Verplichtingen inzake geïntegreerde bestrijding en registratie van professionals in de groene sectoren

Richtlijnen voor geïntegreerde bestrijding

Sinds 2013 is de toepassing van geïntegreerde bestrijding verplicht voor alle professionele gebruikers van gewasbeschermingsmiddelenGewasbeschermingsmiddelen omvatten de verschillende pesticiden die worden gebruikt om voedsel- of sierplanten en -gewassen te beschermen tegen ongedierte (insecticiden, fungiciden, slakkenbestrijding, enz.) of om ongewenst onkruid te bestrijden (herbiciden). (volgens artikel 12 van de 'pesticidenordonnantie' van 20 juni 2013).  Goede teeltpraktijken, preventieve en duurzame alternatieve methoden (biologisch, fysisch en niet-chemisch) krijgen de voorkeur boven chemische methoden, die alleen als laatste redmiddel worden gebruikt.

Bijlage I van de 'pesticidenordonnantie' vermeldt de algemene beginselen van geïntegreerde bestrijding. Maar het is niet altijd eenvoudig om deze principes toe te passen op de specifieke situaties waarmee tuiniers, boeren en andere gebruikers van gewasbeschermingsmiddelen te maken krijgen. 

Het besluit inzake geïntegreerde gewasbescherming dat op 30 mei 2024 werd goedgekeurd, is in de eerste plaats bedoeld om dit probleem op te lossen. Concreet zal het Gewest per gewas of per sector richtlijnen uitwerken voor geïntegreerde bestrijding. Dankzij deze richtlijnen worden de algemene beginselen van geïntegreerde bestrijding concreet toegepast, door ze te vertalen naar specifieke operationele maatregelen voor gewassen of gewasgroepen. Er zijn al richtlijnen voor geïntegreerde gewasbescherming (in Wallonië ook bekend als 'cahiers des charges') vastgelegd voor de land- en tuinbouwproductie in het Waals en het Vlaams Gewest.

Regels voor gewasproductie

Vanaf 1^e augustus 2026 hebben landbouwers de keuze uit 3 opties om aan te tonen dat ze geïntegreerde gewasbescherming toepassen op hun percelen in Brussel:

• Ofwel beschikt hun bedrijf over een Vlaamse certificering voor geïntegreerde gewasbescherming, toegekend en gecontroleerd door een onafhankelijk controleorgaan (bv. Vegaplan).
• Ofwel zijn hun percelen gecertificeerd als biologische landbouw.
• Ofwel verplichten zij zich ertoe de gewestelijke richtlijnen (die er nu nog niet zijn) en de zelfcontrolemaatregelen die door het Gewest zullen worden aangenomen, toe te passen.

Regels voor parken en tuinen 

Het besluit voorziet ook in de goedkeuring door de regering van toekomstige richtlijnen voor geïntegreerde bestrijding voor parken en tuinen en andere open ruimten. Ook de regels voor zelfcontrole moeten nog worden gedefinieerd.

Registratie van professionals

Het besluit 'geïntegreerde gewasbescherming' voorziet ook een eenvoudig en gratis registratiesysteem voor alle ondernemingen in de groene sectoren ('landschapsbedrijven') en gewasproductiebedrijven die actief zijn in het Brussels Gewest, of ze nu daadwerkelijk gewasbeschermingsmiddelenGewasbeschermingsmiddelen omvatten de verschillende pesticiden die worden gebruikt om voedsel- of sierplanten en -gewassen te beschermen tegen ongedierte (insecticiden, fungiciden, slakkenbestrijding, enz.) of om ongewenst onkruid te bestrijden (herbiciden). gebruiken of dat mogelijk zouden kunnen doen. De registratie is sectorgebonden en is daarom niet uitsluitend gekoppeld aan het gebruik van pesticiden, maar ook aan de implementatie van de algemene principes van geïntegreerde bestrijding, die in een vroeg stadium moeten worden toegepast.

Voor bedrijven die al actief zijn in Brussel moet de registratie voltooid zijn op 1^e februari 2026. Op de website renature.brussels zal een systeem voor elektronische invoer worden ontwikkeld.

Deze online registratie zal het Brussels Gewest in staat stellen om effectiever te communiceren met professionals die betrokken zijn bij de implementatie van geïntegreerde bestrijding. Het zal het Gewest helpen de begeleiding van de transitie van de werkwijzen en het opleidingsaanbod (Nature Academy) te verbeteren en de eventuele sectorale steun aan te passen.

Verzameling van gebruiksregisters

Ook nieuw is dat vanaf 2027 elke onderneming die actief is in het Brussels Gewest (en geregistreerd in overeenstemming met de voorgaande paragraaf) elk jaar vóór 31 maart haar samengesteld gebruiksregister van gewasbeschermingsmiddelenGewasbeschermingsmiddelen omvatten de verschillende pesticiden die worden gebruikt om voedsel- of sierplanten en -gewassen te beschermen tegen ongedierte (insecticiden, fungiciden, slakkenbestrijding, enz.) of om ongewenst onkruid te bestrijden (herbiciden). aan Leefmilieu Brussel moet bezorgen.

Leefmilieu Brussel zal een elektronisch modelregister beschikbaar stellen. De registers moeten per e-mail worden verstuurd naar pesticide@leefmilieu.brussels of via de website renature.brussels worden ingediend.

Ter herinnering: de verplichting voor professionele gebruikers om een elektronisch (machineleesbaar) register van de gebruikte gewasbeschermingsmiddelen bij te houden, vloeit rechtstreeks voort uit de Europese Verordening (EG) nr. 1107/2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en uit Uitvoeringsverordening (EG) nr. 2023/564 betreffende de inhoud en het formaat van de gebruiksregisters.

Deze gegevens kunnen helpen om het gebruik van pesticiden in het Brussels Gewest in kaart te brengen en de acties van het Gewestelijk Programma voor Pesticidenreductie te sturen. Ze dienen ook als risico-indicatoren die zullen worden opgenomen in het Verslag over de staat van het leefmilieu.