Textielafval: wat zijn de uitdagingen en hoe sorteer je het op de juiste manier?

Sinds januari 2025 moeten professionals hun textielafval sorteren en apart laten afvoeren.

Alle stoffen producten en uitrustingen vallen onder de categorie ‘textiel’: uniformen, linnengoed, overhemden, jeans, rokken, broeken, polo's, T-shirts, mutsen, sjaals, stropdassen, hoofddoeken, babykleding, lakens, stoffen tafelkleden, handdoeken, kussenslopen, en ook schoenen (sportschoenen, sandalen enz.).

De textiel- en kledingindustrie behoort tot de meest vervuilende sectoren, naast huisvesting, vervoer en voeding. Deze indrustrie oefent een grote druk uit op de natuurlijke hulpbronnen, vooral door haar bodemgebruik, waterverbruik en uitstoot van broeikasgassen (winning van grondstoffen, vezelteelt, gebruik van productiemachines, transport enz.).

In België zou elke inwoner gemiddeld 15 kg kleding per jaar weggooien. Dat is het hoogste cijfer in Europa.

Er zijn verschillende manieren om de milieu-impact van de sector te verminderen:

• Eco-ontwerp: duurzamer, herbruikbaar of recycleerbaar textiel ontwerpen (bijvoorbeeld door het verwijderen van een logo of het scheiden van verschillende stoffen te vergemakkelijken).
• Productie op aanvraag: het aanbod afstemmen op de vraag om onverkochte voorraden te beperken.
• UpcyclingUpcycling bestaat uit het terugwinnen van materialen of producten die niet langer in gebruik zijn met de bedoeling ze om te zetten in materialen of producten van superieure kwaliteit of nut.: textiel aan het einde van de levensduur verwerken tot nieuwe waardevolle materialen.

Deze oplossingen blijven nog beperkt op sectorale schaal. Maar alle maatregelen die textielafval helpen voorkomen (hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd., upcycling) of de levensduur ervan zo lang mogelijk verlengen (eco-ontwerp) zijn essentiële stappen om de milieu-impact van dit soort afval te beperken.

Professionals kunnen hun textielafval verminderen door bepaalde dagelijkse praktijken aan te passen.

• Het wassen van textiel aanpassen
  Met een paar eenvoudige maatregelen kan de milieu-impact worden beperkt, vooral bij het wassen van uniformen: vul de trommel van de machine zo veel mogelijk, gebruik bij voorkeur de spaarstand (dit programma duurt langer maar verbruikt vaak minder energie, omdat het grootste deel van de elektriciteit wordt gebruikt om het water te verwarmen) en gebruik de juiste hoeveelheid wasmiddel.

• Werkkleding huren
  In plaats van werkkleding te kopen, kun je ervoor kiezen om werkkleding te huren. Levering en onderhoud van de kleding is bij verhuur doorgaans inbegrepen. Dankzij verhuur wordt de kleding optimaal benut en gaat ze langer mee.

• Textiel een tweede leven geven
  Als textiel niet vuil is, wordt het bij voorkeur hergebruikt in plaats van weggegooid. Zo wordt het langer gebruikt en de afvalproductie beperkt.

Er bestaan verschillende oplossingen om te voorkomen dat onverkochte artikelen worden verbrand of dat versleten textiel wordt weggegooid. Zo worden hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd. en vervolgens recyclageRecyclage is de vernietiging van afval om nieuwe materialen te produceren. Voorbeeld: inert afval wordt vermalen om granulaten te produceren die in wegfunderingen worden gebruikt zoveel mogelijk bevorderd.

• Samenwerken met actoren uit de Brusselse sociale economie
  • Voor kleine hoeveelheden (vergelijkbaar met wat een huishouden produceert): textiel kan worden gedeponeerd in de inzamelcontainers van de Recyparks die toegankelijk zijn voor professionals.
  • Voor grotere hoeveelheden (meer dan wat een huishouden produceert): er moet een inzamelingscontract worden opgesteld. Terre vzw is een sociale economie-onderneming die zich op zowel particulieren als professionals richt.

• Gebruikmaken van upcyclinginitiatieven
  Sommige dienstverleners verwerken afgedankt bedrijfstextiel tot nieuwe voorwerpen of accessoires. Dat is bijvoorbeeld het geval bij R-Use Fabrik, L’Ouvroir of Les Cadavres Exquis.

• Een contract voor gescheiden inzameling afsluiten met een geregistreerde inzamelaar
  Voor grote hoeveelheden textiel kun je een beroep doen op particuliere inzamelaars die textiel recycleren in plaats van het te verbranden.

• Er bestaan nog andere inzamel- en sorteernetwerken, zoals die verbonden aan de federatie Ressources.