Milieu-inspectie: ons leefmilieu beschermen en bevorderen

Lucht, dierenwelzijn, geluid, elektromagnetische velden, afval, oppervlaktewaterEr wordt gewoonlijk een onderscheid gemaakt tussen zeewater en binnenwater, wat op zijn beurt in oppervlaktewater en grondwater wordt onderverdeeld. Het oppervlaktewater wijst op het water dat op de oppervlakte van de aarde afvloeit of stagneert en bevat het water van de meren, rivieren en waterpartijen (vijver, kunstmatige bekkens, poelen, ...). of grondwater, energie in gebouwen, natuur en biodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora)., milieuvergunningen, pesticiden, gevaarlijke producten, vervuilde grond ... De Inspectiecode bepaalt de taken van de Brusselse milieu-inspecteurs om het milieu, de gezondheid en de levenskwaliteit van de inwoners van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest te beschermen.   

Bekijk onze video ‘De inspectiedienst van Leefmilieu Brussel werkt samen met u aan een beter leefmilieu’. 

Wanneer grijpt de inspectie van Leefmilieu Brussel in?

De diensten van de inspectie kunnen administratief en/of via een bezoek ter plaatse ingrijpen, met name: 

• in geval van een melding van verontreiniging of hinder
• bij gerichte controlecampagnes overeenkomstig de inspectieplannen en -programma's 
• op verzoek van een overheidsdienst of een andere dienst van Leefmilieu Brussel 

Wat gebeurt er in geval van een inbreuk? Raadpleeg onze pagina over de procedures inzake milieu en dierenwelzijn.

Onze 5 actiepijlers

De acties van de milieu-inspectie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn geënt op de volgende 5 pijlers:   

1. Inspecteren: alle onderzoeken, controles en opsporingen uitvoeren en alle inlichtingen verzamelen.
2. Voorkomen: maatregelen treffen om milieuschade te voorkomen.
3. Vaststellen: inbreuken vaststellen door middel van een proces-verbaal dat bewijskracht heeft tot het tegendeel is bewezen.
4. Herstellen: herstelmaatregelen opleggen om de milieuschade te herstellen.
5. Sanctioneren: een bestuurlijke transactie voorstellen bij minder ernstige overtredingen of een administratieve geldboete opleggen na een proces-verbaal en bij het ontbreken van een strafrechtelijke procedure.

Bij afwezigheid van gevaar of vervuiling en wanneer de situatie het toelaat, is onze ondersteuning didactisch en gericht op dialoog. 

Opdrachten en actiemiddelen van de inspectiedienst

Om het voorkomen en verhelpen van milieuhinder in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest tot een goed einde te brengen, mogen de inspecteurs en inspectrices alle informatie verzamelen en alle onderzoeken, controles en bevragingen uitvoeren. 

Informatie verzamelen betekent:

• de identiteit controleren van alle personen en hen ondervragen
• alle documenten of stukken die nuttig zijn voor de uitoefening van hun opdracht opzoeken en er inzage of kennis van nemen
• kopieën maken van de documenten of de documenten meenemen

Elke plaats betreden:

• buiten een woning, zonder beperking
• in een woning, alleen met toestemming van de bewoner, in geval van ernstige verontreiniging of een ernstig gevaar voor het milieu of de menselijke gezondheid

Alle nodige monsters nemen of laten nemen:

• ofwel door een erkend laboratorium
• ofwel door een expert die handelt in opdracht van de inspecteurs en inspectrices

Elk monster wordt tweemaal genomen: het ene wordt overgemaakt aan de persoon tegen wie het resultaat van de analyses aangevoerd kan worden, het andere is voorbehouden voor Leefmilieu Brussel.

Het meten van de vervuiling met meettoestellen en -systemen:

• luchtvervuiling, geluidsoverlast, elektromagnetische vervuiling, lichtvervuiling, GGO ...

Elk onderzoek en elke controle toevertrouwen aan experts, die handelen in opdracht van de inspecteurs en inspectrices.

Onze actiemiddelen in geval van inbreuk of onmiddellijke bedreiging

In geval van een inbreuk kan de inspecteur of inspectrice, afhankelijk van de situatie:

• Formeel een inbreuk vaststellen en een bestuurlijke transactie voorstellen bij minder ernstige overtredingen of een proces-verbaal opmaken.
• Één of meer waarschuwingen versturen naar de overtreder, al dan niet in combinatie met een preventieve maatregel.
• De dader in staat stellen zijn situatie te regulariseren, mits er geen onmiddellijk gevaar of risico op schade bestaat en de houding van de overtreder zich daartoe leent.
• Zo nodig onmiddellijk of na een waarschuwing één of meer ingebrekestellingen overmaken alvorens een proces-verbaal op te maken en het dossier voor onderzoek aan het parket te bezorgen.
• De uitbaters van bepaalde inrichtingen opleggen de veroorzaakte milieuschade te herstellen.

Bij een onmiddellijke dreiging van bestaande of vermoede milieuschade kan de leidend ambtenaar van Leefmilieu Brussel:

• De uitbater die de activiteit uitoefent verplichten om informatie te geven.
• De uitbater verplichten de nodige preventieve maatregelen te nemen.
• Direct de nodige preventieve maatregelen nemen in geval van niet-nakoming van de verplichtingen.

In geval van feiten die een inbreuk vormen waarbij onherstelbare schade dreigt OF in geval van herhaalde vaststellingen van feiten die een inbreuk vormen, kunnen de inspecteurs het volgende bevelen:

• de gedeeltelijke of volledige stopzetting van een activiteit
• de sluiting van één of meer inrichtingen

Inspectieplannen en -programma's

De inspectiediensten van Leefmilieu Brussel hebben verschillende plannen en programma's voor het toezicht op de bedrijven die op het gewestelijke grondgebied actief zijn, afhankelijk van hun activiteiten en hun milieu-impact. Deze controles, aangepast per sector en per risicotype, hebben tot doel milieuvriendelijker gedrag te bevorderen, in overeenstemming met de wetgeving.

Het meerjarenplan voor de inspectie

In dit plan worden het controlekader en de inspectieplannen voor 5 jaar vastgelegd. 

Voor bedrijven met aanzienlijke industriële activiteiten (zogenaamde IED-ondernemingen) of met een risico op ernstige ongevallen (zogenaamde Seveso-inrichtingen) zijn we volgens de Europese wetgeving verplicht om een meerjarig gewestelijk inspectieplan op te stellen. 

Het jaarlijks inspectieprogramma

Voor de uitvoering van het meerjarenplan stellen de diensten van de inspectie eerst een jaarlijks inspectieprogramma op. In dit programma kunnen geleidelijk nieuwe prioriteiten worden opgenomen en kan op basis van een regelmatige evaluatie een betere inspectiestrategie op lange termijn worden uitgewerkt.

Om de bedrijven te selecteren, gebruikt de inspectie een evaluatiemethode van de risico's op basis van de potentiële impact van de activiteiten en het profiel van het bedrijf. Deze beoordelingsmethode, genaamd IRAM (Integrated Risk Assessment Method), werd ontwikkeld door IMPEL, het netwerk van Europese milieu-instanties belast met de uitvoering en de toepassing van de milieuwetgeving.

Wat betekent dit concreet?

De inspectiediensten zien toe op de naleving van de wetgeving, bijvoorbeeld inzake de toepassing van voorwaarden voor de hantering en opslag van gevaarlijke producten of het correcte afvalbeheer ... Er worden ook gerichte controles uitgevoerd bij kleine handelszaken, met name wat het verbod op plastic wegwerpzakken betreft. Sommige inspecties zijn niet gepland en houden verband met meldingen of vaststellingen van incidenten.

Plan voor de grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen

De Europese wetgeving verplicht het Brussels Hoofdstedelijk Gewest om te beschikken over een specifiek inspectieplan voor de grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen, van of naar het gewestelijke grondgebied.

Naast grondige administratieve controles voeren de inspectiediensten in samenwerking met de politie, de douane, de havendiensten en het openbaar ministerie ook controles ter plaatse uit.