sobere, inclusieve en ethische IT-aanpak te garanderen.
De IT-sector is wereldwijd verantwoordelijk voor 3 à 4% van de uitstoot van broeikasgassen. Dat cijfer blijft groeien, met een snelheid van 6 tot 8% per jaar. Het is dan ook cruciaal om de impact van onze digitale tools te meten en te beperken over hun hele levenscyclus. Het label beoordeelt 5 belangrijke aspecten van onze digitale strategie. De toekenning is gebaseerd op onze huidige inspanningen én ons actieplan voor de komende 3 jaar.
-
De missies van de inspectiedienstDe inspectie ten dienste van de Energieprestatie en het Binnenklimaat van gebouwen (EPB)
De inspectiedienst van Leefmilieu Brussel zet zich in voor milieubescherming, gezondheid, veiligheid en levenskwaliteit van de bewoners van het Gewest. In dat kader voert de dienst controles uit om te waken over de naleving van de EPB-eisen.
In 2024 werden controles uitgevoerd om na te gaan of het EPB-certificaat correct werd vermeld in advertenties wanneer een pand te koop of te huur werd aangeboden. Dit gold ook voor overheidsgebouwen, waar het certificaat zelfs zichtbaar moet zijn voor het publiek. Daarnaast werd gecontroleerd of EPB-aangiftes tijdig werden ingediend bij de start of het einde van werken die onderworpen zijn aan een stedenbouwkundige vergunning. Ook de opvolging van renovaties door een EPB-adviseur werd nagegaan. Al deze gerichte acties vormen een eerste stap naar het verbeteren van de energieprestatie van gebouwen.
-
Alles over de koolstofbalans van 2024De koolstofarme strategie van Leefmilieu Brussel: doelstellingen en vooruitgang
Leefmilieu Brussel verbindt zich ertoe om zijn eigen uitstoot te verminderen om te voldoen aan de gewestelijke doelstellingen. Zijn koolstofarme strategie, die in 2023 werd uitgerold, heeft als doel om de brandstofgerelateerde uitstoot tegen 2030 met 60% te verminderen, en de elektriciteitsuitstoot met 90%. Deze aanpak komt tot uiting rond 5 assen: mobiliteit, patrimonium, aankopen, afval en IT. Er wordt ook rekening gehouden met indirecte emissies, zoals emissies die verband houden met aankopen.
Sinds zijn eerste Bilan Carbone® in 2013 volgt Leefmilieu Brussel elk jaar de evolutie van zijn uitstoot op. Er werden 5 werkgroepen met 30 personen opgericht om een concreet actieplan op te stellen. Welke tendensen werden in 2024 waargenomen, een jaar na de officiële lancering van de koolstofarme strategie?
-
Circulaire economie: 5 onderwerpen om te ontdekken
-
Ontdek Shift my enterpriseShifting Economy: de transitie wint terrein
2 jaar na de lancering van de Shifting Economy-strategie in Brussel is het tijd voor een eerste evaluatie in een activiteitenverslag. Met deze strategie wil het Gewest zo veel mogelijk economische spelers aansporen om het goede voorbeeld te geven op sociaal en ecologisch vlak door een duurzamer economisch model te omarmen. Dankzij een nauwere samenwerking tussen Brusselse overheden, extra financiële steun en intensievere begeleiding gaan steeds meer bedrijven mee in de transitie.
In mei 2024 zette het Gewest een nieuwe stap met Shift my enterprise, een begeleidingsprogramma speciaal voor kleine en middelgrote ondernemingen. Het doel? Bedrijven de nodige ondersteuning bieden om de economische transitie te omarmen en de kansen ervan te benutten. Voor deze eerste editie schreven al 20 kandidaten zich in – een veelbelovende start!
-
Duurzame overheidsopdrachtenDuurzame overheidsopdrachten voor een echte impact op milieu en maatschappij
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn openbare instanties wettelijk verplicht om ecologische, maatschappelijke en ethische criteria in hun overheidsopdrachten op te nemen. Waarom? Door clausules voor het respecteren van milieu- en maatschappelijke rechten te integreren, wordt de evolutie naar een meer duurzame maatschappij en economie daadwerkelijk beïnvloed.
Leefmilieu Brussel helpt openbare instanties om deze verplichting na te leven. Van een gratis helpdesk, opleidingen en begeleiding op maat tot aankoopcentrales en tal van praktische tools en documenten voor Brusselse overheidsaankopers, Leefmilieu Brussel voorziet het allemaal! In 2024 behandelde de Facilitator voor duurzame overheidsopdrachten 96 vragen van overheidsaankopers over thema’s als afvalverwerking, voeding en mobiliteit. Ook werden zo’n 226 overheidsaankopers samengebracht tijdens 7 thematische opleidingen.
-
Het activiteitenverslag van het 5de HABPActiviteitenverslag van het HABP: 5 jaar aan resultaten voor nieuwe aanbevelingen
Het Hulpbronnen- en Afvalbeheerplan (HABP) bepaalt de hoofdlijnen van het beleid met betrekking tot de preventie en het beheer van afvalstoffen in het Brussels Gewest. De 5de editie (2018-2023) bevestigde de ambitieuze doelstellingen: minder afval en meer recyclage, met een nieuwe strategie die afval als waardevolle grondstof benadert.
In 2024 werd het laatste vijfjarenplan geëvalueerd, wat leidde tot nieuwe aanbevelingen voor het toekomstige beheer- en preventieplan. Enkele voorstellen: meer begeleiding voor burgers en bedrijven bij het sorteren en composteren en bij de circulaire economie, en een aanpak geïnspireerd door gedragswetenschappen die een systemische blik biedt op de factoren die gedrag en verandering beïnvloeden.
-
Ontdek onze ondersteuning voor bedrijvenEen brede waaier aan ondersteuning voor Brusselse bedrijven
Leefmilieu Brussel biedt verschillende vormen van ondersteuning aan bedrijven, verenigingen en publieke actoren in Brussel om hen te helpen bij hun duurzame projecten en economische transitie. Dat kan onder meer gaan over begeleiding door facilitatoren, opleidingen, financiële steun in de vorm van subsidies of projectoproepen in verschillende domeinen, van mobiliteit en afvalbeheer tot voeding en energiebesparing.
Tussen 2022 en 2024 is het aantal bedrijven dat hulp heeft ontvangen bijna verdubbeld! Dat bewijst dat Leefmilieu Brussel meer dan ooit een dienst is die zich inzet voor een duurzame economie.
-
Meer informatie over RENOLAB.IDRENOLAB.ID: duurzame renovatie in Brussel versnellen
RENOLAB.ID ondersteunt en belicht ideeën en projecten die de duurzame en circulaire renovatie van gebouwen in Brussel vergemakkelijken. Deze experimentele initiatieven, die in de praktijk worden getest via concrete pilootprojecten, maken deel uit van de RENOLUTION-strategie en zijn bedoeld om renoveren toegankelijker en betaalbaarder te maken. Ze zijn dus een gepast antwoord op de energetische uitdagingen waar het Brussels Hoofdstedelijk Gewest mee te maken krijgt.
De projectoproep staat open voor elke publieke of private actor (met uitzondering van particulieren) met een innovatief project in uitvoering of in ontwikkeling. De initiatieven kunnen verschillende aspecten onderzoeken: vermindering van energiekosten, tekort aan arbeidskrachten, renovatie van mede-eigendommen, collectieve renovatie, zelfrenovatiemethoden, alternatieve financiering van werkzaamheden, circulariteit van gebruikte materialen enz.
-
Natuur in de stad: vernam u deze 6 nieuwtjes al?
-
Ontdek het Land van NeerpedeDe Ketelhoeve: een unieke plaats waar duurzame voeding centraal staat
Na 25 maanden werken opende de Ketelhoeve in oktober haar deuren in Neerpede. Op deze 4.900 m² grote site is een gedeelde ecologische boerderij opgezet, speciaal voor lokale landbouwers. Het doel? Het grote publiek bewust maken van duurzame voeding, lokale en biologische productie en korte ketens, in lijn met de Good Food-strategie voor een toegankelijker voedselsysteem.
Alles op de site is erop gericht om het milieu te beschermen en het gebruik van hulpbronnen te beperken. Er is volop ingezet op biologische materialen (hout, kalk, hennep, stro en klei), hergebruik, slim waterbeheer (droogtoiletten, waterdoorlatende bodems, regenwatertanks) en biodiversiteit (nestkastjes, fruitbomen, boomgaard). De Ketelhoeve ligt in het Land van Neerpede. Het is de vrucht van het pilootproject BoerenBruxselPaysans en maakt deel uit van een brede duurzame territoriale coalitie.
-
Bekijk de voortgang van het projectHet park aan de Materialenkaai: een groene long langs het kanaal
Het park aan de Materialenkaai ligt tussen het Saincteletteplein en de Redersbrug, vlak bij de site van Thurn & Taxis. Het strekt zich uit over 3 hectare langs het kanaal en is het resultaat van een samenwerking tussen Leefmilieu Brussel en Beliris. De ontwikkeling begon in 2023 en verloopt in verschillende fasen.
Vandaag hebben de buurtbewoners toegang tot een lange promenade die leidt naar verschillende ontspannings-, sport- en recreatiegebieden omringd door bomen. Een van de belangrijkste verwezenlijkingen van 2024 is het skatepark onder de Susan Daniel-doorgang, dat in juni werd ingehuldigd. Dit nieuwe recreatiegebied is een van de grootste skateparken in België. Het laatste deel van het park, aan de Havenlaan, werd in november voltooid.
-
Ontdek het Renature-portaalRenature, om onze natuurstad weer tot leven te brengen
Renature.brussels is een platform voor de promotie van biodiversiteit en natuur in het Brussels Gewest. Het werd opgestart in november 2023 en verzamelt initiatieven en projecten om groene ruimtes in Brussel te herstellen en te beschermen – voor ieders welzijn en voor een duurzamere regio. Met het platform worden zowel burgers als professionals aangemoedigd om concrete acties op poten te zetten om meer natuur naar Brussel te brengen. Denk daarbij aan het vergroenen van ruimtes, het beheren van bodems en regenwater en andere initiatieven voor het behoud en beheer van de biodiversiteit.
Sinds de lancering is de site al flink uitgebreid om bezoekers zo goed mogelijk te informeren en te betrekken. Met een gevarieerde en dynamische inhoud en door inspirerende projecten in de kijker te zetten, wil renature.brussels bijdragen aan een groener en veerkrachtiger Brussel. In 2025 wordt de site verder uitgebreid met een omgeving voor professionals en een gids voor groene sectoren.
-
Bekijk de voortgang van het projectOperatie Re-creatie: 4 schoolpleinen omgetoverd
Operatie Re-creatie werd in 2021 opgestart door Leefmilieu Brussel. Het project heeft als doel de speelplaatsen te vergroenen en zo leerlingen groenere en aangenamere ruimtes te bieden. Vandaag zijn de eerste resultaten zichtbaar: 4 werven zijn afgerond en 4 andere zullen tegen de zomer van 2025 voltooid zijn. Van de 20 geselecteerde scholen nemen 19 scholen (15 Franstalige en 4 Nederlandstalige, van alle onderwijsniveaus en netwerken) actief deel aan het project, verspreid over 13 Brusselse gemeenten. De meeste scholen liggen in stedelijke warmte-eilanden, en 8 in gebieden met een tekort aan groene ruimtes.
Het initiatief wordt voortgezet: dankzij de financiering van het EFRO zullen nog 6 extra scholen ondersteuning krijgen om hun speelplaats te vergroenen. Deze keer komt er geen oproep tot kandidaatstelling, maar worden de scholen rechtstreeks gekozen uit de wachtlijst. Alweer een stap vooruit om de natuur naar de wijken te brengen!
-
Het beheer van de Brusselse waterlopenEen nieuwe hydrografische atlas om waterlopen beter te beschermen
Leefmilieu Brussel zorgde in 2024 voor een nieuwe versie van de atlas van het hydrografisch netwerk van het Brussels Gewest. De laatste versie dateerde al van 1956. De grondige actualisering, met duidelijkere en volledigere gegevens, zal helpen om het hydrografisch netwerk beter te beschermen. Waterlopen en vijvers zijn immers essentieel voor de biodiversiteit, net zoals grachten die fungeren als ecologische corridors en het risico op overstromingen helpen voorkomen.
De cartografische tool kan online worden geraadpleegd en biedt de gewestelijke administratie en gemeenten de kans om geclassificeerde waterlopen beter te beheren. Het is ook een hulpmiddel voor toezichthoudende ambtenaren bij hun werk om overtredingen en vervuiling te voorkomen. Voor al deze actoren is de nieuwe hydrografische atlas van Brussel een essentieel instrument dat de bescherming van het rijke en weinig bekende hydrografisch netwerk van het Brussels Gewest versterkt.
-
Meer weten over de beverEen bever gespot in de Zenne
Een primeur in het Brussels Gewest: in het noorden, waar de Zenne weer in open lucht stroomt, werd een bever gespot. Sinds enkele maanden duikt hij regelmatig op – goed nieuws dus voor de biodiversiteit en de gezondheid van de ecosystemen. De bever was al bijna 2 eeuwen verdwenen uit onze waterlopen, maar werd in de jaren 90 opnieuw geïntroduceerd in België. Tegenwoordig is hij bezig aan een opmars, met duizenden getelde exemplaren, zelfs in bebouwde gebieden.
In Brussel woont nu dus minstens 1 bever en ook in het Zoniënwoud werden recent beversporen gevonden. De terugkeer van de bever toont het succes aan van de inspanningen om de natuurlijke toestand van de Zenne te herstellen. Dankzij die initiatieven veroveren de fauna en flora opnieuw hun plaats: de komst van de bever is daar het bewijs van! Ter herinnering: de bever is een beschermde soort. Het is verboden om hem kwaad te doen of te vangen.
Kerncijfers 2024
126 bomen geplant en een skatepark van 2.150 m² aangelegd in het Park van de Materialenkaai
75% van de maatregelen uit de Klimaatactieplannen van Brusselse gemeenten is erop gericht broeikasgassen terug te dringen
De nieuwe Atlas van het hydrografisch netwerk telt 62 waterlopen (niet bevaarbaar), 59 vijvers en 29 grachten
12.000 m² ontharde en doorlatende speelplaatsen dankzij Operatie Re-Creatie, en meer dan 1.800 struiken en 250 bomen geplant
2024 in het kort
Een reeks steunmaatregelen voor bedrijven in Brussel
Om duurzame projecten en de economische transitie in het Brussels Gewest aan te moedigen, hebben meer dan 13.000 bedrijven verschillende vormen van steun gekregen. Deze steun werd ook verleend in de vorm van financiering aan 2.646 vennootschappen of verenigingen.
Shifting Economy: 2 jaar in uitvoering
2 jaar na de invoering van de Shifting Economy in het Brussels Gewest werden 178 van de 221 maatregelen al aangevangen, ofwel 81%. Voor alle thema's samen is het gemiddelde voortgangspercentage 52%.
Doelstellingen van het Hulpbronnen- en Afvalbeheerplan (HABP)
Het HABP zet de grote lijnen uit voor afvalbeheer en -preventie in het Brusselse Gewest. In 2022 produceerde elke inwoner van Brussel 284,5 kg huishoudelijk afval per jaar, een hoeveelheid die de afgelopen jaren relatief stabiel is gebleven. In de toekomst streeft het Gewest naar meer hergebruik en recyclage, voornamelijk van huishoudelijk afval. Het doel: 60% recyclage in 2030, vergeleken met 40% in 2021.
Sociaal Klimaatplan, voor een rechtvaardigere energietransitie
In 2027 treedt de nieuwe Europese koolstofmarkt in werking in de bouw- en wegvervoersector. Het doel is om de stijgende kosten van fossiele brandstoffen voor de meest kwetsbaren te verzachten door middel van een Sociaal Klimaatplan. Voor België komt dat neer op 2,21 miljard euro van de 86,7 miljard euro op Europees niveau.
In november 2024 werd een nationale raadpleging opgezet om de federale en regionale deelstaten te begeleiden om hun plan uit te werken.
Koolstofarme strategie van Leefmilieu Brussel: meetbare acties
Leefmilieu Brussel is actief bezig met zijn transitie naar een duurzamer model. In 2024 hebben we onze uitstoot van broeikasgassen met 19% verminderd, 76% van het afval gerecycleerd tot herbruikbare bronnen en het percentage regenwater dat wordt gebruikt voor het waterverbruik op het hoofdkantoor verhoogd tot 32%. 81% van onze architectuurprojecten waren ecologisch ontworpen.
Het gebruik van dierproeven beperken
Onze inspecteurs hebben strenge controles uitgevoerd om het aantal dierproeven terug te dringen. Er werden 128 inspecties uitgevoerd (waarvan 18% onaangekondigd) en 123 overtredingen geconstateerd in 2023.
Leefmilieu Brussel zet zich in voor de diversiteit
Leefmilieu Brussel wil een voorbeeldfunctie vervullen op het vlak van inclusie en de strijd tegen discriminatie. In het werkgelegenheidsbeleid wordt ervoor gezorgd dat diversiteit wordt gerespecteerd, of het nu gaat om handicap, geslacht, culturele afkomst, seksuele geaardheid, geloof of leeftijd. Deze toewijding wordt in het bijzonder weerspiegeld in een ambitieus Actieplan Diversiteit, dat elke 2 jaar wordt gepubliceerd.
Enkele verwezenlijkingen van 2024-2025:
- 10 acties gericht op opleiding, handicap, geslacht, digitale inclusie en de diversiteitscommissie
- 11 opleidingen 'diversiteit' voor 104 personeelsleden
- 2 nieuwe medewerkers met een handicap
- +4 bewustmakingsevenementen, waaronder de Week van de Diversiteit
Cartografie blijft zich ontwikkelen bij Leefmilieu Brussel
Het team telt nu 33 cartografen en stelt 105 open source datasets ter beschikking. De meest geraadpleegde interactieve kaarten zijn: de Atlas Overstromingen - de Atlas Groene Wandeling en de Atlas Bodemtoestand.
Het milieufestival: elke 2 jaar een inspirerend evenement
In juni 2024 nodigde Leefmilieu Brussel alle Brusselaars uit op het Milieufeest in het Thurn & Taxis-park. Op het programma: leerzame en ludieke workshops en ontmoetingen met deskundigen en tal van milieuverenigingen die actief zijn in Brussel. Daarnaast waren er ook interactieve en sportieve activiteiten, in een feestelijke sfeer.
- +5.000 bezoekers
- 42 verenigingen
- 23 evenementen (spelletjes, workshops, concerten, conferenties, kortfilms ...)