U bent hier

Vleermuizen

2010_cbe_expo-biodiversite-2010_0029.jpg

De vaak miskende en onbeminde vleermuizen roepen de lugubere sfeer van griezelfilms op. Jammer! Deze kleine zoogdieren – de enige die kunnen vliegen – zijn een mirakel van de natuur. De specialiteit van de vleermuis? ‘s Nachts insecten vangen en zo een belangrijke rol spelen in het ecologische evenwicht.

20 soorten vleermuizen in het Brussels Gewest!

Vleermuizen vormen de tweede grootste groep in de klasse van de zoogdieren, na de knaagdieren. Er bestaan wereldwijd meer dan duizend soorten, elk met hun eigen habitat en specifieke levenswijze. België kent 24 verschillende soorten, waarvan er 20 in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werden waargenomen. Waar verblijven ze bij voorkeur? In de winter meestal ondergronds (kelders, grotten) en soms in boomholtes, … allemaal ruimten die een constante temperatuur hebben, relatief vochtig en volkomen rustig zijn. In de zomer verkiezen vleermuizen de warmte van houtwerk, zolders en rolluikkasten of in boomholten.

Beschermde soorten

Zoals elk ander inheems zoogdier genieten vleermuizen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een volledige bescherming. U mag ze dus niet doden, vangen, of hun schuilplaatsen vernietigen. In het kader van de Habitatrichtlijn werden er drie speciale beschermingszones afgebakend voor vleermuizen en andere zeldzame soorten. In deze zones waakt Leefmilieu Brussel er in het bijzonder over dat het vleermuizenhabitat behouden blijft. Ook andere verblijfplaatsen dragen onze aandacht weg. Vooral boomholtes in bossen en parken en bepaalde gebouwen in openbare domeinen die geschikt zijn als verblijfplaats voor vleermuizen, zijn als dusdanig zijn ingericht.

Essentiële schakel in het ecosysteem

De vleermuis vormt de laatste schakel in de voedingsketen. Ze speelt dus een essentiële rol in het evenwicht van het ecosysteem . Ze fungeert als ‘natuurlijke insectenbestrijder’ die vooral op nachtvlinders en muggen jaagt.

Maar de legendes over vleermuizen blijven de ronde doen. De meest verspreide vertelt dat de vleermuis zich in uw haardos vasthaakt. Een fabeltje! Net zoals de verhalen dat ze het houtwerk vernielt of de pannen van het dak haalt. Met andere woorden: u hebt niets te vrezen van dit bijzonder dier.

... maar niet zonder gevaar 

In september 2016 werd in de gemeente Bertrix bij een vleermuis (laatvlieger, Eptesicus serotinus) rabiës aangetroffen. Dit is het eerste geval van autochtone rabiës bij vleermuizen in België.

Het dier vertoonde neurologische symptomen (het was niet in staat te vliegen) en heeft een wandelaar gebeten ter hoogte van de duim toen die het dier aanraakte. De behandeling van de wandelaar werd onmiddellijk opgestart, bestaande uit 4 vaccins en een behandeling met humane anti-rabiës immunoglobulines.

De diagnostiek werd bevestigd door het WIV-ISP op basis van een immunofluorescentietest (detectie van het virale antigen) en een PCR (detectie van viraal RNA).

Raak dus NOOIT een vleermuis aan (zie ook verder). Word je toch gebeten, neem dan zo snel mogelijk contact op met je arts.

Wat doet u wanneer u overlast ondervindt?

De aanwezigheid van een kolonie vleermuizen onder uw dak kan mogelijk voor overlast zorgen:

Bel de infodienst van Leefmilieu Brussel (02/ 775 75 75)!

  • Lawaai: dat komt vaak voor in prefab woningen. Oorzaak van het geluid? De vleermuizen die tegen de wanden schuren als ze binnenkomen. De kreetjes, vooral van jonge dieren, zijn ook goed hoorbaar.
  • Uitwerpselen: dat probleem lost u eenvoudig op door een plasticfolie aan te brengen of een plankje aan te brengen op enige afstand onder de invliegopening.

In de tuin zijn er helemaal geen problemen. Wist u dat de uitwerpselen van vleermuizen uitstekende meststof vormen voor uw planten?

U kunt zelfs een omgeving creëren die vleermuizen graag hebben. Maak een vijvertje, plant vrijstaande hagen of een boomgaard, behoud dode bomen en boomholtes en gebruik geen pesticiden.

Monitoring

Op initiatief van Leefmilieu Brussel worden er regelmatig tellingen van vleermuizen georganiseerd in het Brussels Gewest. Dit past in een Europese vereiste voor de follow-up van beschermde diersoorten in het kader van Natura 2000.

Als u wilt deelnemen aan deze tellingen, geef ons dan een seintje (dienst Info-Leefmilieu op 02 775 75 75 of via e-mail).

Goed om te weten

Wat moet u doen als u een dode of levende vleermuis vindt? Een eenvoudige voorzorgsmaatregel luidt: niet aanraken. Neem onmiddellijk contact met Leefmilieu Brussel of het Antirabiëscentrum van het WIV op het nummer 02/373.31.11. Een gespecialiseerd team komt het dier ophalen en brengt het naar het labo voor verder onderzoek.

Raadpleeg zo snel mogelijk een arts als je in contact bent geweest met een verdacht dier of een vleermuis, vooral in de volgende gevallen:

  • bijtwond of diepe krabwond
  • schram
  • likken van een wond
  • contact met een wond.

Een sprookjesnacht

Wilt u meer weten over vleermuizen? Wilt u deze miskende maar toch nuttige dieren van nabij leren kennen? Elke zomer neemt Leefmilieu Brussel tijdens het laatste weekend van augustus deel aan de Europese Nacht van de Vleermuis. Dan zijn er geleide bezoeken op het terrein. Een unieke kans om dit kleine zoogdier anders te leren kennen en naar waarde te leren schatten.



Merkt u de aanwezigheid van een kolonie? Meld het dan bij de infodienst van Leefmilieu Brussel op het nummer 02/ 775 75 75 of stuur een e-mail.

Datum van de update: 23/08/2018
Documenten: 

Om een papieren versie te bestellen: 02 775 75 75 of neem contact op met de dienst Info-Leefmilieu via e-mail