U bent hier

Een participatieve aanpak

Om in de wijken met een grote bevolkingsdichtheid in het centrum van Brussel parken op mensenmaat aan te leggen en te beheren, die aan de behoeften van de inwoners tegemoetkomen, kan Leefmilieu Brussel, binnen zijn departement "Groene ruimten" rekenen op twee diensten met een sociale roeping:

De dienst Ontwikkeling & Participatie

Het is deze dienst die, in samenwerking met de buurtbewoners, de lokale actoren, de architecten, … een buurtparkproject in het kader van een participatieve aanpak van a tot z in goede banen leidt en daarna op zoek gaat naar de juiste formule voor het dagelijkse beheer ervan. De daarbij gehanteerde methodologie maakt gebruik van:

  • Diagnose: Eerst wordt er een stand van zaken opgemaakt. Wat is de geschiedenis van de in te richten ruimte? Welke zijn haar architecturale, stedenbouwkundige, culturele, functionele, sociale, enz. karakteristieken? Door enquêtes te organiseren en sociaalstedenbouwkundige studies te verrichten, probeert de dienst Ontwikkeling & Participatie zich een duidelijk beeld te vormen van de banden die er bestaan tussen de verschillende actoren van een bepaalde wijk, de verwachtingen die ze koesteren en de beste manier om hen bij de uitwerking van het project te betrekken.
  • Participatie, d.w.z. luisteren, voorstellen en betrekken; een lange en delicate oefening gedurende de hele duur van het project en zelfs daarna. Daarbij worden verschillende hulpmiddelen gebruikt: kringgesprekken, bezoeken aan andere locaties, doelgerichte ontmoetingen met specifieke groepen, creatieve workshops, internetblog, wijkkrant, lokale radio, … Via al deze animaties leveren de buurtbewoners en toekomstige gebruikers een eigen bijdrage aan de realisatie van verschillende voorontwerpen van het project. Voorontwerpen die daarna dan aangepast dienen te worden in functie van technische, financiële, juridische of andere criteria. Vervolgens, eenmaal het project aanvaard is, wordt alles in het werk gesteld op uitvoeringsvlak om ervoor te zorgen dat de te verrichten werken voor nieuwe banen en opleidingen voor mensen uit de wijk zorgen.
  • Gezamenlijk beheer, d.w.z. het betrekken van de omwonenden bij het onderhoud, de instandhouding, het toezicht en de animatie van het nieuwe park. Het responsabiliseren van de gebruikers op lange termijn, opdat ze zich het park op een positieve manier zouden blijven toe-eigenen en er zorg voor zouden blijven dragen. Microprojecten, zoals creatieve workshops, opruimacties en initiaties tot diverse activiteiten, dragen in deze fase bij tot het in stand houden van de dynamiek en het vrijwaren van de gezelligheid in deze parken.

Bruxelles Environnement / Leefmilieu Brussel from Bruxelles Env. - Leefmilieu Brus on Vimeo.

De afdeling Preventieve animatie

Ze zijn met een twintigtal, de wachters-animatoren van het Bonneviepark, het Gaucheretpark, het Dauwpark, het park van de Hallepoort en het Ursulinenplein. Net zoals elders in de Brusselse parken vervullen zij ook hier hun rol van parkwachter (opening en sluiting van het park, toepassing en naleving van het reglement, controle van de veiligheid en netheid ter plaatse, …). Maar dat is niet hun enige functie. Zij zijn namelijk ook belast met de delicate opdracht om deze parken in “levende parken” te veranderen. Zelf zijn ze afkomstig uit de buurt en werden ze aangeworven omwille van hun kennis van het terrein en het lokale sociale weefsel. Aangezien het voor de buurtbewoners bekenden zijn, worden ze door hen beschouwd als gesprekspartners tot wie ze zich kunnen wenden, die kunnen helpen, die advies kunnen geven en die hen de juiste weg kunnen tonen. Ze komen niet alleen tussen om conflicten op te lossen en de aandacht op de elementaire regels van burgerzin te vestigen, maar ook en vooral om het park te animeren. In samenwerking met de lokale verenigingen organiseren ze zo onder meer sporttoernooien, spelactiviteiten, artistieke evenementen, …
De banden die ze smeden met de regelmatige bezoekers van het park en de samenlevingsregels die ze doen respecteren, maken bovendien dat zij een eerstelijns sociale functie vervullen, die ook op preventief vlak uitermate doeltreffend blijkt.

Datum van de update: 11/10/2018