Bescherming van de gezondheid in de openbare ruimte en speeltuinen: regels rond pesticiden

De openbare ruimte is een bijzonder grote ruimte als het gaat om het bestrijden van de risico's van pesticiden. Het gaat om alle ruimten die tot het openbaar domein behoren, alle gronden en gebouwen waarvan een overheid bijvoorbeeld eigenaar of huurder is en die worden gebruikt voor een openbaredienstopdracht: trottoirs, gemeente- en gewestwegen, bermen en taluds, pleinen, openbare parken en tuinen, monumenten, begraafplaatsen, gemeentepleinen, sportvelden, de omgeving van overheidsgebouwen en van sociale woningen, enz.

De pesticidenordonnantie bevat een aantal bepalingen die van toepassing zijn op openbare beheerders en hun onderaannemers.

Sinds 20 juni 2013 is het verboden om gewasbeschermingsmiddelenGewasbeschermingsmiddelen omvatten de verschillende pesticiden die worden gebruikt om voedsel- of sierplanten en -gewassen te beschermen tegen ongedierte (insecticiden, fungiciden, slakkenbestrijding, enz.) of om ongewenst onkruid te bestrijden (herbiciden). te gebruiken in de openbare ruimte en in alle ruimten die door de openbare diensten worden beheerd.

Om een geleidelijke verandering in de beheerpraktijken en een planning van de reductie van pesticiden mogelijk te maken (investering in nieuw materiaal, verandering in de organisatie van de teams, heraanleg van bepaalde ruimten, enz.), mogen de openbare beheerders bepaalde gewasbeschermingsmiddelen blijven gebruiken tot 31 december 2018. Hiertoe moeten ze een toepassingsplan indienen bij de gewestelijke overheid en strikte voorwaarden naleven (soorten producten, gebruikscontext, fytolicenties, verplichting tot aanplakking van informatie, afbakening en beperking van de toegang voor het publiek, enz.). Het dossier dat moet worden ingevuld is op aanvraag verkrijgbaar bij Leefmilieu Brussel: pesticide@leefmilieu.brussels

Vanaf 1 januari 2019, het einde van de overgangsperiode, mogen de openbare beheerders niet langer pesticiden gebruiken bij hun dagelijks beheer, behalve in erg zeldzame gevallen waarin het als laatste middel wordt ingezet tegen invasieve soorten of soorten die schadelijk zijn voor teelten.

Gezondheidsinstellingen

De wetgeving wijst verschillende kwetsbare groepen aan die maximaal moeten worden beschermd tegen de negatieve invloed van pesticiden. Er worden dus specifieke verbodsbepalingen en bijkomende veiligheidsperimeters bepaald om kinderen, bejaarden, zieken en herstellenden of personen met een handicap of een ernstige aandoening te beschermen. Die verbodsbepalingen zijn in werking sinds maart 2014.

De verbodsbepalingen gelden in elk geval enkel binnen de grenzen van het eigendom voor de eigenaar en/of de beheerder van de instelling, en zijn niet van toepassing op de eventuele omwonenden.

Pesticiden zijn verboden op minder dan 50 meter van gezondheidsinstellingen: ziekenhuizen, revalidatie- en heropvoedingscentra, hersteloorden, wijkgezondheidscentra en privégezondheidscentra, homes en rusthuizen en instellingen die bejaarden, zieken of personen met een handicap of een ernstige aandoening opvangen.

Speeltuinen en horeca

De wetgeving wijst verschillende kwetsbare groepen aan die maximaal moeten worden beschermd tegen de negatieve invloed van pesticiden. Er worden dus specifieke verbodsbepalingen en bijkomende veiligheidsperimeters bepaald om kinderen, bejaarden, zieken en herstellenden of personen met een handicap of een ernstige aandoening te beschermen. Die verbodsbepalingen zijn in werking sinds maart 2014.

De verbodsbepalingen gelden in elk geval enkel binnen de grenzen van het eigendom voor de eigenaar en/of de beheerder van de instelling, en zijn niet van toepassing op de eventuele omwonenden.

Pesticiden zijn verboden in en op minder dan 10 meter van speeltuinen en speelruimten voor kinderen en buitenruimten die zijn ingericht voor het nuttigen van voedsel en drank, zoals picknickplaatsen, maar bijvoorbeeld ook horecaterrassen.

Afwijkingsmogelijkheden

In het specifieke kader van de bestrijding van invasieve exotische soorten of bepaalde teeltvernielers die zijn ingedeeld in de lijst van schadelijke organismen, zijn afwijkingen mogelijk voor het gebruik van bepaalde producten, voor zover het gaat om het laatste redmiddel dat wordt toegepast door professionals die houder zijn van een fytolicentie.

In natuur- en bosreservaten, alsook in Natura 2000-gebieden, moet de afwijkingsprocedure van de Natuurordonnantie worden gevolgd.

Voor de bufferzones is echter geen afwijking mogelijk. Die moeten altijd in acht worden genomen.