Energiedelen en Energiegemeenschappen

Wilt u energie verkopen, kopen of stockeren? Start een energiegemeenschap of een project rond energiedelen op. Vanaf nu is het gemakkelijker in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Hieronder vindt u de belangrijkste informatie en links om het onderwerp te verkennen en misschien zelf actie te ondernemen.
  • Energie
  • Gebouw
  • Wijk
  • Hernieuwbare energie
  • Fotovoltaïsch
  • Mede-eigendom

Wat is energiedelen?

Energiedelen is een nieuwe activiteit in de energiesector die burgers in staat stelt energie met elkaar te delen, een activiteit die tot nu toe voorbehouden was aan grote energiespelers.

Bij energiedelen kunnen alle Brusselaars die energie produceren (via zonnepanelen, een windmolen, enz.) het deel van hun productie dat ze niet verbruiken, verkopen aan andere consumenten, zodat zij toegang krijgen tot groene stroom, zonder tussenkomst van een energieleverancier, en tegen een vooraf overeengekomen prijs.

Energiegemeenschappen bieden de mogelijkheid om nog andere energieactiviteiten op poten te zetten, naast energiedelen, zoals energieopslag, het opladen van elektrische voertuigen en vele andere. 

Energiedelen maakt het dus mogelijk:

  • Voor de consument om toegang te krijgen tot energie aan een stabiele en goede prijs, onafhankelijk van marktschommelingen.Mensen die niet in staat zijn om hun gebouw uit te rusten met productiefaciliteiten (huurders, gebrek aan geschikte ruimte, enz.) kunnen dus toch toegang krijgen tot groene energieEnergie geproduceerd uit hernieuwbare energiebronnen (wind, zon, waterkracht, enz.). en worden niet uitgesloten van de energietransitie; Energie geproduceerd uit hernieuwbare energiebronnen (wind, zon, waterkracht, enz.).
  • Voor de producent om zijn overtollige productie te waarderen tegen een mogelijks interessantere prijs dan de terugleververgoeding van de leveranciers. Zo betaalt hij zijn investering in de productie-eenheid sneller terug .
  • Voor het Brussels Gewest om de ontwikkeling van installaties voor de productie van groene energie te stimuleren en haar burgers bewuster te maken van hun energieproductie en -verbruik.

Voor meer informatie over energiedelen, kunt u het Dossier | Energiedelen en energiegemeenschappen van de Gids Duurzame Gebouwen raadplegen.

Energiedelen op 3 manieren in het Brussels Gewest

In het Gewest kan energiedelen in 3 configuraties plaatsvinden

  • tussen 2 personen (of 2 gebouwen): peer-to-peer delen (P2P)
  • Vanaf 2 personen, binnen een gebouw: delen binnen hetzelfde gebouw
  • Vanaf 2 personen, tussen verschillende gebouwen: energiegemeenschap

Peer-to-peer delen en delen binnen een gebouw maken het mogelijk hernieuwbare energieHernieuwbare energie is energie uit hernieuwbare niet-fossiele bronnen, namelijk: wind, zon, aerothermische, geothermische, hydrothermische energie en energie uit de oceanen, waterkracht, biomassa, stortgas, gas van rioolzuiveringsinstallaties en biogassen. (RICHTLIJN 2009/28/EG). te delen tussen verschillende personen en tegelijkertijd de administratieve stappen te beperken (vereenvoudigde werking).

Een energiegemeenschap vereist de oprichting van een juridische structuur (vzw, coöperatie, enz.) en maakt het niet alleen mogelijk een groter aantal mensen bij het energiedelen te betrekken, niet-hernieuwbare elektriciteit (bv. geproduceerd door warmtekrachtkoppelingWarmtekrachtkoppeling is de gelijktijdige opwekking in één proces van thermische energie en elektrische of mechanische energie. (RICHTLIJN 2012/27/EU) uit te wisselen, maar ook andere activiteiten dan energiedelen uit te voeren (opslag, opladen van elektrische voertuigen,...). Warmtekrachtkoppeling is de gelijktijdige opwekking in één proces van thermische energie en elektrische of mechanische energie. (RICHTLIJN 2012/27/EU)

Voor meer informatie over alle types van energiedelen die in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest realiseerbaar zijn, kunt u de Gids Duurzame Gebouwen raadplegen:

Energiegemeenschappen

Energiegemeenschappen gaan verder dan simpelweg elektriciteit delen (P2P of binnen eenzelfde gebouw). Energiegemeenschappen bieden meer mogelijkheden:

  • Meer deelnemers (>2) en in verschillende gebouwen
  • Ook niet hernieuwbare energieHernieuwbare energie is energie uit hernieuwbare niet-fossiele bronnen, namelijk: wind, zon, aerothermische, geothermische, hydrothermische energie en energie uit de oceanen, waterkracht, biomassa, stortgas, gas van rioolzuiveringsinstallaties en biogassen. (RICHTLIJN 2009/28/EG). kan worden gedeeld (afhankelijk van het type energiegemeenschap)
  • Meer activiteiten zoals (afhankelijk van het type energiegemeenschap):
    • energieopslag
    • actief te zijn in energie-efficiëntie
    • flexibiliteitsdiensten
    • aggregatiediensten
    • oplaaddiensten voor elektrische voertuigen
    • met een leveranciersvergunning zelfs elektriciteit leveren aan derden

Vanwege het grote aantal mogelijkheden dat energiegemeenschappen bieden, vereist hun werking een uitgebreider kader, met name door de oprichting van een juridische structuur/rechtspersoon en een vergunning afgeleverd door BRUGELL'autorité bruxelloise de régulation dans les domaines de l'électricité, du gaz et du contrôle du prix de l'eau..

Voor meer informatie over de energiegemeenschappen, kunt u de Gids Duurzame Gebouwen raadplegen:

Monitoring

Een studie en een statistisch observatorium maken het mogelijk om de ontwikkeling van energiegemeenschappen en energiedelen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest op te volgen. 

Studie

In 2024 voerde Leefmilieu Brussel een “Studie over het potentieel, de ontwikkeling en de werking van energiegemeenschappen, met inbegrip van eventuele ongerechtvaardigde belemmeringen en beperkingen voor hun ontwikkeling (.pdf)” uit. (volledige rapport enkel beschikbaar in het Frans, bevat een samenvatting in het Nederlands)

De studie bevestigt dat energiegemeenschappen in opmars zijn.

De studie toont aan dat deze energiegemeenschappen, zelfs in een vroeg stadium van hun bestaan, al een gunstige rol spelen in

  • de ontwikkeling en toegankelijkheid van lokaal geproduceerde hernieuwbare elektriciteit,
  • de ontwikkeling van het delen van elektriciteit,
  • de toegang van huishoudens tot hernieuwbare elektriciteit tegen een gecontroleerde prijs,
  • de bewustmaking van burgers en bedrijven van de mogelijkheden om in hun energiebehoeften te voorzien met hernieuwbare energieHernieuwbare energie is energie uit hernieuwbare niet-fossiele bronnen, namelijk: wind, zon, aerothermische, geothermische, hydrothermische energie en energie uit de oceanen, waterkracht, biomassa, stortgas, gas van rioolzuiveringsinstallaties en biogassen. (RICHTLIJN 2009/28/EG)..

De studie analyseert ook de obstakels en beperkingen - huidige of potentiële - voor de ontwikkeling van energiegemeenschappen en identificeert mogelijke acties om deze te verkleinen of geleidelijk aan op te heffen. 

Statistisch Observatorium

BrugelL'autorité bruxelloise de régulation dans les domaines de l'électricité, du gaz et du contrôle du prix de l'eau., de Brusselse energieregulator, heeft een statistisch observatorium gepubliceerd dat een reeks kwantitatieve gegevens bevat over energiedelen en energiegemeenschappen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. 

Verder gaan

Wilt u een project voor energiedelen lanceren, maar heeft u nog meer informatie nodig?

Wilt u starten met energiedelen, maar u hebt nog vragen?

Wilt u ondersteuning en antwoorden op meer praktische aspecten? Of hebt u niet de informatie gevonden die u zocht en/of wenst u bijkomende informatie?

Contact opnemen met de Facilitator Energiedelen en Energiegemeenschappen

Ook interessant :

  • Om meer te weten te komen over de wettelijke en reglementaire aspecten:
  •  Voor meer informatie over praktische aspecten (activeringsformulier, meters, enz.):

Om te downloaden

Als je een concreet project hebt, kan je papieren exemplaren van deze flyer aanvragen door je verzoek te sturen naar het volgende e-mailadres: secretariatnrj@leefmilieu.brussels, met een korte beschrijving van je project.

Wetgeving

Nuttige links

Bekijk deze video’s van de Facilitator Energiedelen en Energiegemeenschappen: