Onze gebouwen verwarmen zonder fossiele energie? Het onderzoek over decarbonisatie vertelt ons meer

Het onderzoek over decarbonisatieDecarbonisatie betekent het uitbannen van de uitstoot van koolstofdioxide. bestaat uit 3 delen:

• Een eerste onderzoek dat verwarmingsoplossingen op gewestelijk niveau evalueert.
• Een tweede dat zich richt op de mogelijkheid om warmtenetwerken te ontwikkelen.
• Een derde dat als doel heeft de belemmeringen voor de ontwikkeling van hernieuwbare warmte in kaart te brengen.

Het doel van deze onderzoeken is input leveren voor de denkoefening van de regering, zodat ze een gewestelijk verwarmingsplan kan opstellen dat uiteindelijk deel zal uitmaken van het volgende Lucht-, Klimaat- en Energieplan. Het doel van dit verwarmingsplan is het identificeren van nieuwe maatregelen en het in kaart brengen van de meest geschikte verwarmingsoplossingen voor elk gebouw, afhankelijk van de locatie, de kenmerken en het gebruik ervan.

Aanbevelingen aan de Brusselse regering

Hier volgt een overzicht van de aanbevelingen aan de regering in het kader van de voorbereiding van het volgende Lucht-, Klimaat- en Energieplan:

• Projectoproepen organiseren voor het opzetten van warmtenetwerken die gebruikmaken van hernieuwbare energiebronnen en afvalwarmte met een lage temperatuur.
• De investeringssteun aanpassen, met name voor aerothermie, geothermie, thermische zonne-energie en warmtenetten.
• Sibelga een rol geven bij de installatie en het onderhoud van nieuwe warmtenetten langs de openbare weg.
• Een publieke operator kiezen voor riothermische energie.
• De opdracht van de Haven van Brussel uitbreiden om de ontwikkeling van aquathermische energie te vereenvoudigen.
• Het opleidingsaanbod voor geothermische, aquathermische, riothermische, thermische zonne-energie-, warmteterugwinningstechnologie bij lage temperatuur en warmtenetten optimaliseren en uitbreiden.

Onderzoek 1 - De meest geschikte energieoplossingen voor het Gewest

Het eerste onderzoek beantwoordt aan een vereiste van de Europese Unie (een uitgebreid onderzoek in het kader van artikel 25 van de richtlijn 2023/1791 inzake energie-efficiëntie) en maakt een betere beoordeling mogelijk van het potentieel van de verschillende oplossingen die tegen 2050 worden overwogen.

Dit zijn de belangrijkste elementen van de conclusies van het onderzoek:

• Als we willen afstappen van fossiele brandstoffen zullen we alle hernieuwbare verwarmingsoplossingen moeten gebruiken en in het bijzonder die oplossingen die gebruikmaken van afvalwarmteterugwinning (gebruiken van verloren warmte), aerothermie, geothermie, aquathermie, riothermie (terugwinning van rioolwarmte) en zonne-energie (thermisch).
• Op basis van eerdere onderzoeken lijken warmtenetten een interessant alternatief (zie onderzoek 2).
• Hoewel aardgas vandaag onze belangrijkste verwarmingsbron is, zullen we tegen 2050 hoofdzakelijk verwarmen met de elektriciteit die gebruikt wordt door warmtepompen. Het aardgasverbruik zal tegen die tijd dus sterk dalen.
• BiogasBiogas is het gas dat geproduceerd wordt door de fermentatie van organisch dierlijk of plantaardig materiaal. zal waarschijnlijk slechts een beperkte rol spelen bij de verwarming van gebouwen, omwille van het lage productiepotentieel, de verwachte grote vraag en de concurrentie tussen de toepassingen en de verschillende gewesten.
• Andere groene gassen (synthetisch methaan en waterstof) zullen op korte of middellange termijn niet beschikbaar zijn voor de verwarming van gebouwen.
• Het gebruik van biomassaGeheel van planten en dieren, alsook het daarmee gepaard gaande organische afval. De plantaardige biomassa komt uit de fotosynthese voort en is een bron van hernieuwbare energie. zal waarschijnlijk marginaal blijven.

Aanbevelingen aan de Brusselse regering

Hier volgt een overzicht van de aanbevelingen aan de regering in het kader van de voorbereiding van het volgende Lucht-, Klimaat- en Energieplan:

• Projectoproepen organiseren voor het opzetten van warmtenetwerken die gebruikmaken van hernieuwbare energiebronnen en afvalwarmte met een lage temperatuur.
• De investeringssteun aanpassen, met name voor aerothermie, geothermie, thermische zonne-energie en warmtenetten.
• Sibelga een rol geven bij de installatie en het onderhoud van nieuwe warmtenetten langs de openbare weg.
• Een publieke operator kiezen voor riothermische energie.
• De opdracht van de Haven van Brussel uitbreiden om de ontwikkeling van aquathermische energie te vereenvoudigen.
• Het opleidingsaanbod voor geothermische, aquathermische, riothermische, thermische zonne-energie-, warmteterugwinningstechnologie bij lage temperatuur en warmtenetten optimaliseren en uitbreiden.

Onderzoek 2 - Welke rol kunnen warmtenetten spelen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest?

Het doel van dit tweede onderzoek is om de relevantie van warmtenetten voor het Gewest te bevestigen. Hiertoe werden 8 fictieve hernieuwbare warmtenetten geanalyseerd vanuit financieel oogpunt en in termen van CO₂-uitstoot. Deze netwerken werden met elkaar vergeleken en ook met een individuele hernieuwbare oplossing, de warmtepomp.

Dit zijn de belangrijkste bevindingen van het onderzoek:

• Warmtenetten kunnen concurrerend zijn en stoten in de meeste gevallen minder CO₂ uit dan individuele warmtepompen ;
• Bij de economische evaluatie van warmtenetten moet rekening worden gehouden met de behoefte aan koeling ;
• Toegang tot grote gebieden is noodzakelijk, maar niet altijd vanzelfsprekend, voor het gebruik van gesloten geothermische energie in warmtenetten. Vanuit dit oogpunt is open geothermische energie geschikter ;
• De combinatie van aquathermische en riothermische energie in een verwarmingsnetwerk is de goedkoopste oplossing voor verwarming bij lage temperaturen ;
• BiomassaGeheel van planten en dieren, alsook het daarmee gepaard gaande organische afval. De plantaardige biomassa komt uit de fotosynthese voort en is een bron van hernieuwbare energie. is financieel zeer aantrekkelijk, maar de installatie moet worden uitgerust met een effectief filtratiesysteem dat regelmatig wordt onderhouden om ervoor te zorgen dat de luchtkwaliteit op peil blijft ;Zonder eigenverbruik lijkt warmtekrachtkoppelingWarmtekrachtkoppeling is de gelijktijdige opwekking in één proces van thermische energie en elektrische of mechanische energie. (RICHTLIJN 2012/27/EU) op basis van biogasBiogas is het gas dat geproduceerd wordt door de fermentatie van organisch dierlijk of plantaardig materiaal. momenteel niet economisch aantrekkelijk.

Onderzoek 3 - Waarom worden de oplossingen voor hernieuwbare verwarming niet uitgebreid in Brussel?

Op dit moment blijft de toepassing van hernieuwbare oplossingen marginaal en worden gasketels nog steeds op grote schaal geïnstalleerd in het Brussels Gewest. We vroegen een aantal professionals naar hun mening en dit zijn de punten die volgens hen de belangrijkste belemmeringen vormen voor de uitrol van deze hernieuwbare oplossingen:

• Er is geen duidelijke visie op de toekomstige energiemix van het Gewest.
• Hernieuwbare oplossingen zijn nog steeds te duur qua aankoop en gebruik.
• De opleiding van professionals vormt een grote uitdaging, zowel voor bedrijven die actief zijn in hernieuwbare oplossingen als bij de opleiding van nieuwe installateurs en technici.
• Bepaalde technische of regelgevende belemmeringen moeten worden weggewerkt om de ontplooiing van hernieuwbare oplossingen te vergemakkelijken, bijvoorbeeld de geluidsproblematiek van aerothermische warmtepompen.