Milieuplannen

Meerjarenplannen voor het milieu

Focus - Actualisering: mei 2026

Strategische plannen voor het milieu- en energiebeleid

Het Gewest biedt vele antwoorden op de druk die wordt uitgeoefend op het leefmilieu en de levenskwaliteit, gaande van wetgeving tot sensibilisering. Een hele reeks aan plannen of programma’s in verband met het leefmilieu worden uitgevoerd door Leefmilieu Brussel, alleen of in samenwerking met andere overheidsinstanties.   
De onderstaande plannen hebben meestal betrekking op het volledige grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (BHG).
Ze werden gegroepeerd per milieudomein waarop ze betrekking hebben. 

Luchtkwaliteit, energie en klimaatwijziging

Omdat de problematiek in deze 3 domeinen intiem verweven is, heeft het Gewest een geïntegreerd beleid ontwikkeld om de gewestelijke doelstellingen te behalen voor het verminderen van het energieverbruik, het verbeteren van de luchtkwaliteit en het beperken van de uitstoot van broeikasgassen. Het wettelijk luik van dit geïntegreerd beleid bestaat uit het BWLKE of Brussels Wetboek van Lucht, Klimaat en Energiebeheersing (beter gekend onder zijn Franse benaming COBRACE) . Dit werd goedgekeurd op 2 mei 2013. Het bevat onder andere de reglementering op de energieprestaties van de gebouwen, de luchtkwaliteit, de bedrijfsvervoerplannen, de Europese regeling van de handel in broeikasgasemissierechten,... Het zorgt voor een wettelijke basis voor een reeks van maatregelen zoals die rond de "Low Emission Zone", het parkeren buiten de openbare weg, de verbetering van de milieuprestaties van de voertuigen, de internationale investeringen in het klimaat,... Deze code werd sindsdien verschillende kerener aangepast, waaronder in juni 2021  om er regionale doelstellingen voor de vermindering van broeikasgasemissies voor de komende decennia in op te nemen. 
Dit wetboek voorziet in de geïntegreerde planning van de toekomstige maatregelen in de domeinen lucht, energie en klimaat via onder anderen de publicatie, om de vijf jaar, van één regionale Lucht-Klimaat-EnergieplanDit plan bundelt op een geïntegreerde manier de belangrijkste gewestelijke beleidslijnen inzake lucht, klimaat en energie. Het heeft zijn wettelijke basis in het Brussels Wetboek van Lucht, Klimaat en Energiebeheersing (BWLKE), is het resultaat van de betrokkenheid van zes besturen (Leefmilieu Brussel, Brussel Huisvesting, Brussel Economie en Werkgelegenheid, Urban, Perspective, Brussel Mobiliteit) en vormt de bijdrage van Brussel aan de Belgische klimaatactie in het Nationaal Energie- en Klimaatplan (NEKP).:

• Gewestelijk Lucht-Klimaat-Energieplan : dit plan behandelt de belangrijkste vervuilende sectoren en alle aspecten van deze drie thema’s, met inbegrip van de energie-efficiëntie, het toezicht op de luchtkwaliteit, de aanpassing aan de klimaatveranderingen en de hernieuwbare energiebronnen. Dit plan werd goedgekeurd op 27 april 2023. Deze tweede versie van het plan maakt deel uit van het verhogen van de ambitie van het gewest op het gebied van de vermindering van broeikasgasemissies, en legt nadruk op de doelstelling van koolstofneutraliteit tegen 2050. Dit plan is gericht op de sectoren die de meeste broeikasgassen en luchtverontreinigende stoffen uitstoten (gebouwen, vervoer, enz.) en moedigt ook de productie van hernieuwbare energieHernieuwbare energie is energie uit hernieuwbare niet-fossiele bronnen, namelijk: wind, zon, aerothermische, geothermische, hydrothermische energie en energie uit de oceanen, waterkracht, biomassa, stortgas, gas van rioolzuiveringsinstallaties en biogassen. (RICHTLIJN 2009/28/EG). aan.
  De derde versie van het plan is momenteel in voorbereiding.

Andere plannen in verband met deze thema’s zijn:

• Het Noodplan bij verontreinigingspieken: besluit gepubliceerd op 31 mei 2018
• De RENOLUTION-strategie, die overeenstemt met de strategie voor de renovatie van gebouwen voor 2030-2050 en waarmee wordt beoogd de energieprestaties van gebouwen te verbeteren. De verwarming van gebouwen (woningen en kantoren) vertegenwoordigt meer dan 70% van het regionale energieverbruik
• Het gewestelijk mobiliteitsplan Good move (zie de onderstaande plannen van andere instanties: mobiliteit), dat een aanzienlijke invloed heeft op de luchtkwaliteit en het klimaat, aangezien de transportsector de belangrijkste oorzaak is van de verontreinigende stoffen in de lucht en de tweede emissiebron van broeikasgassen.

Water

• Waterbeheerplan 2022-2027: dit plan wil een globaal en geïntegreerd antwoord bieden op alle uitdagingen in verband met het waterbeheer in Brussel. Het omvat bovendien twee belangrijke documenten: het beheerplan voor overstromingsrisico’s en het register met beschermde zones. Deze derde versie van het Waterbeheerplan werd goedgekeurd op donderdag 22 juni 2023. Het is nog steeds gericht op het geleidelijk bereiken van de ambitieuze milieudoelstellingen voor het oppervlaktewaterEr wordt gewoonlijk een onderscheid gemaakt tussen zeewater en binnenwater, wat op zijn beurt in oppervlaktewater en grondwater wordt onderverdeeld. Het oppervlaktewater wijst op het water dat op de oppervlakte van de aarde afvloeit of stagneert en bevat het water van de meren, rivieren en waterpartijen (vijver, kunstmatige bekkens, poelen, ...)., het grondwater en de beschermde gebieden in overeenstemming met de Europese Kaderrichtlijn Water. Dit plan houdt rekening met de specifieke kenmerken van ons stadsgewest (aanzienlijke ondoorlaatbaarheid van de bodem, hoge bevolkingsdichtheid) om passende antwoorden te bieden. Het beoogt de weerbaarheid van onze stad tegen de klimaatveranderingen te vergroten -en als zodanig bevat het maatregelen om droogteperiodes te voorkomen en te beheersen-, om een rationeel en duurzaam gebruik van water te bevorderen, of om de waterlopen, wateroppervlakken en vochtige zones in onze stedelijke omgeving te vrijwaren. Het plan beschouwt water ook als een hernieuwbare energiebronHernieuwbare energie is energie uit hernieuwbare niet-fossiele bronnen, namelijk: wind, zon, aerothermische, geothermische, hydrothermische energie en energie uit de oceanen, waterkracht, biomassa, stortgas, gas van rioolzuiveringsinstallaties en biogassen. (RICHTLIJN 2009/28/EG)..
  
  De 4^e versie van het Waterbeheerplan, dat betrekking zal hebben op de periode 2028-2033, wordt momenteel uitgewerkt. De belangrijkste uitdagingen  werden in 2025 ter openbare raadpleging voorgelegd. Daartoe behoren onder meer de bestrijding van opkomende en verontrustende stoffen (PFAS, medicijnresten, enz.) en de nieuwe verplichtingen in verband van Richtlijn 2024/3019 inzake stedelijk afvalwaterHuishoudelijk afvalwater of het mengsel van huishoudelijk afvalwater en industrieel afvalwater en/of afvloeiend hemelwater.. Deze richtlijn vereist onder meer een intensievere zuiveringVerwijderen van de ongewenste bomen (overtallig, ziek, enz.) in een zeer jonge bebossing. in de twee Brusselse zuiveringsstations, waarbij tegelijkertijd energieneutraliteit moet worden bereikt.
   
• Alle plannen en wetgevingen met betrekking tot chemische stoffen die in ons afvalwaterWater dat in huishouding of industrie dienst heeft gedaan en gewoonlijk met verschillende stoffen beladen is., oppervlaktewater en grondwater terecht kunnen komen en die gevolgen hebben voor onze gezondheid en het milieu (zie hieronder onder “Gezondheid”).

Bodem

De "Good Soil" strategie, die werd opgestart om een geïntegreerd en duurzaam bodembeheer te ontwikkelen en die tot doel heeft de Brusselse bodem en al zijn essentiële functies te beschermen en te herstellen, door alle bedreigingen aan te pakken: naast bodemverontreiniging door chemische verontreinigende stoffen zal ook worden gekeken naar de fysische en biologische aspecten van de bodem.  Het basisprincipe van deze strategie bestaat erin om voor elk bodemtype het gepaste gebruik van de bodem te bepalen (natuur, landbouw, water- of klimaatbeheer, infrastructuur, enz). Dit is met name gebaseerd op kennis van de bodemkwaliteit, die objectief wordt gemeten met behulp van de index voor Bodemkwaliteit in Brussel (IBKB). Deze strategie werd op 2 mei 2024 door de Regering goedgekeurd.

Gezondheid

• Zie de plannen van andere instanties hieronder: het Nationaal Actieplan Milieu-Gezondheid, NAPED voor hormoonverstoorders, NAP AMR voor de antimicrobiële resistentie
• Gewestelijk programma voor pesticidenreductie 2023-2027 - goedgekeurd op 19 januari 2023 (zie hieronder). 

Afval- en grondstoffen, circulaire economie

• Vijfde "Afvalstoffenplan", het "Hulpbronnen- en afvalbeheerplan 2018-2023" (in samenwerking met het Gewestelijk Agentschap voor Netheid  - ANB of Net Brussel): dit streeft naar « zero afvalHet begrip “zero afval” verwijst naar een idee, een manier van leven en een maatschappelijke beweging. De idee, die door enkele pioniers geopperd wordt, is om te gaan naar burgers, gezinnen, organisaties of ook industriële processen die functioneren zonder daarbij afval te produceren, en als logische aanvulling ook door minder hulpbronnen te verbruiken. Hoewel het bereiken van nul afval waarschijnlijk onmogelijk is, zegt de radicale uitdrukking van dit begrip iets over de ambitie die erachter zit: alle facetten van hoe iets functioneert, moeten opnieuw geëvalueerd worden met als doel een drastische vermindering van de productie van afvalstoffen.” », via een drievoudige doelstelling: een omschakeling naar duurzamere en meer circulaire consumptiepraktijken verankeren; de bewaring en de nuttige toepassingGenerische term die de processen en gedragingen omvat betreffende materiaal- en organische recycling en energievalorisatie van afval, alsook hergebruik en regeneratie. van grondstoffen, indien mogelijk lokaal, maximaliseren; en de economische aanbodsector overhalen om de circulaire praktijk mee te concretiseren. Het werd goedgekeurd op 22 november 2018.
  In 2024 vond een evaluatie plaats, waarbij de concrete resultaten werden geanalyseerd en de Brusselse belanghebbenden werden geraadpleegd, om een reeks aanbevelingen op te stellen die die moeten worden geïmplementeerd in het kader van een nieuwe versie van het plan, dat momenteel in ontwikkeling is.
   
• Shifting Economy, de nieuwe economische transitiestrategie 2022-2030 voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, onder leiding van Leefmilieu Brussel, Brussel Economie Werkgelegenheid, Hub.brussels en Innoviris: een voortzetting van het Gewestelijk Programma Circulaire EconomieDe circulaire economie is een productie- en consumptiemodel dat bestaat uit het zo lang mogelijk delen, hergebruiken, repareren, renoveren en recycleren van bestaande producten en materialen, zodat ze hun waarde behouden. (of GPCE) van 2016, maar breder van opzet en ambitieuzer. Ze richt zich op de transformatie van de Brusselse economie om die koolstofvrij, regeneratief, circulair, sociaal, democratisch en digitaal te maken. Het werd aangenomen op 31 maart 2022.

Groene ruimten, biodiversiteit, Zoniënwoud

• Natuurplan 2016-2020: dit plan voorziet in maatregelen om stedelijke ontwikkeling te combineren met de natuur, door het accent te leggen op biodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora)., de bescherming en de ontwikkeling van de natuur. Het werd goedgekeurd op 14 april 2016. Er wordt momenteel gewerkt aan een nieuwe versie, die met name bedoeld is om de “Europese verordening inzake natuurherstel” te integreren.
• Strategie voor bestuivende en nuttige insecten 2023 – 2030: deze strategie is erop gericht de voorwaarden te bevorderen die nodig zijn voor het behoud en de ontwikkeling van populaties van bestuivende en nuttige insecten. Volledig in lijn met de Belgische nationale strategie 2021-2030, het werd goedgekeurd op 15 december 2022.
• Beheerplan van de Natura 2000-gebieden: 3 Natura 2000-gebieden werden geïdentificeerd via aanwijzingsbesluiten in het Brussels Gewest: 
  • BE10000002: Bossen en open gebieden in het zuiden van het Brussels Gewest - complex Verrewinkel - Kinsendaal: goedgekeurd op 24 sept. 2015. De uitbreiding van dit gebied werd goedgekeurd op 7 februari 2019.
  • BE10000003: Beboste en vochtige zones van de Molenbeekvallei in het noordwesten van het Brussels Gewest: goedgekeurd op 28 april 2016.
  • BE10000001: Het Zoniënwoud met bosranden en aangrenzende beboste domeinen en de vallei van de Woluwe - complex Zoniënwoud - Vallei van de Woluwe: goedgekeurd op 14 avril 2016.

Door de goedkeuring van deze verschillende besluiten heeft de regering deze gebieden als Speciale beschermingszone (SBZ) erkend. Leefmilieu Brussel stelt nu geleidelijk een beheerplan op voor deze zones, in samenwerking met de eventuele betrokken eigenaars en gebruikers (andere dan het Gewest).

• Beheerplan voor het Brussels Zoniënwoud, opgesteld door Leefmilieu Brussel in samenwerking met Monumenten en Landschappen: goedgekeurd door het besluit van 4 april 2019.
• (Interregionale) Structuurvisie voor het Zoniënwoud  getekend door de 3 gewesten in 2008. 
• Richtplan voor het inter-gewestelijk gebied Neerpede (Brussels Hoofdstedelijk Gewest) en Vlezenbeek-Sint Anna Pede (Vlaanderen) - goedgekeurd in sept. 2014 
• Gewestelijk programma voor pesticidenreductie 2023-2027 - goedgekeurd op 19 januari 2023 (zie hieronder).
• Zie de plannen van andere instanties hieronder: Belgische nationale strategie biodiversiteit 2020

Geluid

• Plan QUIET.BRUSSELS, derde plan van de preventie en bestrijding van geluidshinder voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, goedgekeurd op 28 februari 2019. De doelstellingen: de gevolgen van geluidshinder op de gezondheid verminderen, iedereen de mogelijkheid bieden toegang te krijgen tot rust en de aantrekkingskracht van de stad vrijwaren. 

Pesticiden

• Gewestelijk Programma voor pesticidenreductie 2023-2027, goedgekeurd op 19 januari 2023, beoogt dat het gebruik van pesticiden op het gewestelijk grondgebied door zowel beheerders van openbare ruimten en professioneel gebruikers als particulieren sterk wordt afgebouwd. Het vormt het Brusselse onderdeel van het Belgische nationale actieplan, beter bekend onder de naam NAPAN (zie hieronder). In mei en juni 2024 keurde de Brusselse regering 3 besluiten goed die de bestaande beperkingen op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelenGewasbeschermingsmiddelen omvatten de verschillende pesticiden die worden gebruikt om voedsel- of sierplanten en -gewassen te beschermen tegen ongedierte (insecticiden, fungiciden, slakkenbestrijding, enz.) of om ongewenst onkruid te bestrijden (herbiciden). verscherpen en de verkoop ervan op het volledige gewestelijke grondgebied regelen.

Voeding 

• Strategie Good Food « Naar een duurzamer voedingssysteem in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest »  gedragen door Leefmilieu Brussel en de cel Landbouw van de Gewestelijke Overheidsdienst Brussel (GOB): ze wil voeding centraal stellen in de stadsdynamiek door voeding in al haar dimensies te benaderen: economisch, sociaal en vanuit milieuoogpunt. De ambitie is dubbel: « beter produceren », dat wil zeggen lokaal gezonde voeding kweken en verwerken met respect voor het milieu; en "goed eten", dat wil zeggen smakelijke, evenwichtige voeding binnen ieders bereik brengen, waarbij zoveel mogelijk lokale producten worden gebruikt. Ze werd goedgekeurd in maart 2015.
   
• De evaluatie van deze strategie, die in 2020 is uitgevoerd, heeft tastbare vooruitgang op dit gebied aan het licht gebracht, maar ook zwakke punten en kansen voor de toekomst. In 2021 was de GoodFood2-strategie (2022-2030) het onderwerp van een proces van gezamenlijke opbouw met alle belanghebbenden in het veld, om de belangrijkste oriëntaties en doelstellingen te bepalen, die in 2022 werden omgezet in acties.

Plannen van andere instanties met belangrijke milieu-impact

De resultaten van het milieu- en energiebeleid van het Gewest worden onvermijdelijk ook beïnvloed door maatregelen en prioriteiten in aanverwante politieke domeinen. De onderstaande opsomming beperkt zich tot de belangrijkste meerjarenplannen en -programma's. 

Gewestelijke beleidsverklaring

• Algemene beleidsverklaring  - Legislatuur 2019-2024

Gewestelijk Plan voor Duurzame Ontwikkeling

Het Gewestelijk Plan voor Duurzame ontwikkeling (GPDO)  werd goedgekeurd op 12 juli 2018. De doelstellingen die door het toekomstige GPDO worden nagestreefd, vormen de basis voor tal van maatregelen en acties in het lucht-klimaat-energie-plan en het waterbeheerplan bij voorbeeld die de modaliteiten van de actiepijlers van het GPDO preciseren, zoals mobiliteit, ruimtelijke ordening, beheer van het blauwe netwerk, enz. 

Mobiliteitsplan

Het regionale mobiliteitsplan 2020-2030 "Good Move" werd in 2020 door de regering goedgekeurd. Daarin worden de voornaamste beleidslijnen op het gebied van mobiliteit uitgestippeld. 
De maatregelen voorzien in het vervoershoofdstuk van het lucht-klimaat-energieplan zijn bedoeld als aanvulling bij het plan teneinde de gewestelijke doelstellingen op het vlak van luchtkwaliteit en broeikasgassenemissies te kunnen halen. Zo voorziet het LKE-plan een aantal acties om het wagengebruik te rationaliseren en alternatieven voor de personenwagen te bevorderen.

Persistente organische verontreinigende stoffen

In België valt het Verdrag van Stockholm inzake POPGroep van persistente organische polluenten zijn organische samenstellingen van antropogene oorsprong die weerstaan aan biologische, chemische en fotolytische afbraak: ze blijven aanwezig in het milieu. Ze zijn slechts in geringe mate oplosbaar in water. Hun grote oplosbaarheid in vetten leidt tot een accumulatie in het vetweefsel van levende organismen en een bioconcentratie in de voedselketen. Hun vluchtigheid zorgt voor een grote verspreiding via een opeenvolging van verdamping, verplaatsing in de lucht en condensatie (“sprinkhaaneffect“). Hierdoor kunnen ze snel grote afstanden afleggen en zijn ze overal in de wereld te vinden, zelfs in regio s waar ze nooit werden gebruikt.’s onder de zogenaamde « gemengde » bevoegdheden, dit wil zeggen dat zowel de federale als de gewestelijke overheden bevoegd zijn om beslissingen te nemen in de betrokken materies.

• Het nationaal uitvoeringsplan voor het Verdrag van Stockholm inzake persistente organische verontreinigende stoffen is in 2009 opgesteld en de actualisering ervan, die op 29 januari 2019 door de Interministeriële Conferentie over Milieu is aangenomen, is beschikbaar op de website van het verdrag (zie "COP7 amendments").

Nationaal actieplan Milieu-Gezondheid

Met het National Environment and Health Action Plan (NEHAP) wil België niet enkel zijn verplichtingen nakomen tegenover de internationale gemeenschap, en meer in het bijzonder de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO), maar ook en vooral de vragen van gezondheid en milieu aan bod laten komen binnen de Belgische federale staat. Het plan groepeert een maximum aan informatie ten behoeve van de vele instanties die in België bevoegd zijn voor materies die zowel met leefmilieu als met gezondheid te maken hebben, met name de gemeenschappen en verschillende federale en gewestelijke instellingen.

• Nationaal actieplan Milieu-Gezondheid 2023-2029: operationeel programma NEHAP3: dit programma bevat de gemeenschappelijke acties die werden goedgekeurd door de Gemengde Interministeriële Conferentie Leefmilieu Gezondheid.
  
  Dit plan richt zich op 2 prioritaire thema's: klimaatveranderingWijst op trage variaties van de klimaatskenmerken mettertijd, op een welbepaalde plaats: opwarming of afkoeling. Sommige vormen van luchtvervuiling, veroorzaakt door menselijke activiteiten, zijn een bedreiging voor het klimaat in de zin dat er een globale opwarming zou kunnen ontstaan. Dit verschijnsel kan belangrijke schade veroorzaken: stijging van de zeeniveaus, verergering van de uiterste klimaatsverschijnselen (droogtes, overstromingen, wervelstormen, enz.), destabilisatie van de bossen, bedreiging voor de zoetwatervoorraden, moeilijkheden voor de landbouw, woestijnvorming, vermindering van de biodiversiteit, verspreiding van tropische ziekten, enz. en chemische stoffen: het eerste gaat over veerkracht, adaptatie en bestrijding van klimaatverandering, het andere over de vermindering van de schadelijke effecten van chemische stoffen op de menselijke gezondheid en het leefmilieu. Zo breidt NEHAP3 de acties uit van de vroegere NEHAP’s, terwijl het ook nieuwe acties opneemt als antwoord op huidige en dringende maatschappelijke uitdagingen. In totaal omvat het NEHAP 8 verschillende actiegebieden, waarin de wederzijdse interactie tussen leefmilieu en gezondheid centraal staat.

Nationaal Actieplan voor de reductie van Pesticiden  (gewasbeschermingsmiddelen)

• Het NAPAN (Nationaal Actieplan Plan d'Action National) 2023-2027 is samengesteld uit het federale programma voor de reductie van gewasbeschermingsmiddelen en de programma's voor pesticidereductie van de drie gewesten, met name het Brusselse programma 2023-2027 (zie hierboven). Dit Belgische plan antwoordt op de Europees richtlijn 2009/128/EG “Pesticiden”. Er bestaat ook een specifiek Federaal Reductieplan voor de reductie van biociden, dat niet in het NAPAN is opgenomen.

Nationaal Actieplan voor Hormoonverstoorders

• Het NAPED is een Belgisch plan (2022-2026) om de blootstelling van de bevolking en het milieu aan hormoonverstoorders te verminderen. Deze chemische stoffen verstoren het hormonale systeem en ecosystemen en kunnen ernstige ziekten veroorzaken, zoals bepaalde kankers, vruchtbaarheidsproblemen of stofwisselingsziekten (FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu). Het Belgische plan is gebaseerd op preventie, regelgeving, bewustmaking en onderzoek, met bijzondere aandacht voor kwetsbare bevolkingsgroepen en kritieke blootstellingsperioden. Sommige van deze acties zijn in het NEHAP opgenomen.

Nationaal Actieplan inzake antimicrobiële resistentie

• Het NAP AMR (voor antimicrobiële resistentie) 2020-2024 is een strategisch plan om antimicrobiële resistentie te bestrijden. Het coördineert acties om infecties te voorkomen, ongepast antibioticagebruik te beperken en onderzoek en innovatie op het gebied van antimicrobiële stoffen te bevorderen. Het NAP AMR maakt deel uit van een 'One Health'-benadering die de gezondheid van mens, dier en milieu samen bekijkt, met als doel de verspreiding van resistente bacteriën te beperken en de effectiviteit van antimicrobiële behandelingen te behouden.

Nationale strategieën in verband met de aanpassing aan de klimaatverandering 

De Nationale Klimaatcommissie (NKC)  werd opgericht in 2002 om de coördinatie van het Belgisch klimaatbeleid op nationaal niveau te verzekeren. Het gaat om een orgaan, samengesteld uit vertegenwoordigers van de Federale Staat en de 3 Gewesten. In dit kader werden verschillende plannen en strategieën ingevoerd, in overeenstemming met de aanpassing aan de klimaatveranderingen, waaronder:

• Nationale strategie voor adaptatie aan klimaatverandering , goedgekeurd in dec. 2010. Het werd in 2020 aangevuld met de Belgische langetermijnstrategie inzake klimaatverandering tot 2050.
• Het Nationaal adaptatieplan 2017-2020: goedgekeurd op 28 oktober 2016. Dit federale plan vervolledigt de regionale actieplannen. Het identificeert adaptatiemaatregelen voor de tien sectoren waarin de federale overheid de aanpassing aan de klimaatverandering kan beïnvloeden: transport, economie, energie, marien milieu, onderzoek, gezondheidszorg, ontwikkelingssamenwerking, internationale veiligheid, crisisbeheer tijdens rampen en landbouw. Het bevat eveneens een aantal transversale maatregelen. Dit plan werd eind 2020 onderworpen aan een eindevaluatie, waarin de resterende werkpunten werden vastgesteld. Deze zouden de basis kunnen vormen van een follow-up na een bijstelling van de prioriteiten.
  Het Brussels actieplan over het onderwerp komt overeen met het hoofdstuk over de aanpassing van het geïntegreerd Lucht-Klimaat-Energieplan (zie hierboven).
• Het ontwerp van het Belgisch Geïntegreerd Nationaal Energie- en Klimaatplan 2021-2030 werd goedgekeurd door de NKC en ENOVER (het energieoverleg tussen de Federale staat en de Gewesten inzake hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiëntie) in december 2018 en de definitieve versie werd eind 2019 bij de Europese Commissie ingediend. De Brusselse bijdrage op dit gebied, het Energie- en Klimaatplan 2030 van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, werd vervangend door het tweede Lucht-Klimaat-Energieplan - (zie hierboven).

Coördinatie in het kader van het "Ozon- en Hittegolfplan"

In de zomer van 2003 werd Europa getroffen door een uitzonderlijke hittegolf. Naar aanleiding van deze hittegolf werden door verschillende landen 'hittegolfactieplannen' opgesteld om crisissituaties zoals die in 2003 beter te beheren. In België werd geopteerd om een nationaal plan op te stellen waarbij zowel drempels voor temperatuur als ozon worden gehanteerd. 

• De invoering van het "Ozon- en hittegolfplan", dat in 2015 werd goedgekeurd, maakte deel uit van een coördinatieprotocol tussen de 3 Gewesten en IRCEL (Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu).

Biodiversiteit

• Belgische Nationale Biodiversiteitsstrategie 2030: dit is een bijgewerkte versie van de strategie van 2020. Het werd goedgekeurd op 30 januari 2025 door de uitgebreide Interministeriële Conferentie Leefmilieu (ICL). Samen met de regionale actieplannen is deze nationale strategie voor de biodiversiteit het voornaamste instrument voor de implementatie van het Verdrag voor de biologische diversiteit (Rio 1992).