Laboratoriumafval met ingeperkt gebruik van GGO's en/of pathogenen

Werkt u in een microbiologisch laboratorium? Produceert u afval uit ingeperkt gebruik van GGO's en/of pathogenen? U bent verantwoordelijk voor dit afval, vanaf de productie tot de definitieve verwijdering ervan. U moet de wetgeving betreffende het ingeperkte gebruik naleven.

U moet uw afval zodanig inactiveren en/of verwijderen dat het geen gevaar meer oplevert voor de menselijke gezondheid en het milieu.

Uw biologisch afval

Uw microbiologisch laboratorium genereert afval dat in contact is geweest met micro-organismen. Het kan dus biologisch besmet zijn.

Biologisch afval is afval dat het volgende bevat:

• pathogene micro-organismen: humane pathogenen, zoöpathogenen of fytopathogenen en/of
• levensvatbare genetisch gemodificeerde (micro-)organismen.

Afval van verschillende aard

Biologisch laboratoriumafval kan van verschillende aard zijn, vast of vloeibaar:

• vaste en vloeibare culturen van GGO's en/of pathogenen en culturen van genetisch gemodificeerde primaire cellen en cellijnen;
• grote hoeveelheden vloeibare culturen van genetisch gemodificeerde micro-organismen en/of pathogenen uit grootschalige productie;
• weefselmonsters van menselijke of dierlijke oorsprong inclusief weefsel van genetisch gemodificeerde dieren, organen, excreties en secreties van menselijke of dierlijke oorsprong;
• materiaal voor eenmalig gebruik besmet met GGO's en/of pathogenen, bijvoorbeeld wattenstaafjes, flacons, wegwerpschorten ..., met inbegrip van prikkende, snijdende of scherpe voorwerpen;
• geneesmiddelen bestaande uit GGO's die worden aangewend bij gentherapie of vaccinatie en die niet zijn gebruikt of lege flacons die deze geneesmiddelen hebben bevat;
• kadavers van genetisch gemodificeerde dieren en met pathogene en/of genetisch gemodificeerde micro-organismen geïnoculeerde kadavers van dieren;
• vuil strooisel en dierlijke uitwerpselen geïnoculeerd met GGO's en/of pathogenen.

Uw biologisch afval beheren

• Verminder zoveel mogelijk uw biologisch afval aan de bron.
• Sorteer uw biologisch afval volgens de aard ervan.
• Inactiveer het zo nodig zodra het ontstaat, zo dicht mogelijk bij de bron.
• Beperk het manipuleren ervan tot het minimum. En laat alleen opgeleide mensen dat doen.
• Giet gevaarlijk vloeibaar afval nooit in de gootsteen. Laat het afval afvoeren samen met uw vast gevaarlijk afval.
• Bepaal de juiste verpakking en de juiste verwijderingsprocedure naargelang de aard van uw afval.

Beheer van biologisch afval, geval per geval

Het besluit 'ingeperkt gebruik' voorziet in een risicoanalyseStudie waarin de risico's  op een verontreiniging voor de volksgezondheid en het leefmilieu worden beoordeeld. In het raam van bodemonderzoeken kan een dergelijke studie ook worden uitgevoerd om de te nemen bewarende maatregelen en de mate van urgentie voor sanering te bepalen. van elk ingeperkt gebruik per geval. Dit omvat het beheer van biologisch afval.

De vergunning voor ingeperkt gebruik (LABO-xxxxxx) legt dus per geval voorwaarden op voor het beheer van het biologische afval:

• voor de verschillende inperkingsniveaus en
• voor de verschillende soorten afval.

Deze voorwaarden omvatten:

• een mogelijke inactivering aan de bron,
• de verpakking,
• de verwijderingsprocedure,
• en de wijze van definitieve verwijdering. 

Sorteer uw afval

• Deel uw afval in volgens de risico's die het inhoudt.
  Verwerkt u bijvoorbeeld afval dat zowel radioactief als biologisch afval is? Het radioactieve risico bepaalt in dit geval de methode voor het beheer, omdat het de andere risico's overklast.
  Zorg er echter voor dat het biologische risico vroeg in de verwerkingslijn wordt geëlimineerd om de behandelaars van de dienst stralingsbescherming te beschermen.
• Meng biologische afvalstoffen niet met andere afvalstoffen.
  Als niet gevaarlijk biologisch afval in contact is geweest of vermengd werd met een gevaarlijke afvalstofAfval dat gevaarlijke stoffen bevat: brandbaar (koolwaterstoffen), giftig (pesticiden), oxiderend (nitraten), bijtend (zuren), radioactief (isotopen)., moet al dit afval behandeld worden als gevaarlijk afval.

Uw biologisch afval aan de bron inactiveren

De inactivering van biologisch afval heeft tot doel om elk biologisch risico uit te sluiten door de biologische activiteit van de micro-organismen te onderdrukken.  

De gevalideerde inactivering van afval aan de bron is verplicht voor afval van inperkingsniveau 3 en voor vloeibaar afval vóór lozing in de gootsteen.

• Pas het inactiveringsprocedé toe dat aangepast is aan de aard van uw afval.

Twee technieken worden vaak gebruikt in het Brussels Gewest:

• de autoclaafbehandeling of thermische inactivering en
• de chemische ontsmetting.

De autoclaafbehandeling

De autoclaafbehandeling is één van de beste methoden om laboratoriumapparatuur te steriliseren, maar ook om biologisch afval te inactiveren.

Procedé

Het procedé bestaat erin door de warmte alle micro-organismen, inclusief bacteriesporen te doden of te inactiveren tot een drempelwaardeWaarde vanaf welke initiatieven worden genomen. van één overlevend micro-organisme op 10⁶ bij aanvang aanwezige micro-organismen (ISO-norm 11138-7:2019).

Dit procedé produceert alleen stoom. Het is dus milieuvriendelijker dan andere. De aanwezigheid ervan wordt opgelegd binnen de ingeperkte ruimte vanaf niveau L3 - autoclaaf met dubbele ingang.

Voordelen van de autoclaafsterilisatie

• De temperatuur van de autoclaaf is instelbaar en kan aan elke situatie worden aangepast.
• Zo kan de behandeling gestandaardiseerd en gereproduceerd worden.
• De autoclaafbehandeling breekt het DNA volledig af.
• Ze kan vast en vloeibaar afval inactiveren.

Gebruikslimieten

• De autoclaafbehandeling is niet 100% doeltreffend bij afval dat niet-conventionele bestanddelen bevat die in verband worden gebracht met TSE’s: BSE, ziekte van Creutzfeldt-Jakob ... Dat afval moet worden verbrand.
• De microbiële belasting vermindert tot een drempelwaarde van één overlevend micro-organisme op 10⁶ bij aanvang. Ze wordt niet volledig geëlimineerd door de autoclaafbehandeling.
• Een autoclaafbehandeling is zeer effectief op glas of de metalen platen in laboratoria, maar is niet geschikt voor andere, delicatere materialen.
• De autoclaafbehandeling is niet aangewezen voor de inactivering van radioactief gelabeld biologisch afval.

Gebruiksvoorwaarden

• Zorg ervoor dat biologisch besmet afval in de autoclaaf goed wordt blootgesteld voor een optimale behandeling.
• De autoclaaf moet regelmatig worden gecontroleerd en gevalideerd.

Meer weten?

Modaliteiten van validatie en controle van autoclaven in het kader van inactivering van afval afkomstig van het ingeperkte gebruik van GGO's en/of pathogenen

Chemische ontsmetting

Dit procedé bestaat uit het verminderen van de biologische besmetting door middel van een chemische stof.

Procedé

De chemische ontsmetting vermindert het aantal micro-organismen in of op een levenloze matrix, tot een voor een bepaald doel geschikt geacht niveau. De inwerking van de chemische ontsmetting op de structuur of het metabolisme van micro-organismen is onomkeerbaar (NF EN 14885).
De beoogde vermindering ligt tussen 4 en 5 log van het aantal micro-organismen.

Wanneer chemische ontsmettingsmiddelen gebruiken?

• Om vloeibaar biologisch afval te inactiveren en
• voor biologisch afval dat niet thermisch geïnactiveerd kan worden.

Welke types van chemische ontsmettingsmiddelen?

U kunt het afval inactiveren:

• met bleekwater
• met ethanol
• met biociden die op de markt beschikbaar zijn.

• Verdun het ontsmettingsmiddel, afhankelijk van zijn titer, die per geval wordt bepaald.
• Respecteer de contacttijd, die per geval wordt bepaald.

Voordelen van chemische ontsmetting

Deze techniek is zeer toegankelijk en er bestaan tal van chemische procedés.

Gebruikslimieten

Deze ontsmettingsmiddelen zijn in de meeste gevallen gevaarlijke producten.

• Bewaar, gebruik en verwijder zeals zodanig, in overeenstemming met de vermeldingen op hun veiligheidsinformatiefiches en de voorwaarden opgelegd in uw milieuvergunning.

Uw biologisch afval verpakken

De verpakking van biologisch afval voldoet aan normen die hoge inperkingsgaranties bieden. Deze normen zijn identiek aan die voor gezondheidszorgafval.

• Controleer altijd de interne instructies inzake verpakkingen en de voorwaarden opgelegd in uw vergunning voor ingeperkt gebruik (LABO-xxxxxx).
• Neem alle voorzorgsmaatregelen op het moment dat het afval geproduceerd wordt:

• Sluit de containers voordat u ze in de gele afvalbakken doet.
• Plaats ze voorzichtig in de gele afvalbakken om gebroken containers, spatten en morsen te voorkomen.
• Als er wordt gemorst of de buitenkant van de gele bak raakt verontreinigd, of als verontreiniging wordt vermoed, dan moet de buitenkant van de gele afvalbak onmiddellijk worden ontsmet.

• Plaats het biologisch afval onmiddellijk na de productie in de geschikte verpakkingen.
• Deze verpakkingen zijn:

• waterdicht;
• ondoorzichtig;
• gemarkeerd met het symbool voor biologisch gevaar;
• bestendig;
• identiek aan de verpakkingen voor risicohoudende afvalstoffen van de zorg.

• Verzegel de afvalbakken voordat ze het laboratorium verlaten.
• Waarborg de inperking van het afval vanaf de productie en tijdens het volledige vervoer tot aan de definitieve verwijdering.

Transport van uw biologisch afval naar het opslaglokaal

• Laat uw afval volgens een vast schema vervoeren en behandelen door personeel dat geïnformeerd is over de biologische risico's.
• Gebruikt u karretjes voor het vervoer van uw biologisch afval?
  Die moeten gemakkelijk herkenbaar, hanteerbaar, lekvrij, gemakkelijk te laden en gemakkelijk te reinigen zijn. Laat ze regelmatig ontsmetten.
• Zorg ervoor dat dit vervoer geen andere stromen kruist, zoals die van maaltijden of linnengoed, noch het publiek of patiënten kruist.
• Vermijd liften die toegankelijk zijn voor het publiek.
• Laat de gangen en trappen die gebruikt worden tijdens het vervoer van biologisch afval schoonmaken en ontsmetten en dat:

• ten minste eenmaal per week, en
• onmiddellijk in geval van lekkende of kapotte containers.

Opslag van uw biologisch afval

• Sla uw afvalbakken met biologisch afval op in een specifieke ruimte, container of zone voor de opslag van biologisch afval. Deze specifieke opslagplaatsen moeten voldoen aan de voorwaarden van uw vergunning voor ingeperkt gebruik en uw milieuvergunningDe milieuvergunning, voorheen 'commodo-incommodo'- exploitatievergunning genoemd, is een document met de technische voorschriften die de exploitant van een installatie (bv. tankstation, drukkerij, stomerij, enz.) moet naleven. De door de administratie vastgelegde voorwaarden zijn bedoeld om de bescherming te waarborgen tegen de gevaren, hinder of ongemakken die een installatie of activiteit direct of indirect kan veroorzaken voor het milieu, de gezondheid of de veiligheid van de bevolking, met inbegrip van personen die zich binnen de grenzen van een installatie bevinden zonder daar als werknemer te kunnen worden beschermd. Meer informatie over de milieuvergunning.

Uw opslaglokaal: inrichting en veiligheid

Inrichting

• Voorzie in een lokaal waarvan de vloer ondoordringbaar is en de oppervlakken gemakkelijk kunnen worden afgewassen en ontsmet.
• Voorzie dus in een waterpunt in de buurt.
• Voorzie in minstens twee openingen voor een perfecte ventilatie.
• Voorzie in voldoende absorberende en ontsmettende producten.
• Stem de grootte van het lokaal af op de hoeveelheid afval die u produceert en de ophaalfrequentie.

Veiligheid

• In ieder geval is uw opslaglokaal:

• gesloten;
• beschermd tegen brand;
• duidelijk geïdentificeerd met een internationaal pictogram voor biologische risico’s, contactgegevens van de verantwoordelijke persoon en toewijzing van het lokaal;
• ontoegankelijk voor het publiek;
• beschermd tegen ongedierte – knaagdieren, insecten.

• Stapel de containers zo dat ze niet kunnen omvallen en dat ze gemakkelijk, snel en veilig kunnen worden geladen met een minimum aan handelingen.

Produceert u weinig afval?

• U kunt de afvalbakken tijdelijk opslaan:

• in het laboratorium op een duidelijk afgebakende plaats, waar geen mensen voorbijkomen, of
• in een koelkamer.

Opslagtijd

• Vermijd de ophoping van uw afval. Beperk de opslagtijd.
• Als u uw afval ter plaatse inactiveert voordat het wordt verwijderd, beperk deze opslagtijd dan tot 1 maand. Er bestaat een risico van hervatting van de microbiële groei in het vat als de opslagtijd meer dan 1 maand bedraagt.

De COGEM beveelt de volgende opslagtijden aan voor afval afkomstig van het ingeperkt gebruik van GGO's:

Verwijderen van uw biologisch afval

Om uw biologisch afval te verwijderen, kunt u:

• het afval laten ophalen en vervolgens laten verbranden;
• bepaalde ongevaarlijke vloeistoffen lozen in de riool.

Geïnactiveerd biologisch afval laten ophalen

• Als uw geïnactiveerd biologisch afval chemisch ongevaarlijk is, dan is het niet gevaarlijk niet huishoudelijk afval. Dat wordtopgehaald door een geregistreerde inzamelaar, handelaar, makelaar voor niet gevaarlijk afval.
• Als dit afval gevaarlijk chemisch afval is, laat het dan afvoeren door een erkende inzamelaar, handelaar, makelaar voor de inzameling van gevaarlijk afval.
• Laat dit afval regelmatig Raadpleeg uw vergunning voor ingeperkt gebruik waarin de frequentie van verwijdering is vastgelegd.

Meer weten?

Raadpleeg onze pagina over gevaarlijk afval en onze lijst van afvalinzamelaars.

Bepaalde geïnactiveerde vloeibare biologische afvalstoffen in de riool lozen

• U mag in de riool samen met het afvalwaterWater dat in huishouding of industrie dienst heeft gedaan en gewoonlijk met verschillende stoffen beladen is. alleen het volgende lozen:

• vloeibaar biologisch afval geïnactiveerd volgens een gepaste en gevalideerde methode en
• dat voldoet aan de lozingsnormen voor afvalwater uit uw milieuvergunningDe milieuvergunning, voorheen 'commodo-incommodo'- exploitatievergunning genoemd, is een document met de technische voorschriften die de exploitant van een installatie (bv. tankstation, drukkerij, stomerij, enz.) moet naleven. De door de administratie vastgelegde voorwaarden zijn bedoeld om de bescherming te waarborgen tegen de gevaren, hinder of ongemakken die een installatie of activiteit direct of indirect kan veroorzaken voor het milieu, de gezondheid of de veiligheid van de bevolking, met inbegrip van personen die zich binnen de grenzen van een installatie bevinden zonder daar als werknemer te kunnen worden beschermd. Meer informatie over de milieuvergunning en
• alleen als uw vergunningen dit toelaten.

• Het is verboden aquatoxische producten of producten die gevaarlijk zijn voor het milieu te lozen in het afvalwaterWater dat in huishouding of industrie dienst heeft gedaan en gewoonlijk met verschillende stoffen beladen is.. Controleer de toxiciteit van de producten op hun veiligheidsinformatiebladen.
• Het is verboden nieuwe producten of stoffen waarvan het gevaar nog niet is vastgesteld en die zich in het experimentele stadium bevinden, te lozen in het afvalwater.

Meer weten?

Raadpleeg onze pagina over afvalwaterbeheer.

Laat u uw biologisch afval afvoeren en verbranden door een erkende inzamelaar, handelaar, makelaar voor de inzameling van gevaarlijk afval?

Dan moet u het niet verplicht eerst inactiveren.