Architectuur en erfgoed in de gewestelijke groene ruimten

De afdeling Architectuur volgt een meerjarenstrategie die gericht is op het transformeren, valoriseren en onderhouden van het openbaar vastgoedpatrimonium, terwijl het tegelijk in overeenstemming wordt gebracht met de geldende normen. Ze sluit aan bij de gewestelijke doelstellingen van ecologische transitie, stedelijke veerkracht en verbeterde levenskwaliteit, in overeenstemming met de Koolstofarme Strategie en het Brussels Wetboek van Lucht, Klimaat en Energiebeheersing (BWLKE).

Een strategie rond 5 assen

De architecturale projecten van Leefmilieu Brussel worden ontwikkeld rond 5 complementaire assen:

1. Duurzame renovatie van technische sites en bosbrigades
   Voorbeelden zijn de modernisering van de infrastructuur van de technische sites van Oudergem, Laken, Kruidtuin en Zoniënwoud, en de aanleg van nieuwe technische sites en werkruimten ...
2. Actieve medewerking aan transversale programma’s en thema’s van Leefmilieu Brussel
   Voorbeelden zijn de uitvoering van het Asbestactieplan, steun voor initiatieven zoals BoerenBruxselPaysans, milieueducatieprojecten en circulair beheer van hulpbronnen.
3. Bezoekersfaciliteiten in groene ruimten
   Voorbeelden zijn het opzetten van zomerbars, lokalen voor parkwachter·ster·s en animator·trice·s die open zijn voor het publiek, en de integratie van openbare toiletten.
4. Studies, projecten en werken: bouw, renovatie, restauratie en aanpassing aan de normen van het vastgoedpatrimonium van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
   Voorbeelden zijn de renovatie, restauratie en aanpassing aan de geldende erfgoed- en milieunormen van emblematische gebouwen (kiosken, conciërgewoningen, oude boerderijen).
5. Restauratie, onderhoud en renovatie van kunstwerken
   Voorbeelden zijn de restauratie van bruggen, loopbruggen en monumenten.

Voor wie zijn deze gebouwen bestemd?

De gebouwen die Leefmilieu Brussel bouwt of renoveert, zijn ontworpen om tegemoet te komen aan de behoeften van een breed publiek. Ze huisvesten de teams die op het terrein werken (parkwachter.ster.s, tuiniers, bosarbeiders) in functionele ruimten die geschikt zijn voor hun taken. Ze bieden ook gezellige ruimten voor burgers, zoals de zomerbars en kiosken, en milieueducatieve plekken, zoals de Ketelhoeve en De Hippodroom van Bosvoorde. Sommige projecten omvatten ruimten voor lokale verenigingen en partners, terwijl andere het onthaal van bezoekers in de parken verbeteren door praktische en toegankelijke infrastructuur aan te bieden (openbare toiletten, lokalen voor parkwachter·ster·s-animator·trice·s of schuilplaatsen).

Bij sommige projecten wordt het publiek geraadpleegd, zodat al in de vroegste ontwerpfasen rekening kan worden gehouden met de behoeften en verwachtingen van omwonenden en gebruikers. Deze participatieve aanpak moedigt lokale gemeenschappen aan om verantwoordelijkheid te nemen voor projecten.

Voorbeeldige en maatschappelijk verantwoorde projecten

Verschillende afgeronde of lopende projecten illustreren onze sterke betrokkenheid bij duurzaamheid:

• Westparkpaviljoen: een tijdelijk demonteerbaar en omkeerbaar gebouw, volledig ontworpen met gerecyclede materialen, overkapping en modulaire structuur. Meer weten
• Brigade 1 (Zoniënwoud): een gebouw dat met zijn sobere, geïntegreerde architectuur zorgvuldig opgaat in de beschermde site van het Zoniënwoud. Meer weten
• Woluwebrug: restauratie met hergebruikte materialen in situ, bescherming van de fauna en installatie van nestkasten. Meer weten
• Ketelhoeve (Neerpede): zware renovatie met materialen van biologische oorsprong, hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd., droogtoiletten, een regenput van 40m³ en biodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora).. Meer weten

Milieu- en sociale clausules in overheidsopdrachten

Tegenwoordig worden in meer dan 80% van de projecten milieu- en sociale clausules opgenomen in overheidsopdrachten, zoals :

• Het gebruik van hernieuwbare energiebronnen: warmtepompen en biomassaGeheel van planten en dieren, alsook het daarmee gepaard gaande organische afval. De plantaardige biomassa komt uit de fotosynthese voort en is een bron van hernieuwbare energie..
• Optimaal waterbeheer: regenwatertanks, lagunes, groendaken.
• Het gebruik van duurzame materialen: hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd., materialen van biologische oorsprong, omkeerbaar ontwerp.
• Energieprestatiestudies met behulp van TOTEM- en GRO-tools.
• BiodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora). integreren in projecten: nestkasten, insectenhotels, wildvriendelijke muren.
• Steun voor de sociale en circulaire economieDe circulaire economie is een productie- en consumptiemodel dat bestaat uit het zo lang mogelijk delen, hergebruiken, repareren, renoveren en recycleren van bestaande producten en materialen, zodat ze hun waarde behouden., met sociale integratieclausules en lokale partnerschappen.

Een gezamenlijke, multidisciplinaire aanpak

Leefmilieu Brussel stelt multidisciplinaire teams met een brede waaier aan competenties te werk om haar architecturale projecten uit te voeren. Elk project is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen de interne teams van de administratie, gespecialiseerde professionals die zich inzetten voor duurzaam bouwen - architecten, ingenieurs en ingenieurs gespecialiseerd in stabiliteit, in speciale technieken en EPB, gezondheids- en veiligheidscoördinatoren, landschapsarchitecten - en publieke partners zoals de gemeenten, Urban, de Directie Cultureel Erfgoed en de bMa-Bouwmeester-Bouwmeester. 

Er zijn ook facilitators voor duurzaam bouwen en erkende bureaus betrokken om de kwaliteit, aanpassing aan de geldende regels en milieuprestaties van de faciliteiten te garanderen.