Veelgestelde vragen over het beheer van bedrijfsafval

De verplichtingen zijn: 

• Afval sorteren: alle te sorteren afvalstromen worden vermeld in vraag 2.

Er is geen drempel waaronder u niet hoeft te sorteren.

• Bewijs leveren van uw afvalbeheer (zie de voorwaarden in vraag 4);
• In het geval van een contract met een geregistreerde of erkende afvalinzamelaar, handelaar of makelaar, moeten identificeerbare zakken of containers worden gebruikt.

Voor bepaalde sectoren of activiteiten gelden ook andere verplichtingen. Raadpleeg deze in de volgende rubrieken: Specifieke afvalstromen en Specifieke sectoren.

Op deze pagina (.pdf) vindt u een visueel overzicht van de te sorteren afvalstromen.

In tekstvorm zijn dit de afvalstromen die verplicht gesorteerd moeten worden:

• Gevaarlijk afval
• Papier en karton
• PMD-afval:
  • Plastic verpakkingen (flessen, flesjes, folie, bakjes, potjes en plastic zakken) 
  • Metalen verpakkingen
  • Drankverpakkingen
• Glasafval
• Bioafval
• Groenafval
• Voedsel- of keukenafval
• Afval waarvoor een terugnameplicht geldt:
  • Batterijen en accu's
  • Afgedankte elektrische en elektronische apparatuur
  • Geneesmiddelen
  • Banden
  • Gebruikte minerale oliën
  • Afgedankte voertuigen
  • Fotovoltaïsche panelen
  • Matrassen
• Dierlijke bijproducten
• Gebruikte frituurvetten en -oliën
• Risicohoudende afvalstoffen van de zorg
• Puin
• Metaal
• Hout
• Harde plastics
• Geëxpandeerd polystyreen of piepschuim
• Plastic verpakkingsfolie dat niet bij het PMD hoort
• Plastic omsnoeringsbanden
• Textiel
• Restafval.

Nee, in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bestaat er geen dergelijke drempel. Alle afvalstoffen die in bovenstaande lijst staan, moeten verplicht apart worden gesorteerd.

Een professional die niet-gevaarlijk afval produceert, kan het beheer van zijn afval op een van de volgende manieren aantonen:

• een contract met een geregistreerde inzamelaar, handelaar of makelaar van afvalstoffen, of indien van toepassing, met een erkende inzamelaar, handelaar of makelaar van gevaarlijke afvalstoffen
• attesten van ophaling, afgeleverd door een geregistreerde of erkende inzamelaar, handelaar of makelaar van afvalstoffen, of
• verwerkingsattesten, afgeleverd door een erkende afvalverwerkingsinstallatie.

Deze documenten moeten gedurende 5 jaar worden bewaard. 

Er is geen standaardmodel voor de bewijsstukken.

De bewijsstukken moeten echter ten minste de volgende gegevens bevatten:

• De naam, het adres en het ondernemingsnummer van de producent/houder van de afvalstoffen, evenals het adres waar de afvalstoffen worden opgehaald, indien dit verschillend is
• Afhankelijk van het gekozen beheermiddel:
• Inzamelaar, handelaar of makelaar: de naam, het adres en het registratienummer of erkenningsnummer
• Verwerkingsinstallatie: de naam, het ondernemingsnummer en het adres van de exploitatiezetel van het bedrijf waar de afvalstoffen worden afgeleverd
• de aard van de behandeling en van de afvalstoffen
• het volume (m³) of het gewicht (ton of kilogram) van de ingezamelde of afgeleverde afvalstoffen
• de inzamelfrequentie of de datum van afgifte.

Deze verplichting geldt voor elke producent of houder van afvalstoffen, met uitzondering van huishoudens, ongeacht de omvang van de onderneming. Voorbeelden hiervan zijn onder meer: een onderneming, een handelszaak, een zelfstandige, een vereniging, een kantoor- of gebouwbeheerder...

Niet-gevaarlijk afval 

Alle afval dat niet voorkomt in de categorieën gevaarlijke afvalstoffen is niet gevaarlijk. Het gaat om afval dat geen enkel gevaar vormt en dus in de europese lijst van afvalstoffen (.pdf) niet met een sterretje is aangeduid.

In principe stellen de inzamelaars, handelaars of makelaars u de ophaalmethode voor die het meest geschikt is voor uw afval (type en grootte van de containers, inzameling op maat, ophaaldagen en -tijden enz.) en stellen ze containers in verschillende afmetingen ter beschikking voor verschillende soorten afval. 

Gevaarlijk afval 

Gevaarlijk afval is afval dat een risico vormt voor de menselijke gezondheid of het milieu, weergegeven met een of twee sterretjes (HP): ontvlambare, explosieve, irriterende, giftige producten, enz.  

Gevaarlijk afval is wettelijk gedefinieerd: het is gemarkeerd met een asterisk in de europese lijst van afvalstoffen (.pdf), waarin afvalstoffen worden gerangschikt per type en per activiteitssector. Op het technische fiche van de chemische producten staat vermeld of het product gevaarlijke eigenschappen heeft en op de verpakking staat een logo waarmee u ze gemakkelijk kunt herkennen.  

Als u gevaarlijk afval hebt, moet u bepaalde voorzorgsmaatregelen nemen en een specifieke verwijderingsprocedure volgen. Deze verplichtingen worden vermeld in vraag 7. 

Indien u gevaarlijk afval produceert, heeft u milieuvergunning nodig wanneer u meer opslaat dan:

• 1 m² vaste gevaarlijke afvalstoffen
• 50 liter vloeibare gevaarlijke afvalstoffen met een vlampunt lager dan 21°C
• 500 liter vloeibare gevaarlijke afvalstoffen met een vlampunt hoger dan 21°C
• 5 m² afgedankte elektrische en elektronische apparatuur.
• Voor meer informatie over de omgevingsvergunningen voor afvalproducenten, raadpleegt u de pagina “Afvalproducent”, in de rubriek “Hebt u een omgevingsvergunning nodig?”. 

Dit zijn uw verplichtingen: 

1. Opslag: Sla gevaarlijk afval op met respect voor het milieu en de wet. Meng gevaarlijk afval niet met ander afval. Verpak gevaarlijk afval zo dat gevaar of besmetting uitgesloten is: sluit de verpakking om verlies van de inhoud tijdens de opslag of het vervoer te voorkomen en duid de aard, samenstelling en hoeveelheid van het afval aan op de verpakking. Erkende inzamelaars, handelaars en makelaars kunnen u geschikte containers leveren. Bewaar gevaarlijk afval in schone en goed geventileerde ruimtes, en plaats altijd een geschikt brandblusapparaat in de nabijheid van de opslagzones.
    
2. Inzameling: Bezorg het gevaarlijk afval aan een erkende inzamelaar, handelaar of makelaar in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Elke houder van gevaarlijk afval is verplicht om het afval zelf te verwijderen in overeenstemming met de wetgeving, of het af te geven bij een erkende inzamelaar in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Om een erkende inzamelaar, handelaar of makelaar in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest te vinden, raadpleegt u de lijst voor gevaarlijk afval. U kunt uw gevaarlijk afval ook zelf naar een vergunde inzamel- en/of verwerkingsinrichting brengen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest als de vervoerde hoeveelheid minder dan 500 kg bedraagt.
    
3. Traceerbaarheid: Houd een register bij van gevaarlijk afval. Dit register bevat alle traceerbaarheidsdocumenten. Onder “traceerbaarheidsdocument” wordt verstaan:

• Elk document of contract dat door de inzamelaar, handelaar of makelaar aan de houder/producent van afvalstoffen wordt afgegeven;
• Elk document of contract dat door de inzamelings- of verwerkingsinrichting wordt afgegeven.
  Een traceerbaarheidsdocument kan bestaan uit facturen, CMR-vrachtbrieven, verzendingsbonnen, weegbonnen, contracten, … met alle nodige informatie.

Nee, als professional mag u geen gebruik maken van de huis-aan-huisophaling van huishoudelijk afval door Net Brussel voor uw bedrijfsafval. De financiering van het afvalbeheer voor professionals staat namelijk los van die voor huishoudens. 

Aangezien u als professional geen gebruik kunt maken van de huisvuilophaling, kunt u gebruikmaken van de oplossingen die worden vermeld in vraag 1 in de rubriek “Oplossingen voor het afvoeren van bedrijfsafval”. Als u een contract hebt met een inzamelaar, handelaar of makelaar is het mogelijk dat de ophaaldag van het afval van uw bedrijf samenvalt met die van het huishoudelijk afval. U moet echter altijd containers gebruiken die herkenbaar zijn en te onderscheiden zijn van huishoudelijk afval (containers, zakken, enz. die door uw afvalinzamelaar, handelaar of makelaar worden gevraagd).

• Ordonnantie van 14 juni 2012 betreffende afvalstoffen
• Besluit van 1 december 2016 van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering betreffende het beheer van afvalstoffen (ook Brudalex genoemd, zie volgende vraag)
• Gemeenschappelijk algemeen politiereglement voor alle 19 Brusselse gemeenten (.pdf)

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft op 1 december 2016  het Besluit betreffende het beheer van afvalstoffen of "Brudalex" (Brussel/Brussel-Afvalstoffen-LEX) aangenomen. Dit wettelijk kader, dat op 23 januari 2017 in werking is getreden, stelt het Gewest in staat om de overgang naar een circulaire economie te maken door de administratieve lasten te verminderen en selectieve inzameling en hergebruik van afval te bevorderen. De Brudalex begon met de codificatie van de uitvoeringsregels op het gebied van afvalbeheer en verving 11 bestaande besluiten.

De Brudalex is sinds zijn inwerkingtreding twee keer grondig herzien. 

Voor meer informatie:  Regels inzake afvalbeheer – wat verandert er in Brussel?

Er zijn verschillende manieren om uw afval af te voeren, afhankelijk van uw behoeften. U kunt:

• Uw afval laten ophalen door geregistreerde of erkende afvalinzamelaars, handelaar of makelaar, afhankelijk van het type afval (zie vraag 2);
• Uw afval rechtstreeks naar een erkende inzamelings- of verwerkingsinstallatie brengen, zoals de Recyparken (zie vraag 3). 

Naast deze ‘klassieke’ oplossingen bundelen sommige bedrijven hun afvalinzameling om hun kosten en logistiek te verminderen (zie vraag 4).

Een van de meest gekozen oplossingen is om een inzamelaar, handelaar of makelaar in te schakelen om uw bedrijfsafval op te halen. Deze inzamelaar, handelaar of makelaar moet geregistreerd of erkend zijn door het Gewest, afhankelijk van het soort afval dat hij ophaalt.

Op deze pagina vindt u een beknopte lijst terug van geregistreerde inzamelaars, handelaars of makelaars die een commerciële inzamelingsdienst aanbieden voor de meest voorkomende afvalstromen (bioafval, PMD, papier/karton, restafval):  Afvalinzamelaars voor de meest voorkomende afvalstromen (bioafval, PMD, papier/karton, restafval) | Professionals - Leefmilieu Brussel 

De volledige lijsten van geregistreerde en erkende inzamelaars, handelaars of makelaars van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vindt u hier: 

• Niet-gevaarlijk afval:Lijst van de geregistreerde inzamelaars, handelaars en makelaars van niet-gevaarlijk afval
• Gevaarlijk afval: Lijst van de erkende inzamelaars, handelaars en makelaars van gevaarlijk afval 

Als u ervoor kiest om een contract met een afvalinzamelaar af te sluiten, is het interessant om meerdere offertes aan te vragen om te weten welk aanbod het beste bij u past. Raadpleeg ons sjabloon voor het aanvragen van een offerte om u bij deze procedure te helpen.

U kunt uw afval ook rechtstreeks naar een inzamelings- of verwerkingsinstallatie brengen. Alle erkende inzamelings- of verwerkingsinstallaties staan in deze lijst.

Voor afvalstromen die u in kleine hoeveelheden of onregelmatig produceert, kan dit goedkoper zijn. 

Wanneer u uw afval zelf naar een installatie brengt, moet deze u een traceerbaarheidsdocument bezorgen dat u minstens 5 jaar moet bewaren.

Er bestaan verschillende modellen voor een gedeeld afvalbeheer. Wilt u een systeem van gedeeld afvalbeheer met andere bedrijven opzetten? Neem dan contact op met de Facilitator Bedrijfsafval.

Er zijn verschillende parameters die een rol spelen:

• Type: Allereerst moet u een keuze maken op basis van het type afval dat u produceert. Als u bijvoorbeeld gevaarlijk afval produceert, moet u zich wenden tot een erkende inzamelaar, handelaar of makelaar.
• Hoeveelheid: Wanneer u zeer kleine hoeveelheden produceert, is het soms beter om af en toe naar een inzamel- en verwerkingsinstallatie te gaan dan een contract met een inzamelaar, handelaar of makelaar af te sluiten. 

Als u ervoor kiest om een contract met een inzamelaar, handelaar of makelaar af te sluiten, is het interessant om meerdere offertes aan te vragen om te weten welk aanbod het beste bij u past. Raadpleeg ons sjabloon (.docx) voor het aanvragen van een offerte om u bij deze procedure te helpen.

Ja, u mag verschillende oplossingen hanteren (geregistreerde, erkende inzamelaars, handelaars of makelaars en/of een inzamelings- en verwerkingsinstallatie zoals een Recypark) voor uw verschillende afvalstromen. In dat geval moet u aantonen dat uw verschillende afvalstromen correct zijn ingezameld of verwerkt (zie vraag 4 van de rubriek “Algemene verplichtingen en voorschriften voor het beheer van bedrijfsafval”).

Nee, als professional mag u voor uw bedrijfsafval geen gebruik maken van de huis-aan-huisophaling van huishoudelijk afval door Net Brussel. De financiering van het afvalbeheer voor professionals staat namelijk los van die voor huishoudens. 

Aangezien u als professional geen gebruik kunt maken van de huisvuilophaling, kunt u gebruikmaken van de oplossingen die worden vermeld in vraag 1 van de  rubriek “Oplossingen voor het afvoeren van bedrijfsafval”. Als u een contract hebt met een inzamelaar, handelaar of makelaar is het mogelijk dat de ophaaldag van het afval van uw bedrijf samenvalt met die van het huishoudelijk afval. U moet echter altijd containers gebruiken die herkenbaar zijn en te onderscheiden zijn van huishoudelijk afval (containers, zakken, enz. die door uw inzamelaar, handelaar of makelaar worden voorzien).

Het is mogelijk om uw verschillende afvalstromen of -fracties in één container te verzamelen, op voorwaarde dat deze afvalstromen gescheiden blijven van elkaar in aparte bakken of zakken. Neem contact op met uw geregistreerde of erkende inzamelaar, handelaar of makelaar om te bespreken welke inzamelingsvoorwaarden zij hanteren.

Indien u zeer kleine hoeveelheden afval produceert, is het soms beter om af en toe naar een inzamel- en verwerkingsinstallatie te gaan dan een contract met een inzamelaar, handelaar of makelaar af te sluiten.

Voor bepaalde te sorteren afvalstromen bieden de beheersorganisaties die de producenten van deze afvalstoffen vertegenwoordigen (zie vraag 1 van de rubriek over de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid) ondersteuning, communicatiemateriaal en premies voor de invoering van sortering en de inzameling van deze afvalstromen, zoals:

• FOST PLUS: een premie voor PMD (plastic, metalen verpakkingen en drankkartons), evenals stickers, affiches en een presentatie om het personeel te sensibiliseren voor afvalsortering op het werk.
   
• VALIPAC: premies voor verschillende industriële en commerciële verpakkingsafvalstromen (plasticfolie, piepschuim, hout, metaal, omsnoeringsbanden), evenals affiches en een online tool om de sortering op het werk te optimaliseren.
   
• RECUPEL: vergoedingen voor de opslag van afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) als geregistreerd inzamelpunt.
   
• VALUMAT: premies en stimulansen voor gebruikte matrassen, evenals affiches om klanten te informeren.
   
• VALORLUB: een premie voor afval van gebruikte oliën.

Raadpleeg onze Adviesfiche nr. 9 - Steun en premies voor meer informatie over de beschikbare premies.

Daarnaast bestaan er andere vormen van ondersteuning, zoals:

• Labels die uw inzet voor het verminderen van de milieu-impact erkennen en gepaard gaan met begeleiding, zoals het Label Ecodynamische Onderneming, het Good Food Resto-Label en het Good Food Kantine-Label.
• Subsidies en ondersteuning via projectoproepen, zoals de projectoproep van hub.brussels en Be Circular.

De subsidiedatabank van 1819 helpt u subsidies te vinden op basis van uw doelstellingen.

Raadpleeg onze pagina Handige tools en documenten voor het beheren en sorteren van uw afval.

Daar vindt u praktische en concrete hulpmiddelen, zoals adviesfiches voor elke professionele afvalstroom, een checklist met goede praktijken, communicatiemateriaal, gidsen, enz. 

Voor gratis opleidingen over sorteren en goed afvalbeheer, georganiseerd voor verschillende professionele sectoren, kunt u ons opleidingsagenda voor afvalbeheer raadplegen.

Leefmilieu Brussel stelt verschillende teams van facilitators en helpdesken ter beschikking om u te ondersteunen:

• De Facilitator Bedrijfsafval is een gratis helpdesk en begeleidingsdienst voor alle producenten van bedrijfsafval in Brussel. Het doel is om het afvalbeheer van uw organisatie te verbeteren, de hoeveelheid geproduceerd afval te verminderen, de sortering te optimaliseren en u te helpen de sectorspecifieke verplichtingen beter te begrijpen. Raadpleeg onze webpagina: Vragen over afvalbeheer? De Facilitator Bedrijfsafval begeleidt u. 

• De Facilitator Verpakking is een gratis helpdesk en begeleidingsdienst voor alle producenten van professioneel verpakkingsafval. Deze dienst beantwoordt al uw vragen en ondersteunt u bij de invoering van duurzame verpakkingen en herbruikbare recipiënten. Raadpleeg onze webpagina: Wat zijn duurzame oplossingen voor uw verpakkingen? De Facilitator Verpakkingen begeleidt u. 

• De Helpdesk Afval op School is een adviesdienst voor alle Brusselse scholen, opgezet in het kader van het programma “Operatie Recyclage”. Raadpleeg onze webpagina: Afvalbeheer op school: Operatie Recyclage. 

Begint u net met afvalbeheer of wilt u het afvalbeheer van uw onderneming verbeteren? Raadpleeg dan ons Professioneel afvaltraject, dat u stap voor stap begeleidt. 

Wilt u bredere duurzaamheidsmaatregelen nemen? De Referentiegids van het Label Ecodynamische Onderneming bundelt goede praktijken en wettelijke verplichtingen inzake ecobeheer. Deze gids helpt u om op een gestructureerde manier conform te werken en inspiratie op te doen.

Raadpleeg rubriek 3, “De ploegen sensibiliseren”, op onze pagina Professioneel afvaltraject: uw afval in Brussel verminderen, sorteren en beheren. Daar vindt u adviesfiches over de sensibilisering van personeel, bezoekers en schoonmaakdiensten binnen uw onderneming.

Voor gratis opleidingen over sorteren en goed afvalbeheer, georganiseerd voor verschillende professionele sectoren, kunt u ons opleidingsagenda voor afvalbeheer raadplegen.

De controle wordt uitgevoerd door toezichthoudende ambtenaren (inspecteurs) die zijn aangewezen door Leefmilieu Brussel en de gemeenten, of door politie-inspecteurs, en die werken volgens de bepalingen van de Inspectiecode.

Tijdens hun inspecties hebben de ambtenaren belast met het toezicht de toelating om:

• Vrij toegang te krijgen tot de lokalen (met uitzondering van woningen)
• De identiteit te controleren en elke persoon te ondervragen
• Documenten te raadplegen of mee te nemen
• Stalen te nemen 

De toezichthoudende ambtenaren hebben als opdracht toe te zien op de naleving van de milieuwetgeving. De Inspectiecode bepaalt hun bevoegdheden en taken om het milieu te beschermen.
Hun optreden verloopt meestal stapsgewijs. Ze kunnen een waarschuwing geven, een aanmaning opstellen of een proces-verbaal van overtreding opmaken.

Bij niet-naleving van de verplichtingen inzake afvalbeheer en -sortering kan een proces-verbaal worden opgesteld en loopt u het risico op een strafrechtelijke sanctie of een administratieve geldboete. De boetes variëren van 50 tot 62.500 EUR.

In bepaalde gevallen kan u een administratieve schikking worden voorgesteld. Meer informatie over de sancties en de verschillende procedures vindt u op onze webpagina “Wat te doen bij overtredingen inzake leefmilieu of dierenwelzijn?”

Het principe van de UPV (Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid) houdt in dat de producent verantwoordelijk wordt gemaakt voor de volledige levenscyclus van zijn product, in het bijzonder voor de terugname en de verwerking ervan zodra het product een afvalstof is geworden.

Voor bepaalde afvalstromen verplicht de wet de producent of de invoerder om de afvalstoffen van de producten die hij op de markt heeft gebracht terug te nemen, zodat deze efficiënt kunnen worden beheerd en de doelstellingen inzake hergebruik en valorisatie kunnen worden bereikt. 

In de praktijk verzamelt en organiseert de producent of importeur zelf het afvalbeheer, of vertrouwt hij deze taak toe aan beheersorganisaties die door de sector zijn opgericht. In sommige gevallen wordt de terugname van het afval georganiseerd via de detailhandel, waarbij de verkoper het oude product inneemt bij de aankoop van een nieuw product.

De volgende organisaties staan in voor de inzameling en recyclage van afvalstromen uit een specifieke sector:

• BEBAT: batterijen en accu’s
• RECUPEL: afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA)
• PV CYCLE BELGIUM: fotovoltaïsche panelen (aparte AEEA-stroom)
• FEBELAUTO: afgedankte voertuigen (AV) en batterijen van hybride en elektrische voertuigen
• RECYTYRE: gebruikte banden
• FOST PLUS: huishoudelijk verpakkingsafval
• VALIPAC: bedrijfsmatig verpakkingsafval
• VALORLUB: afvalolie
• VALUMAT: matrassen
• Voor textielafval zal binnenkort een beheersorganisatie worden erkend.

Buiten het kader van de UPV bestaan er ook andere organisaties die ondersteuning en expertise bieden voor afvalstromen die afzonderlijk moeten worden ingezameld:

• VALORFRIT: gebruikte frituuroliën en -vetten
• Pharma.be: vervallen en ongebruikte geneesmiddelen 

De UPV richt zich voortaan ook op preventie en op de volledige levenscyclus van producten, onder meer door het stimuleren van:

• ecodesign en het verlengen van de levensduur van producten (waardoor de afvalbeheerkosten die in de productprijs zijn inbegrepen, dalen)
• herstelling en hergebruik als prioriteit, gevolgd door recyclage en valorisatie

Als u als professional één van de volgende producten op de Belgische markt brengt, valt u onder de UPV:

1. huishoudelijke verpakkingen (bv. papier-karton, glas, PMD)
2. industriële verpakkingen (bv. hout, plastic, metaal)
3. batterijen, inclusief die van elektrische en hybride voertuigen
4. oliën
5. voertuigen
6. elektrische en elektronische apparatuur (AEEA), waaronder fotovoltaïsche panelen
7. matrassen
8. vochtige doekjes
9. ballonnen
10. visuitrusting die plastic bevat
11. tabaksproducten
12. Vanaf 2028 : textielafval 

De wetgever heeft deze lijst opgesteld op basis van de omvang van de afvalstromen (bv. verpakkingen), hun specifieke kenmerken (bv. afgedankte voertuigen) en/of de risico’s die ze vormen voor het milieu en onze gezondheid (bv. motorolie).

U kunt vervolgens contact opnemen met de bevoegde organisatie (zie hierboven) voor meer informatie.

Nee, er bestaat geen verplichting voor een producent om zich aan te sluiten bij een beheersorganisatie binnen het kader van de UPV. Een producent kan er altijd voor kiezen om zelf de afvalstoffen te beheren die voortkomen uit de producten die hij op de markt brengt. Aansluiten bij een organisatie die alle UPV-verplichtingen‑ voor de producent uitvoert, kan echter een praktische oplossing zijn. 

Voor verpakkingen geldt een drempel van 300 kg/jaar. Vanaf dat volume is de verantwoordelijke voor verpakkingen verplicht een terugnameplicht te organiseren. Hij kan ervoor kiezen dit zelf te doen, zonder tussenkomst van een beheersorganisatie.

Deze drempel vervalt op 11/08/2026 bij de inwerkingtreding van de nieuwe PPWR-verordening inzake‑ verpakkingen. 

Voor textiel zullen producenten verplicht worden zich aan te sluiten bij een beheersorganisatie in het kader van de toekomstige UPV Textiel (voorzien voor 2028). Een individuele optie zal niet mogelijk zijn. Op te merken valt dat bepaalde actoren niet als textielproducent worden beschouwd, zoals hergebruikprofessionals of zelfstandige kleermakers die “op maat” produceren.

Het is de producent die zijn UPV-‑verplichtingen moet nakomen. Een producent is de persoon die, in een professionele hoedanigheid, producten ontwikkelt, vervaardigt, behandelt, verwerkt, verkoopt of invoert. Het is degene die een product voor het eerst op de Belgische markt brengt.

Een detailhandelaar die elektrisch of elektronisch materiaal verkoopt dat al in België in omloop is en waarvoor een producent bekend is die bijdraagt aan de UPV, hoeft dus niet financieel bij te dragen aan de UPV. Als die detailhandelaar daarentegen producten voor het eerst in België invoert, kan hij als producent worden beschouwd en moet hij zijn UPV-verplichtingen‑verplichtingen naleven. 

In alle gevallen moet een detailhandelaar de terugnameplicht voor AEEA respecteren (zie hieronder). Hij kan hiervoor een contract afsluiten met Recupel om een inzamelpunt te worden. 

Regels voor de terugname van AEEA door detailhandelaars:

• Gratis terugname “1 voor 1” bij de aankoop van een nieuw product, ongeacht de verkoopmodaliteiten en de wijze van levering of ophaling ;
• Wanneer de verkoopoppervlakte minstens 400 m² bedraagt: gratis terugname “1 voor 0”, zonder aankoopverplichting van een nieuw product, uitsluitend voor zeer kleine AEEA (minder dan 50 cm).

Om uw afval te verminderen, kunt u op verschillende momenten ingrijpen: voor uw aankopen, tijdens uw aankopen, tijdens het gebruik van uw producten en apparatuur, en aan het einde van hun levensduur. U vindt al onze fiches om de afvalproductie te beperken in de daaraan gewijde rubriek van ons Professioneel afvaltraject.

Raadpleeg onze catalogus van leveranciers en dienstverleners voor tweedehands, herstelling en verhuur voor professionals.

Of u nu de verpakkingen in uw productie wilt verminderen, leveranciers zoekt die hun verpakkingen beperken, herbruikbare recipiënten wilt aanbieden of in het algemeen het gebruik van wegwerpproducten wilt terugdringen, u vindt de lijst van dienstverleners en leveranciers van duurzame verpakkingen op onze speciale pagina. 

Voor meer informatie en goede praktijken om wegwerpgebruik te beperken, raadpleeg onze adviesfiche – Professioneel afval – nr. 26 – Beperkingen en goede praktijken bij eenmalig gebruik (.pdf).

Hebt u vragen over een specifieke overheidsopdracht die u wilt verduurzamen, en meer bepaald over het verminderen van uw afvalproductie? Wilt u uw bestek laten herzien? U kunt contact opnemen met onze gratis helpdesk voor al uw vragen over het opnemen van milieucriteria in uw overheidsopdrachten (een initiatief van Leefmilieu Brussel, Ecoconso en CODUCO). De helpdesk is bereikbaar via het volgende e-mailadres: greenprocurement@leefmilieu.brussels. 

Meer informatie over duurzame overheidsopdrachten vindt u op de pagina “Duurzame overheidsopdrachten: een wettelijke verplichting met een echte impact op milieu en maatschappij”.

Sinds 1 september 2018 zijn alle wegwerpplasticzakken van minder dan 50 micron verboden. Dit geldt zowel voor kassazakjes als voor zakjes die worden gebruikt voor onverpakte producten, met uitzondering van: 

• Zeer lichte wegwerpplasticzakken (minder dan 15 micron), die tot 31 december 2029 zijn toegestaan wanneer ze dienen als primaire verpakking voor waterplanten en waterdieren.
• Wegwerpplasticzakken die voor 60% uit biogebaseerde materialen bestaan en thuis composteerbaar zijn, toegestaan tot 31 december 2029 wanneer ze worden gebruikt voor de verpakking van vochtige voedingsmiddelen of voedingsmiddelen die vloeistoffen kunnen lekken. 

Biogebaseerde en thuis composteerbare zakken vallen eveneens onder het verbod (behalve de uitzonderingen hierboven), omdat ze ook uit polymeren bestaan. 

De wettelijke basis voor dit verbod staat in Brudalex Art. 4.6.3. 

Alternatieven zijn beschikbaar en worden toegelicht in vraag 2. 

Hulp nodig? Er bestaat een specifieke Helpdesk en een Facilitator Verpakkingen voor alle vragen rond verpakkingen. Meer informatie vindt u op de pagina Wat zijn duurzame oplossingen voor uw verpakkingen: de Facilitator Verpakking begeleidt u.

Wilt u herbruikbare recipiënten aanbieden? Alle nodige informatie vindt u hier: Leveranciers en dienstverleners van duurzame verpakkingen.

Bij vragen kunt u contact opnemen met de Facilitator Verpakkingen via verpakkingen@leefmilieu.brussels.

Biogebaseerde plastics vormen geen duurzame oplossing (raadpleeg onze infografiek (.pdf) voor meer informatie). De beste keuze blijft, telkens wanneer mogelijk, het gebruik van herbruikbare zakken en recipiënten.

Vanaf februari 2027 zijn horecazaken verplicht om de verpakking van hun klanten te aanvaarden voor een maaltijd of drank om mee te nemen, aan dezelfde prijs en onder dezelfde verkoopvoorwaarden als de verpakking die de horecazaak aanbiedt. De wettelijke basis hiervoor is Artikel 32 van de Europese Verordening betreffende verpakkingen en verpakkingsafval (“PPWR”) .

Iedereen die voedselverpakkingen gebruikt of aanbiedt in het Brussels Gewest, zowel openbare besturen die onderworpen zijn aan de Brudalex 2.0 voor hun eigen werking en voor de evenementen die ze organiseren, als privé-uitbaters (horeca,…), evenementorganisatoren, leveranciers van cateringdiensten of voedselverpakkingen komen vroeg of laat in aanraking met bepaalde regels.

Deze afbeelding (.pdf) geeft in 1 oogopslag een overzicht van Europese, federale en gewestelijke regels die momenteel van toepassing zijn, en houdt ook al rekening met toekomstige PPWR-maatregelen. Het helpt bij het beoordelen of een bepaalde voedselverpakking al dan niet mag gebruikt worden, en in welke gevallen. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt volgens het materiaal waaruit de verpakking bestaat (plastic, maar ook ander materiaal). Voor de eenmalige verpakkingen die niet meer toegelaten zijn, geeft dit overzicht ook inspiratie voor herbruikbare alternatieven.

Het gebruik van wegwerpplasticzakken van minder dan 50 micron is verboden in de verkoopruimte van detailhandelaars. Alle handelaars vallen onder deze verplichting, ongeacht de grootte of het type van hun activiteit (markt, voedingssector, non-food, enz.). Voorbeelden: kruidenierszaken, marktkramen, supermarkten, apotheken, boekhandels, doe-het-zelfzaken, drogisterijen, juweliers, enz. 

Meer informatie over dit verbod vindt u in vraag 1 en vraag 2 van de rubriek “Specifieke stromen”.

Ja.

Vanaf februari 2027 bent u als uitbater van een horecazaak verplicht om de verpakking van uw klant te aanvaarden voor een maaltijd of drank om mee te nemen, aan dezelfde prijs en onder dezelfde verkoopvoorwaarden als de verpakking die uw onderneming aanbiedt. De wettelijke basis hiervoor is Artikel 32 van de Europese Verordening betreffende verpakkingen en verpakkingsafval (“PPWR”).

U heeft als uitbater van een horecazaak ook de verplichting om hierover te communiceren met uw klanten.

 Enkele aandachtspunten:

• Netheid: De verpakking (doos, fles, zak, enz.) die de klant aanbiedt, moet schoon zijn. De handelaar is verplicht een verpakking te weigeren die de algemene hygiëne in gevaar kan brengen.
  De klant die zijn eigen verpakking meebrengt, draagt zelf de verantwoordelijkheid voor de hygiëne. Een slager, bakker, supermarkt of andere handelaar kan niet aansprakelijk worden gesteld voor een voedselvergiftiging veroorzaakt door een vuile verpakking. 

• Geschiktheid: De verpakking moet geschikt zijn voor contact met voedingsmiddelen. De aanwezigheid van het officiële logo garandeert zowel voor de klant als voor de handelaar dat de verpakking geschikt is. Sommige niet-gelabelde recipiënten, zoals glazen potten, zijn eveneens toegelaten.
  (Link naar meer informatie over normen voor verpakkingen en materialen)
  
  
  De verpakking moet bovendien aangepast zijn aan het specifieke gebruik. Voorbeeld: een aluminium verpakking is niet geschikt voor zure gerechten.

Praktische tips voor handelaars vindt u op de webpagina “Horeca en voedingswinkels: tips voor afvalvermindering en afvalbeheer”.

Sinds 2020 bepaalt artikel 17 van het Gemeenschappelijk algemeen politiereglement voor alle 19 gemeenten de verplichtingen van professionals ten aanzien van de openbare ruimte, waaronder het behoud van netheid en het ter beschikking stellen van vuilnisbakken en asbakken voor klanten:

• Handelaars (of personen die gemachtigd zijn om op de openbare ruimte te verkopen) zijn verantwoordelijk voor de netheid van de openbare ruimte in de onmiddellijke omgeving van hun zaak.
• Verkopers van voedingsmiddelen die onmiddellijk en buitenshuis worden geconsumeerd, moeten ervoor zorgen dat de openbare ruimte rond hun zaak niet wordt vervuild door hun klanten. Zij moeten voldoende vuilnisbakken voorzien, duidelijk zichtbaar en goed toegankelijk, deze regelmatig ledigen en onderhouden, zwerfvuil afkomstig van hun zaak verwijderen en de onmiddellijke omgeving schoonmaken.
• Horecazaken (hotels, restaurants, cafés) moeten voldoende asbakken voorzien in verhouding tot het aantal personen dat in hun nabijheid rookt.

Indien de zaak deze verplichtingen niet naleeft, zal de bevoegde overheid instaan voor de schoonmaak, op kosten van de uitbater. 

Meer informatie vindt u in het Gemeenschappelijk algemeen politiereglement voor alle 19 gemeenten (.pdf).