Hoe ondersteunen de Brusselse lokale overheden de klimaatdoelstellingen?

De lokale overheden – gemeenten en OCMW's – zijn als rechtstreeks met de inwoners verbonden instanties essentiële actoren in de strijd tegen en de aanpassing aan de klimaatveranderingWijst op trage variaties van de klimaatskenmerken mettertijd, op een welbepaalde plaats: opwarming of afkoeling. Sommige vormen van luchtvervuiling, veroorzaakt door menselijke activiteiten, zijn een bedreiging voor het klimaat in de zin dat er een globale opwarming zou kunnen ontstaan. Dit verschijnsel kan belangrijke schade veroorzaken: stijging van de zeeniveaus, verergering van de uiterste klimaatsverschijnselen (droogtes, overstromingen, wervelstormen, enz.), destabilisatie van de bossen, bedreiging voor de zoetwatervoorraden, moeilijkheden voor de landbouw, woestijnvorming, vermindering van de biodiversiteit, verspreiding van tropische ziekten, enz. en bij de uitvoering van duurzame lokale projecten.

Beheer van de openbare ruimte, lokale mobiliteitsplannen, levering van schoolmaaltijden, lokale overstromingspreventieplannen, afvalverminderingsprojecten, sensibilisering voor energiebesparing enz. Tal van milieudoelstellingen zijn gekoppeld aan gemeentelijke bevoegdheden.

Een echte samenwerking met de gemeentelijke diensten opzetten om zo veel mogelijk lokaal samen te werken bij de uitvoering van het gewestelijke milieubeleid, met optimale inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel.

Afhankelijk van het geval kan het gaan om projecten die de gemeenten niet kunnen opnemen en naar het gewestelijke niveau worden overgeheveld, maar ook om projecten die naar het lokale niveau worden verplaatst om zo dichter bij de burger te komen.

Strategieën en verbintenissen

De gemeenten van het Brussels Gewest engageren zich voor de invoering van maatregelen ter beperking van en aanpassing aan de klimaatveranderingWijst op trage variaties van de klimaatskenmerken mettertijd, op een welbepaalde plaats: opwarming of afkoeling. Sommige vormen van luchtvervuiling, veroorzaakt door menselijke activiteiten, zijn een bedreiging voor het klimaat in de zin dat er een globale opwarming zou kunnen ontstaan. Dit verschijnsel kan belangrijke schade veroorzaken: stijging van de zeeniveaus, verergering van de uiterste klimaatsverschijnselen (droogtes, overstromingen, wervelstormen, enz.), destabilisatie van de bossen, bedreiging voor de zoetwatervoorraden, moeilijkheden voor de landbouw, woestijnvorming, vermindering van de biodiversiteit, verspreiding van tropische ziekten, enz..

Gemeentelijke klimaatactieprogramma's

Sinds 2020 ondersteunt en begeleidt het Gewest (via een jaarlijkse projectoproep) de Brusselse gemeenten bij de ontwikkeling en operationalisering van klimaatactieprogramma's (KAP’s) op lokaal niveau, die bijdragen tot de verwezenlijking van de gewestelijke doelstellingen van het LKEP 2024-2030.

Via deze programma's verbinden gemeenten zich ertoe hun uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 met 47% te verminderen ten opzichte van 2005. De doelstellingen van deze KAP’s zullen gericht moeten zijn op het verminderen van directe en indirecte emissies, maar ook op het voorkomen van en aanpassen aan de gevolgen van klimaatveranderingWijst op trage variaties van de klimaatskenmerken mettertijd, op een welbepaalde plaats: opwarming of afkoeling. Sommige vormen van luchtvervuiling, veroorzaakt door menselijke activiteiten, zijn een bedreiging voor het klimaat in de zin dat er een globale opwarming zou kunnen ontstaan. Dit verschijnsel kan belangrijke schade veroorzaken: stijging van de zeeniveaus, verergering van de uiterste klimaatsverschijnselen (droogtes, overstromingen, wervelstormen, enz.), destabilisatie van de bossen, bedreiging voor de zoetwatervoorraden, moeilijkheden voor de landbouw, woestijnvorming, vermindering van de biodiversiteit, verspreiding van tropische ziekten, enz. (intense weersomstandigheden, stedelijke hitte-eilanden, verlies van biodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora).). 

Eind 2024 hadden 15 gemeenten een klimaatactieprogramma gevalideerd door hun autoriteiten en begonnen ze met de uitvoering van de maatregelen: Anderlecht, Oudergem, Sint-Agatha-Berchem, Brussel-Stad, Etterbeek, Vorst, Elsene, Jette, Koekelberg, Sint-Gillis, Schaarbeek, Ukkel, Watermaal-Bosvoorde, Sint-Lambrechts-Woluwe, Sint-Pieters-Woluwe.

De definitieve validaties voor de gemeenten Evere, Ganshoren en Molenbeek worden verwacht in de loop van 2025. 

In samenwerking met Brulocalis wordt een ondersteuningsprogramma aangeboden aan de gemeente- en OCMW-medewerkers om hen te helpen bij de ontwikkeling van hun projecten.

Het neemt de vorm aan van een netwerk voor het uitwisselen en delen van ervaringen tussen projectdragers, terreinbezoeken, methodologische opleidingen en informatiesessies over de verschillende milieuthema's. 

Leefmilieu Brussel ondersteunt de gemeenten en de OCMW's bij de uitvoering van de thematische projecten die door het Gewest worden gesteund, om hen te helpen doelstellingen te bereiken die een impact hebben en in overeenstemming zijn met de gewestplannen:

• Het Gewestelijk Energie- en Klimaatplan 2030 en de Klimaatordonnantie van 17/6/2021
• De Renovatiestrategie 2030 - 2050 (Renolution)
• De Good Food-strategie
• Het Gewestelijk Programma voor Circulaire EconomieDe circulaire economie is een productie- en consumptiemodel dat bestaat uit het zo lang mogelijk delen, hergebruiken, repareren, renoveren en recycleren van bestaande producten en materialen, zodat ze hun waarde behouden. (GPCE)
• Het Gewestelijk Hulpbronnen- en Afvalbeheerplan (HABP)
• Het Gewestelijk Natuurplan
• Het Gewestelijk Programma voor Pesticidenreductie
• De Waterbeheerplannen
• Het Gewestelijk Good Move-plan
• De Gewestelijke Strategie voor Economische Transitie ‘Shifting Economy’