U bent hier

Grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen (professionnels)

Grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen is de overbrenging van afvalstoffen tussen verschillende landen binnen de EU, van landen gelegen binnen de EU naar landen buiten de EU en omgekeerd.

Deze grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen is strikt gereglementeerd op verschillende niveaus: op wereldniveau via verdragen bij de Verenigde Naties (VN) en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) over het Europese niveau (EU) tot het regionale niveau in België.

Deze regels werden in het leven geroepen om:

  • goedkoop dumpen van afvalstoffen (eco-dumping) in ontwikkelingslanden tegen te gaan,
  • de nuttige toepassing van afvalstoffen te bevorderen,
  • een ecologisch verantwoord beheer van de afvalstoffen garanderen.

De Verordening (EG) Nr. 1013/2006 betreffende de overbrenging van afvalstoffen en de Verordening (EG) Nr. 1418/2007 betreffende de “landenlijst” vormen de juridische ruggengraat voor de grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen.

Deze verordeningen beschrijven uitvoerig hoe de overbrenging van afvalstoffen al dan niet kan plaatsvinden. Er zijn 3 mogelijke regimes afhankelijk van het soort afvalstof, de verwerkingswijze (nuttige toepassing of verwijdering) en de bestemming:

  1. met begeleidende informatie,
  2. met kennisgevingsprocedure,
  3. het verbod om over te brengen.

Voor de grensoverschrijdende overbrenging worden afvalstoffen opgedeeld in twee groepen, enerzijds niet-gevaarlijke, niet-gemengde afvalstoffen (“groene” lijst) en anderzijds gevaarlijke (“oranje” lijst), gemengde en niet-benoemde afvalstoffen.

Deze verordeningen zijn niet van toepassing op het overbrengen van afvalstoffen die reeds vallen onder verplichtingen van internationale verdragen of andere Europese wetgeving met soortgelijke voorschriften, zoals bijvoorbeeld dierlijke bijproducten en radioactieve afvalstoffen.

Wie is bevoegd voor de grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen (invoer en uitvoer) in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest?

Leefmilieu Brussel is de bevoegde overheid voor de grensoverbrenging van afvalstoffen. De Afdeling Inspectie en verontreinigde bodems van Leefmilieu Brussel staat in voor de behandeling van kennisgevingsaanvragen en de handhaving betreffende de grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Drie mogelijke regimes

Wanneer is het regime van de begeleidende informatie van toepassing?

Dit regime is enkel bestemd voor het overbrengen van:

  • niet-gevaarlijke, niet-gemengde afvalstoffen naar een EU-lidstaat of een OESO-land voor nuttige toepassing,
  • afvalstoffen die bestemd zijn voor laboratoriumanalyse (binnen de EU) en die niet meer dan 25 kilo wegen.

Wanneer afvalstoffen op deze manier worden overgebracht, sluit de opdrachtgever voorafgaand een juridisch bindend contract af met de ontvanger van de afvalstoffen voor de nuttige toepassing van deze afvalstoffen. Dit geldt niet voor afvalstoffen die bestemd zijn voor laboratoriumanalyse.

De bijlage VII van de Verordening (EG) Nr. 1013/2006 is het modelformulier voor het vervoersdocument dat de begeleidende informatie bevat. Dit vervoersdocument wordt door de opdrachtgever opgemaakt, overhandigd aan de vervoerder van de afvalstoffen en vergezelt de afvalstoffen gedurende het traject van de producent tot de bestemming.

Wanneer is het regime van de kennisgevingsprocedure van toepassing?

De kennisgevingsprocedure is van toepassing bij het overbrengen van:

  • alle afvalstoffen tussen EU-lidstaten en/of EVA-landen (landen van de Europese Vrijhandelsassociatie) voor verwijdering,
  • gevaarlijke, gemengde of niet-benoemde afvalstoffen tussen, van en naar EU-lidstaten en/of OESO-landen voor nuttige toepassing,
  • niet-gevaarlijke, niet-gemengde afvalstoffen van en naar EU-lidstaten en derde landen, raadpleeg hiervoor de “landenlijst” opgenomen in de Verordening (EG) Nr. 1418/2007.

Neem bij voorkeur vooraf contact op met Leefmilieu Brussel in geval van overbrenging van afvalstoffen vanuit of naar het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: wasteshipment@leefmilieu.brussels

Op basis van volgende informatie kan Leefmilieu Brussel alvast evalueren of de kennisgevingsprocedure van toepassing is:

  • de beschrijving van de afvalstoffen, met de code van de Europese afvalstoffenlijst,
  • de bestemming en verwerkingswijze (nuttige toepassing of verwijdering) van de afvalstoffen.

Wanneer geldt het verbod om afvalstoffen over te brengen?

Het verbod is van toepassing bij het overbrengen van:

  • alle afvalstoffen vanuit EU-lidstaten naar een derde land voor verwijdering,
  • gevaarlijke, gemengde of niet-benoemde afvalstoffen naar een derde land voor nuttige toepassing.

De kennisgeving – meer details

Wat is een kennisgeving?

Een kennisgeving is een procedure waarbij een voorafgaande toestemming wordt gevraagd aan de bevoegde overheden van verzending, doorvoer en bestemming voor het overbrengen van afvalstoffen tussen verschillende landen.

De procedure, de termijnen en de modelformulieren zijn opgenomen in de Verordening (EG) Nr. 1013/2006.

Wie kan optreden als kennisgever?

De aanduiding van de kennisgever (het bedrijf dat de afvalstoffen wenst over te brengen) gebeurt volgens de hiërarchie die is opgenomen in de Verordening (EG) Nr. 1013/2006:

  • de producent van de afvalstoffen,
  • de vergunde nieuwe producent die handelingen verricht voor de overbrenging,
  • de vergunde inzamelaar (vanuit 1 locatie samengesteld uit kleine hoeveelheden afvalstoffen van verschillende bronnen),
  • de geregistreerde handelaar of makelaar gemachtigd door 1 van de bovenstaande actoren,
  • de houder van de afvalstoffen indien de bovenstaande actoren onbekend of niet solvabel zijn.

De inzamelaar, handelaar of makelaar van afvalstoffen die als kennisgever wenst op te treden, dient te beschikken over een registratie (in geval van niet-gevaarlijke afvalstoffen) en/of een erkenning (indien het gaat over gevaarlijke afvalstoffen) in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Hoe vraagt men een kennisgevingsnummer aan?

Een kennisgevingsnummer is een uniek nummer dat per dossier wordt toegekend door de bevoegde overheid van verzending.

Voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt dit nummer toegekend door Leefmilieu Brussel. Een nieuw nummer kan worden wordt aangevraagd via wasteshipment@leefmilieu.brussels met vermelding van de coördinaten van de kennisgever, inclusief het ondernemingsnummer.

Leefmilieu Brussel bezorgt de aanvrager een kennisgevingsdocument, een vervoersdocument met het unieke kennisgevingsnummer en de lijst van de informatie die nodig is voor het opstellen van een volledig kennisgevingsdossier.

Welke informatie wordt in het kennisgevingsdossier opgenomen?

Een kennisgevingsdossier bevat:

  • het kennisgevingsdocument en het vervoersdocument juist en volledig ingevuld, de standaarddocumenten zijn opgenomen in bijlage I van de Verordening (EG) Nr. 1013/2006,
  • het betaalbewijs van de administratieve kost,
  • het afschrift van het contract tussen de kennisgever en de ontvanger van de afvalstoffen (en een schriftelijke machtiging van de producent indien de kennisgever een inzamelaar, handelaar of makelaar is),
  • het origineel attest van de bankgarantie/borgsom (of gelijkwaardige verzekering),
  • de afvalstoffengegevens (producent, productieproces, recente chemische analyse),
  • de verwerkingsgegevens (verwerkingsinrichting, verwerkingsproces, vergunning, acceptatiecriteria,…),
  • de vervoersgegevens (vervoerders, route,…).

Deze informatie wordt op een gestandaardiseerde manier in genummerde bijlagen opgenomen volgens de instructies opgenomen in de type-inhoud.

Voor welke periode kan een kennisgeving worden aangevraagd?

De toestemming voor een algemene kennisgeving voor nuttige toepassing of verwijdering bedraagt maximaal één kalenderjaar.

Wanneer de verwerkingsinrichting beschikt over een voorafgaande goedkeuring voor nuttige toepassing, kan een toestemming worden verleend voor maximaal 3 jaar. De verwerkingsinrichting in het land van bestemming moet deze goedkeuring bij zijn overheid aanvragen. Het bewijs van deze voorafgaande goedkeuring maakt deel uit van het kennisgevingdossier.

Hoe wordt het kennisgevingsdossier ingediend?

Het kennisgevingsdossier wordt bij de bevoegde overheid van verzending ingediend. Voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is dit Leefmilieu Brussel.

Eén exemplaar van het kennisgevingsdossier wordt per  post bezorgd aan:

Leefmilieu Brussel
Afdeling Inspectie en verontreinigde bodems
Thurn & Taxis-site
Havenlaan 86C/3000
1000 Brussel

In geval van doorvoer wordt er een extra kopie van het dossier bijgevoegd per doorvoerland.

Hoeveel bedraagt de dossierkost?

De administratieve kost per kennisgevingsnummer bedraagt 400 EUR, ongeacht of het Brussels Hoofdstedelijk Gewest het gewest van verzending of bestemming is.

Dit bedrag wordt voorafgaand aan het indienen van het kennisgevingsdossier overgemaakt op de rekening (BE62 0910 0985 8461 - swift GKCCBEBB) van Leefmilieu Brussel met vermelding van het kennisgevingsnummer.

Waarvoor dient de borgsom en wanneer wordt ze gebruikt door de bevoegde overheid?

De borgsom dekt de vervoerskosten, de kosten van nuttige toepassing of verwijdering en een eventuele opslagkost voor 90 dagen.

De borgsom kan worden aangesproken indien er problemen optreden tijdens het vervoer (bv. ongeval), bij de vaststelling van een illegale overbrenging wanneer de afvalstoffen niet op de geplande manier worden verwerkt.

Hoe wordt de hoogte van de borgsom of gelijkwaardige verzekering bepaald?

Bij een kennisgeving met een toestemming voor één jaar wordt de hoogte van de borgsom bepaald als volgt:

  • indien het land van bestemming een OESO-land is
    borgsom =    totaal gevraagd tonnage van niet-gevaarlijke afvalstoffen X 2 EUR

en met een minimum van 1200 EUR;

borgsom =     totaal gevraagde tonnage van gevaarlijke afvalstoffen X 8 EUR

en met een minimum van 4800 EUR;

  • indien het land van verzending een OESO-land is, voor bestemming in het gewest
    borgsom =    totaal gevraagde tonnage van niet-gevaarlijke afvalstoffen X 4 EUR

en met een minimum van 2400 EUR;

borgsom =    totaal gevraagde tonnage van gevaarlijke afvalstoffen X 16 EUR

en met een minimum van 9600 EUR.

Bij een kennisgeving met een toestemming voor 3 jaar wordt de borgsom (voor het totaal gevraagde tonnage voor de 3 jaar) gehalveerd met uitzondering van de minimum bedragen.

Hoelang is de borgsom geldig en wanneer wordt ze vrijgegeven?

De borgsom is geldig gedurende de hele periode van de voorziene overbrenging en de periode van verwerking. Deze periode bedraagt 2 jaar voor een gewone kennisgeving en 4 jaar voor een kennisgeving met toestemming voor 3 jaar.

De borgsom wordt door Leefmilieu Brussel vrijgegeven na afloop van de toegestane periode van overbrenging en na controle van ontvangst van alle verwerkingsattesten.

Bestaat er een modelformulier voor het attest van de borgsom of gelijkwaardige verzekering?

Ja, een modelformulier is hier te vinden.

Is de lijst met kennisgevingen voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest publiek toegankelijk?

Ja, de lijst met kennisgevingen (.xlsx) en toestemmingen wordt regelmatig geactualiseerd.

Hoe worden de afvaltransporten (voormelding, ontvangstbevestiging en verwerking) gemeld aan de overheden?

Alle vervoersdocumenten worden binnen de opgelegde termijn verstuurd naar Leefmilieu Brussel via e-mail (wasteshipment@leefmilieu.brussels) of per fax (+32(0)2 775 76 52) en aan de andere betrokken bevoegde overheden.

Bestaan er elektronische vervoersdocumenten?

Op dit ogenblik bestaan er in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest nog geen elektronische vervoersdocumenten voor de overbrenging van afvalstoffen naar andere landen.

Leefmilieu Brussel volgt de Europese evolutie op dit gebied nauwgezet op en zal zich bij het EDI-project (Electronic Data Interchange) aansluiten van zodra dit operationeel wordt.

Welke documenten vergezellen de afvalstoffen gedurende de overbrenging van de producent tot de bestemming?

De gekozen vervoerders beschikken steeds over een kopie van de volledige kennisgevingsdocumenten met de toestemmingen van de betrokken overheden en het vervoersdocument met het gepast volgnummer.

Kan men een kennisgeving na toestemming wijzigen?

Ja, bepaalde elementen van een kennisgeving kunnen na toestemming wijzigen.

De kennisgever contacteert voorafgaand de bevoegde overheden om na te gaan of een wijziging toegestaan is of niet.

Wanneer er sprake is van een wezenlijke wijziging is een nieuwe kennisgeving vereist, tenzij alle betrokken bevoegde overheden van oordeel zijn dat de voorgestelde wijzigingen geen nieuwe kennisgeving noodzakelijk maken.

Wanneer is er sprake van een illegale overbrenging?

Voor de Verordening (EG) Nr. 1013/2006 is een overbrenging illegaal wanneer deze gebeurt:

  • zonder kennisgeving van de betrokken bevoegde overheden,
  • zonder toestemming van de betrokken bevoegde overheden,
  • met een vervalste verkregen toestemming,
  • zonder feitelijke overeenstemming met de kennisgeving of de vervoersdocumenten,
  • op een wijze die in strijd is met communautaire of internationale regelgeving voor wat betreft de nuttige toepassing of verwijdering,

Wettelijke bepalingen en meer informatie

Wat is de wettelijke basis voor de grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen?

  • Verordening (EG) Nr. 1013/2006 betreffende de overbrenging van afvalstoffen
  • Verordening (EG) Nr. 1418/2007 van de Commissie van 29 november 2007 betreffende de uitvoer, met het oog op terugwinning, van bepaalde in bijlage III of IIIA bij Verordening (EG) Nr. 1013/2006 van het Europees Parlement en de Raad genoemde afvalstoffen naar bepaalde landen waarop het OESO-besluit betreffende het toezicht op de grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen niet van toepassing is
  • Ordonnantie van 14 juni 2012 betreffende afvalstoffen
  • Besluit van 1 december 2016 van de Regering van het Brussels Hoofdstedelijke Gewest betreffende het beheer van afvalstoffen

Waar vind ik meer informatie?

Bekijk ook de presentatie “Gewest- en grensoverschrijdende aspecten” die over dit onderwerp beschikbaar is (pg 23 tot 65).

Type inhoudKennisgevingsdocument Vervoersdocument

Borgsom

Traceerbaarheidsregeling voor het beheer van niet-huishoudelijke afvalstoffen

Aan wie stel ik mijn vraag die hierboven niet is behandeld?

Stuur je vraag naar wasteshipment@leefmilieu.brussels.

Datum van de update: 31/08/2020