U bent hier

Zwaluwen en de gierzwaluw

Zwaluwen zijn zangvogels die te herkennen zijn aan hun fladderende vlucht tijdens hun jacht naar insecten. Het zijn geen schuwe vogels. Zwaluwen komen in het voorjaar terug uit de overwinteringsgebieden en broeden in kolonieverband. In het Brussels gewest broeden de huiszwaluw en de boerenzwaluw.

De huiszwaluw

De huiszwaluw (Delichon urbica) treft men zowel in dorpen en steden aan als in open gebieden. Ze bouwen hun nest van modder onder overhangende daken en onder bruggen. Huiszwaluwen zijn zomergasten. Jaar na jaar keren ze in april terug naar het plekje waar ze geboren werden om er zelf te nestelen. De winter brengen ze door in Afrika.

De boerenzwaluw

De boerenzwaluw (Hirundo rustica) is gemakkelijk te herkennen aan zijn diepgevorkte staart en zijn donker verenpak met roodbruine keel en voorhoofd en witte buik. Het zijn trekvogels. Ze verblijven in ons land van april tot oktober en overwinteren in Afrika. Het mannetje en vrouwtje bouwen samen het komvormige nest met modder en verstevigen het met plantaardig materiaal. Boerenzwaluwen broeden in of rond boerderijen.

De oeverzwaluw

Tot de jaren 70 van de vorige eeuw broedde nog een derde soort zwaluw in het Brussels Gewest: de oeverzwaluw (riparia riparia). Na het verdwijnen van de laatste zandwinningsputten, verdwenen ook de laatste broedpopulaties. In 2008 werd langs de oever van de Molenvijver in Watermaal-Bosvoorde een houten broedwand gebouwd. Hopelijk biedt deze constructie ooit een atlernatief voor de verdwenen natuurlijke habitats.

Oeverzwaluwen worden enkel gezien in het voor- en najaar, wanneer de vogels van en naar hun overwinteringsgebieden in het zuiden vliegen.

Hoe kunt u de zwaluwen helpen?

Alle nesten van vogels, ook de nesten in aanmaak, zijn bij wet beschermd (Ord. 29/08/1991). Het is bijgevolg verboden ze te verwijderen of het aan-en afvliegen te beletten. Jammer genoeg is dat niet door iedereen geweten, en worden soms gevels gerestaureerd of stellingen geplaatst tegen gebouwen waar broedkolonies voorkomen. Tijdens het broedseizoen is dat nefast voor de zeldzame zwaluwen. Wie hierover vragen of klachten heeft, kan contact opnemen met ons Instituut.

De gierzwaluw

Veel mensen weten het niet maar gierzwaluwen (Apus apus) zijn geen echte zwaluwen. Ze behoren tot een aparte familie, de Apodidae ("pootlozen"). Gierzwaluwen zijn te herkennen aan hun sikkelvormige silhouet en hun onvermoeibare vlucht. Enkel voor de bouw van hun nest en het uitbroeden van de eieren komen ze aan de grond. De rest van hun leven brengen ze door in de lucht. Ze eten, drinken, slapen en paren al vliegend! Het zijn zomergasten die hier zijn van april tot augustus. Ze overwinteren boven equatoriaal en zuidelijk Afrika.

Gierzwaluwen komen als broedvogel voor in het centrum van de stad. Ze broeden er in losse kolonies in oude gebouwen. Net als de echte zwaluwen zijn deze vogels, hun nesten en hun eieren beschermd.

Datum van de update: 09/10/2019
Documenten: 

Om een papieren versie te bestellen: 02 775 75 75 of neem contact op met de dienst Info-Leefmilieu via e-mail