Voedselonzekerheid, toegang tot water, volksverhuizingen, risico op conflicten… De gevolgen van de klimaatveranderingWijst op trage variaties van de klimaatskenmerken mettertijd, op een welbepaalde plaats: opwarming of afkoeling. Sommige vormen van luchtvervuiling, veroorzaakt door menselijke activiteiten, zijn een bedreiging voor het klimaat in de zin dat er een globale opwarming zou kunnen ontstaan. Dit verschijnsel kan belangrijke schade veroorzaken: stijging van de zeeniveaus, verergering van de uiterste klimaatsverschijnselen (droogtes, overstromingen, wervelstormen, enz.), destabilisatie van de bossen, bedreiging voor de zoetwatervoorraden, moeilijkheden voor de landbouw, woestijnvorming, vermindering van de biodiversiteit, verspreiding van tropische ziekten, enz., die nu al alle continenten en oceanen treft, zullen in de 21ste eeuw nog verergeren, zeggen de experten van het IPCC, het Intergovernmental Panel on Climate Change.
Om een doeltreffend beleid te ontwikkelen in de strijd tegen verontreiniging, analyseert Leefmilieu Brussel de situatie voortdurend dankzij drie essentiële instrumenten: de energiebalans van het Brussels Gewest, de uitstootinventaris en de berekening van deze uitstoot tot in 2020. Hiermee kan men onder andere nauwgezet de uitstoot van de verschillende broeikasgassen in het Brussels Gewest bestuderen.
Verplichte controle van de verwarmingsketel
Lees verder : Verplichte controle van de verwarmingsketel
Verplichte controle van de verwarmingsketel
Het is nog mogelijk de klimaatopwarming te beperken tot + 1,5°C ... met doeltreffende en snelle acties
Het intergouvernementeel klimaatpanel (IPPC) heeft op 8 oktober 2018 zijn speciale rapport over de gevolgen van een wereldwijde opwarming boven de 1,5°C t.o.v. het pre-industriële niveau gepubliceerd. De opmerkelijkste vaststellingen zijn de volgende:
- Het is nog mogelijk de klimaatopwarming te beperken tot +1,5°C, maar dat vereist snelle en radicale acties. Om deze drempel niet te overschrijden is het nodig de wereldwijde broeikasgasemissies met 45% te verminderen tegen 2030 t.o.v. de emissies in 2010 en een netto nul-uitstoot te bereiken in 2050.
- De klimaatopwarming beperken tot 1,5°C in plaats van 2°C zou toelaten de negatieve gevolgen te verminderen en met name onomkeerbare gevolgen (vernietiging van de biodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora). en ecosystemen) te vermijden.
- De verzwakkings- en adaptatiemaatregelen moeten worden ingepast in de doelstellingen van duurzame ontwikkelingOntwikkelingswijze die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder daarmee voor de toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Het gaat dus om een demarche die ernaar streeft de continuïteit van de economische en sociale ontwikkeling in de tijd voort te zetten, met eerbied voor het leefmilieu en zonder de natuurlijke hulpbronnen die nodig zijn voor de menselijke activiteiten in gevaar te brengen. en in de naleving van de mensenrechten.
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft zich verbonden tot emissiereductiedoelstellingen. In het raam van het samenwerkingsakkoord tussen de Federale overheid en de drie Gewesten, het zogenaamde Burden Sharing-akkoord, heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zich ertoe verbonden zijn uitstoot van broeikasgassen met 8,8 % te verminderen tegen 2020 in vergelijking met 2005. Deze doelstelling wordt vandaag ruimschoots overschreden: in 2015 bedroegen deze emissies 3722 kt CO2-equivalent, ofwel een daling met 14 % t.o.v. 2005 (4321 kt).
De COP 24 (conferentie van de Verenigde Naties over de klimaatveranderingen) die momenteel plaatsvindt, zal in het kader van de Talanoa-dialoog aankaarten dat meer ambitie en acties nodig zijn om de doelstellingen van het Akkoord van Parijs te halen in het licht van het nieuwe rapport van de IPPC.
Het Brussels Gewest en broeikasgassen: wat is de stand van zaken?
Volgens de jongste versie van de energiebalans en de inventaris van de broeikasgassen (BKG) die beschikbaar is voor het Brussels Gewest ziet de situatie er als volgt uit:
- Dit schema toont aan dat er sprake is van een globale dalende trend voor de totale broeikasgasemissies (-15% uitstoot tussen 2005 en 2016), dankzij het lagere energieverbruik (voornamelijk voor de verwarming in de gebouwen).
Dit goede nieuws van de verminderde broeikasgasuitstoot moet evenwel worden getemperd: om de Europese doelstelling tegen 2050 te bereiken - een afname van 80 tot 95% van de BKG t.o.v. 1990 - zou het energieverbruik nog aanzienlijk moeten worden verminderd.
De energiepremies, een steunmaatregel om de CO2-uitstoot te verminderen
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is de verwarming van gebouwen (alle sectoren samen) verantwoordelijk voor 70% van de uitstoot van broeikasgassen. De uitdaging is dus enorm, aangezien de doelstelling voor Brussel een vermindering van de gewestelijke broeikasgasuitstoot met 30% tegen 2025 is (in vergelijking met 1990), waarbij de luchtkwaliteit wordt verbeterd.
In het BHG is de huisvesting dikwijls verouderd met huizen en appartementen met een zwak energieprestatieniveau die veel energie verbruiken.
Om de energetische renovatie van de gebouwen te bevorderen, heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in 2018 een budget voor “energiepremies” van 22 miljoen euro vrijgemaakt met prioriteit aan de energieaudit, isolatie en verwarming. Volgens de energiepremiestatistieken voor 2017 (de statistieken voor 2018 zijn nog niet beschikbaar) werden de energiepremies van 2017 enkel gebruikt voor renovatiewerken. De prioritaire werkzaamheden waren:
1) dakisolatie (30% van het toegekende bedrag)
2) muurisolatie (24%)
3) performante verwarmingsketels (24%)
De sociale insteek van de premies werkt, aangezien bijna 60% van de toegekende budgetten wordt toegewezen aan gezinnen die tot categorie C behoren, ofwel de lage inkomens.
Groene energie, een troef in de strijd tegen de klimaatontwrichting
Fossiele energie draagt grotendeels bij tot de klimaatveranderingen. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft als doel de broeikasgassen tegen 2025 met 30% te verminderen t.o.v. 1990 en tegen 2020 de productie van hernieuwbare energieHernieuwbare energie is energie uit hernieuwbare niet-fossiele bronnen, namelijk: wind, zon, aerothermische, geothermische, hydrothermische energie en energie uit de oceanen, waterkracht, biomassa, stortgas, gas van rioolzuiveringsinstallaties en biogassen. (RICHTLIJN 2009/28/EG). te verdubbelen t.o.v. 2013.
Om deze doelstellingen inzake hernieuwbare energie te verwezenlijken, is de strategie van de Brusselse regering voornamelijk gebaseerd op de plaatsing van fotovoltaïsche zonnepanelen. De doelstelling is de productie van hernieuwbare energie zelfs te verviervoudigen tegen 2030.
In 2030 wil het Gewest jaarlijks 184,68 Gwh van zijn energie met behulp van fotovoltaïsche zonnepanelen produceren. In 2016 zou de jaarlijkse productie 42,67 Gwh bedragen. De uitdaging is groot en het Gewest wil op de ingeslagen weg voortgaan.
Om het grote potentieel te exploiteren van de hernieuwbare energieproductie en de energiebesparingen die de overheidsgebouwen vertegenwoordigen, heeft de Brusselse regering het programma SolarClick gelanceerd. SolarClick moet bijna 85.000 m² daken van Brusselse overheidsgebouwen uitrusten met fotovoltaïsche zonnepanelen tegen 2020. Met in het vooruitzicht een daling van de CO2-uitstoot in Brussel met ongeveer 4500 ton.
Dit programma berust op een win-winprincipe: de overheid kan gratis gebruikmaken van de geproduceerde elektriciteit om te voorzien in haar behoeften terwijl het Gewest, dat eigenaar is van de panelen, groenestroomcertificaten ontvangt en de verkoop ervan besteedt aan het Klimaatfonds.
2500 niet-gerechtvaardigde parkeerplaatsen onderworpen aan de milieubelasting
Het luik “Parkeren buiten de openbare weg” van het Brussels Wetboek van Lucht, Klimaat en Energiebeheersing'Ordonnantie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest die alle maatregelen integreert die moeten worden nageleefd op het vlak van luchtkwaliteit, klimaat en energiebeheersing. Deze ordonnantie vormt de wettelijke basis voor een aantal gewestelijke maatregelen, waaronder de burgerraad voor het klimaat, de energieprestatie van gebouwen (EPB), het plan voor lokale actie voor het gebruik van energie (PLAGE), de vervoerplannen, de lage-emissiezones (LEZ), enz. (BWLKE) is in februari 2014 in werking getreden. Het moet het aantal parkeerplaatsen op het privédomein verminderen door de parkeercapaciteit van kantoorgebouwen te beperken (of bepaalde parkeerplaatsen te onderwerpen aan belastingen). Het doel? De parkeerplaatsen voor het woon-werkverkeer, de verkeersopstoppingen en bijgevolg de uitstoot van broeikasgassen verminderen.
In het kader van de aanvraag van een verlenging of vernieuwing van de milieuvergunningDe milieuvergunning, voorheen 'commodo-incommodo'- exploitatievergunning genoemd, is een document met de technische voorschriften die de exploitant van een installatie (bv. tankstation, drukkerij, stomerij, enz.) moet naleven. De door de administratie vastgelegde voorwaarden zijn bedoeld om de bescherming te waarborgen tegen de gevaren, hinder of ongemakken die een installatie of activiteit direct of indirect kan veroorzaken voor het milieu, de gezondheid of de veiligheid van de bevolking, met inbegrip van personen die zich binnen de grenzen van een installatie bevinden zonder daar als werknemer te kunnen worden beschermd. Meer informatie over de milieuvergunning werden sinds 2014 bijna 200 parkings van kantooractiviteiten geanalyseerd (17.000 parkeerplaatsen in totaal).
Als gevolg van deze analyse werden 500 plaatsen afgeschaft. Andere werden omgevormd tot parkeerplaatsen voor buurtbewoners of openbare parkings. Ten slotte werden 2500 niet-gerechtvaardigde plaatsen onderworpen aan de milieubelasting die bijdraagt aan het Klimaatfonds. Deze milieubelasting heeft als doel het gebruik van deze parkings te ontmoedigen. Ze verhoogt elk jaar met 10% om de ondernemingen aan te sporen structurele maatregelen te nemen om hun parkeerplaatsen af te schaffen.
Op termijn zal deze innovatieve maatregel het mogelijk maken de verzadiging van de wegen te beperken, ondanks de gestage economische en demografische groei van het Gewest.
Brussel-Enabel, een partnerschap voor het klimaat in de ontwikkelingslanden
De internationale klimaatfinanciering staat centraal in de besprekingen van de COP24. In 2009 hebben de ontwikkelde landen zich ertoe verbonden, vanaf 2020,100 miljard dollar per jaar bij te dragen. In het kader van de Belgische engagementen (burden sharing-overeenkomst) neemt het BHG deel aan deze financiering.
In 2016 heeft het BHG een overeenkomst gesloten met het Belgisch ontwikkelingsagentschap Enabel. Deze overeenkomst maakt het mogelijk de expertise en ervaring van Enabel aan te wenden voor de uitvoering van klimaatprojecten in 4 landen die zeer kwetsbaar zijn voor de gevolgen van de klimaatveranderingen. De overeenkomst heeft betrekking op een bedrag van 2.519.186 euro, evenwichtig verspreid over de 4 projecten voor de periode 2017-20. De financiering van het BHG heeft Enabel de kans geboden om de vier projecten die hieronder worden beschreven aan te vullen met een klimaatcomponent (top-upproces):
- Bebossing, herbebossing en bescherming van de biosfeer in Rwanda.
- Energiebesparende keukens voor colleges en professionele opleidingsinstituten in Uganda.
Alle klimaatacties van het BHG ten bate van ontwikkelingslanden kunnen worden geraadpleegd op de website van Leefmilieu Brussel.
De periodieke EPB-controle van uw verwarmingsketel, een middel in de strijd tegen de klimaatontwrichting
De EPB-verwarmingsreglementering is een van de voornaamste tools die door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werden ingevoerd om het energieverbruik te verminderen en de doelstellingen voor de vermindering van de broeikasgassen (BKG) te bereiken.
Sinds 1 januari 2011 legt deze reglementering in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bepaalde vereisten en controles op voor alle centrale verwarmingsinstallaties die een of meer verwarmingsketels omvatten en op gas of stookolie werken.
Een van de maatregelen die werd genomen, is de verplichting de verwarmingsketel regelmatig te laten controleren door een vakman die erkend is door Leefmilieu Brussel. Deze verplichting zal het mogelijk maken in 2025 7,28kt CO2-equivalent te besparen indien 25 % van de beoogde verwarmingsketels effectief wordt gecontroleerd. Deze controle maakt een energiewinst van 2 tot 4 % van het jaarlijkse energieverbruik voor de tertiaire en residentiële gebouwen mogelijk.
Vanaf 1 januari 2019 zullen wijzigingen in de reglementering worden aangebracht. Tegelijk zal de controle worden versterkt op de uitvoering van de handelingen die in deze reglementering zijn voorzien.
De circulaire economie, onontbeerlijk om de CO2-impact van de Brusselaars te verminderen
Op 1 augustus 2018 heeft de mensheid alle natuurlijke rijkdommen uitgeput die de aarde op 1 jaar tijd kan opbouwen. In België was 2 april de dag van de overschrijding. De eindigheid van de hulpbronnen van de planeet leidt tot een dringende noodzaak om concreet vorm te geven aan de overgang van een lineaire economie naar een circulaire economieDe circulaire economie is een productie- en consumptiemodel dat bestaat uit het zo lang mogelijk delen, hergebruiken, repareren, renoveren en recycleren van bestaande producten en materialen, zodat ze hun waarde behouden. die als doel heeft de overconsumptie van de hulpbronnen aanzienlijk te verminderen.
Het stedelijke metabolisme van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest toont ons dat het Gewest 9 miljoen ton grondstoffen per jaar invoert en 7 miljoen ton uitvoert, wat bewijst dat het Gewest sterk afhankelijk is van externe hulpbronnen, wat het kwetsbaar maakt.
De circulaire economie stelt antwoorden voor op de milieu- en economische uitdagingen waarmee Brussel wordt geconfronteerd om de economische groei los te koppelen van de consumptie van hulpbronnen en tegelijk onze onrechtstreekse uitstoot van broeikasgassen te verminderen.
Economische modellen aanmoedigen/ontwikkelen die aan de behoeften van de consumenten beantwoorden en tegelijk werken aan het sluiten van de kringloop van grondstoffen die het gebruik van hulpbronnen optimaliseren (intensiteit, levensduur) om de uitstoot te verminderen van BKG die verband houden met de winning van grondstoffen, de productie en het beheer van afval.
Beperk het aantal afgelegde kilometers om de CO2-uitstoot te verminderen
CO2 of koolstofdioxide is veruit het belangrijkste broeikasgasGas dat een gedeelte van de zonnestralen absorbeert en herverdeelt onder de vorm van stralingen, die andere gasmoleculen ontmoeten en zodoende het proces herhalen en het broeikaseffect veroorzaken, met een warmteverhoging als gevolg. De belangrijkste broeikasgassen waarvan de oorsprong voornamelijk met menselijke activiteiten verband houden zijn kooldioxide (CO2), methaan (CH4) en troposferisch ozon (O3). dat op het gewestelijk grondgebied wordt uitgestoten. Het wordt uitgestoten bij elk verbrandingsproces dat fossiele brandstoffen gebruikt. De voornaamste bronnen van CO2 in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn de verwarming van gebouwen, verantwoordelijk voor meer dan 2/3 van de directe CO2-uitstoot (68%), en het transport dat 19% van de CO2-uitstoot vertegenwoordigt.
65% van de verplaatsingen in Brussel betreft afstanden van minder dan 5 km en 25% betreft afstanden van minder dan 1 km. Alle vergelijkingen bewijzen het: korte afstanden in de stad verlopen altijd sneller met het openbaar vervoer, de fiets of te voet.
Wijzig uw vervoersgewoonten en help de CO2-uitstoot in het BHG te verminderen! Met de Brussel’Air-premie kan u uw nummerplaat recycleren en in ruil hiervoor kunt u zich gratis verplaatsen in Brussel!
Het doel van deze premie is de Brusselse autobestuurders aan te moedigen om af te zien van hun wagen, ten gunste van meer milieuvriendelijke en minder vervuilende verplaatsingsmiddelen: het openbaar vervoer, de fiets, te voet gaan en Cambio autodelen.
Een initiatief van de Brusselse minister van Mobiliteit en Openbare Werken van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
De Brusselse zonnekaart, een tool om het potentieel aan “groene energie” van uw dak te evalueren
Door zijn of haar adres via geodata.environnement.brussels in te voeren, ontvangt elke Brusselaar voortaan een gratis raming van het fotovoltaïsche en thermische zonnepotentieel van zijn of haar dak. De door Leefmilieu Brussel gesponsorde applicatie moet een pedagogisch instrument voor informatieverstrekking en het nemen van beslissingen zijn.
Volgens een peiling waartoe Leefmilieu Brussel in 2017 de opdracht gaf, waren 40 % van de Brusselaars van plan om fotovoltaïsche zonnepanelen te installeren, maar hebben ze dit uiteindelijk niet gedaan. De reden hiervoor? De meeste mensen overschatten de prijs van de installatie. Nochtans blijkt eveneens uit deze enquête dat de meerderheid van de Brusselaars de prijs van een installatie niet kent. De zonnekaart heeft als doel om elke Brusselaar een gepersonaliseerde raming te verschaffen van de kostprijs en de winst die door de installatie op zijn of haar dak gegenereerd wordt.
Hoe werkt het?
Na het invoeren van zijn of haar adres, krijgt de Brusselaar een visuele voorstelling van zijn of haar dak en krijgt hij of zij informatie over de delen van het dak die zonnepotentieel hebben, over de hoeveelheid zonnepanelen die noodzakelijk zijn om de productie te maximaliseren en de kostprijs van de installatie. Hij of zij ontvangt daarenboven een raming van de winst die de installatie kan opbrengen dankzij de verkoop van groenestroomcertificaten gedurende 10 jaar enerzijds en de energiebesparing anderzijds.
De hernieuwbare energieproductie tegen 2030 verviervoudigen
In Brussel vertegenwoordigt fotovoltaïsche energie het grootste productiepotentieel van groene energieEnergie geproduceerd uit hernieuwbare energiebronnen (wind, zon, waterkracht, enz.).. Deze zonnekaart is dus een van de speerpunten van het beleid inzake de ontplooiing van de hernieuwbare energieHernieuwbare energie is energie uit hernieuwbare niet-fossiele bronnen, namelijk: wind, zon, aerothermische, geothermische, hydrothermische energie en energie uit de oceanen, waterkracht, biomassa, stortgas, gas van rioolzuiveringsinstallaties en biogassen. (RICHTLIJN 2009/28/EG). in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met het programma SolarClick, dat gericht is op de daken van de Brusselse overheidsgebouwen.