U bent hier

Veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje

Veelkleurig Aziatische lieveheersbeestjes © Gilles San MartinLieveheersbeestjes zijn zeer nuttige insecten. Als planten worden overspoeld met bladluizen of andere insecten die er zich te goed aan doen, vormen ze een meer dan interessant alternatief voor pesticiden. Een larve van een lieveheersbeestje op een blad kan immers tijdens haar metamorfose tot de volwassen leeftijd (2 tot 3 weken) meerdere honderden bladluizen verorberen! Het gebruik van insecticiden, die schadelijk zijn voor zowel de volksgezondheid als het leefmilieu, wordt zo overbodig.

Biologische bestrijdingsmiddelen

In het begin van de jaren ’90 werden de veelkleurige Aziatische lieveheersbeestjes, Harmonia axyridis en die afkomstig zijn uit Zuidoost-Azië, doelbewust in België ingevoerd als biologisch bestrijder van bladluizen. Het diertje werd eerst gebruikt in serres, maar plantte zich ook voort in de vrije natuur en wel tegen een duizelingwekkende snelheid. Dit vormt intussen een probleem. Deze nu invasieve exoot gaat in competitie met “onze” inheemse lieveheersbeestjes. Ze zijn zeer vraatzuchtig en verkiezen hetzelfde voedsel als de inheemse soorten. Soms verorberen ze zelf de larven van de inheemse soorten!

Ook Brussel ontsnapt niet aan het fenomeen. Het was zelfs een van de eerste plekken van ons land waar het werd waargenomen.

Verontrustende vaststellingen

Samen met de ULB en de werkgroep Coccinula observeert Leefmilieu Brussel deze insecten en verzamelt het informatie om hun verspreiding in België beter in kaart te brengen. De eerste resultaten zijn verontrustend: het veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje komt nagenoeg overal in onze parken en tuinen voor en is ondertussen het meest voorkomend lieveheersbeestje in het Brussels Gewest.

Invasief in de winter

Lieveheersbeestjes zijn schildvleugeligen die de koude proberen te overleven door weg te vluchten in droge, donkere ruimten met een constante temperatuur. Geïsoleerde kelders, kastelen, huizen, … het zijn allemaal voorkeurplekjes voor overwintering.

Als het koud wordt in het najaar zijn de veelkleurige Aziatische lieveheersbeestjes verantwoordelijk voor heuse invasies. Als de temperaturen beginnen te dalen verzamelen ze zich in groepen van verschillende duizenden individuen. Getuige daarvan zijn de soms indrukwekkende kolonies langs voetpaden, in gebouwen of in voertuigen en dat vanaf de eerste ochtendvorst. In het vroege voorjaar, wanneer ze na de winter van het comfort van onze huizen hebben genoten, trekken ze bij mooi weer naar buiten.

Wat doen bij overlast?

Net zoals het inheemse lieveheersbeestje, is de Aziatische variant zeer nuttig in de strijd tegen bladluizen. U moet overigens niet bang zijn voor gezondheidsproblemen. Deze soort kan de mens echter overlast bezorgen wanneer ze massaal een huis binnendringen.

De beste methode om die onaangename kantjes te vermijden, is preventie: verhinder dat de insecten bij u thuis binnen geraken als ze zich in de herfst op een zonnige gevel verzamelen. Dicht gaten en spleten goed af, vooral rond deuren en vensters, maar ook rond de funderingen en de bekleding van buitenmuren. Bedek verluchtingsgaten met muggengaas. En wat als ze al binnen zitten? Zuig ze dan op met een stofzuiger en dood ze. De properste manier? Stop ze in een bokaal en plaats die enkele uren in de diepvriezer. Maar let op: doe dat alleen met de exotische soort en spaar onze inheemse lieveheersbeestjes.

Hoe maak je het onderscheid tussen een veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje en de inheemse soorten?

Onmogelijk om een onderscheid te maken in functie van de kleuren of stippen. Het veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje varieert immers van geel tot donkerrood met weinig of veel stippen op de dekschilden (de harde buitenste vleugels die de achtervleugels bedekken en beschermen). Toch zijn er enkele kenmerken op basis waarvan een onderscheid kan worden gemaakt :

  • Het veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje is een grote soort (5 tot 8 mm) in vergelijking met de inheemse soorten (tweestippelig lieveheersbeestje, tienstippelig lieveheersbeestje, zevenstippelig lieveheersbeestje, harlekijnlieveheersbeestje) die niet groter dan 5 mm worden.
  • Typisch voor zijn halsschild, d.w.z. het deel tussen de kop en de romp, is een van de volgende drie motieven:
    • een zwarte « M » op een lichte achtergrond;
    • een zwarte « kattenpoot » (een centrale stip met daarrond in een halve cirkel 4 andere stippen) op een lichte achtergrond;
    • twee brede lichte stroken op een zwarte achtergrond.
  • Op de uiteinden van de dekschilden bevindt zich ook een dwarsstrook.

De biologische bestrijding voortzetten

Lieveheersbeestjes blijven uitstekende biologische bestrijdingsmiddelen. Gelet op de omstandigheden wordt voortaan echter sterk aanbevolen enkel gebruik te maken van larven van inheemse soorten zoals het tweestippelig lieveheersbeestje.

Datum van de update: 23/08/2018