Waarheen met uw gevaarlijk afval? 

Waarover gaat het?

Gevaarlijke afvalstoffenAfval dat gevaarlijke stoffen bevat: brandbaar (koolwaterstoffen), giftig (pesticiden), oxiderend (nitraten), bijtend (zuren), radioactief (isotopen). zijn afvalstoffen die een risico vormen voor de menselijke gezondheid of het milieu: ze zijn ontvlambaar, explosief, irriterend, giftig enz. U kunt de tabel met gevaarpictogrammen en gevarenklassen (.pdf) erop naslaan om het soort gevaar te identificeren.

Merk op dat op sommige gevaarlijke afvalstoffen nog steeds de oude pictogrammen staan, of dat er soms helemaal geen pictogram staat, alleen een woord of een code. Raadpleeg de gedetailleerde tabel met gevarenaanduidingen (.pdf) als u vermoedt dat dit het geval is.

De gevaarlijke afvalstoffen zijn ook wettelijk vastgelegd: ze zijn aangegeven met een sterretje in de lijst van afvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen. De technische productfiche vermeldt of het product gevaarlijke eigenschappen heeft en op de verpakking van gevaarlijke producten staat een pictogram zodat ze gemakkelijk te herkennen zijn (corrosief, ontvlambaar, irriterend product, product dat gevaarlijk is voor het ecosysteemGeheel van de planten- en dierengemeenschappen in een territorium, beschouwd in hun wisselwerking met de milieufactoren.).

In bedrijven gaat het vaak om vernis- en verfresten, gloeilampen, spuitbussen, asbestafval, toners en inktpatronen, maar sinds de coronacrisis ook om ontsmettingsmiddelen voor oppervlakken en hydroalcoholische gels met het pictogram 'ontvlambaar'. Houd er rekening mee dat hun verpakking ook als gevaarlijk afval wordt beschouwd.

Hoe dit afval verwijderen?

Vanwege het risico voor de gezondheid en het milieu moet gevaarlijk afval gescheiden van andere soorten afval worden ingezameld. Het moet per product gescheiden worden opgeslagen. Opgelet, de manier van opslaan varieert naargelang het afval binnen of buiten een gebouw wordt opgeslagen, in kasten of in speciale, geventileerde opslagruimtes.

Gevaarlijk afval wordt voornamelijk ingezameld door een erkende inzamelaar van gevaarlijk afval. Bedrijven mogen echter hun gevaarlijk afval ook zelf vervoeren naar een erkende inzamelings- of verwerkingsinstallatie wanneer het gaat om hoeveelheden van minder dan 500 kg (en 20 kg voor besmettelijk afval) per keer. 

Uw afvalophaler beschikt over scheikundigen die u kunnen helpen met het sorteren en opslaan van uw gevaarlijke afvalstoffenAfval dat gevaarlijke stoffen bevat: brandbaar (koolwaterstoffen), giftig (pesticiden), oxiderend (nitraten), bijtend (zuren), radioactief (isotopen).. Voor sites die 'grote' producenten van dit soort afval zijn, komen zij meestal ter plaatse om de sortering van het afval te controleren voordat het wordt opgehaald.

Zwaar behandeld hout

Gevaarlijk hout omvat alle geïmpregneerde, verontreinigde en/of gevaarlijke houtafval. Het is afkomstig uit specifieke sectoren; het gaat om elektriciteitspalen, spoorbielzen, geïmpregneerd hout voor de bouw enz. Dat hout kan niet worden gerecycleerd en is bestemd voor energieterugwinning. Het moet apart worden opgeslagen in een schone, goed geventileerde opslagplaats.  

U hebt twee mogelijkheden om het te verwijderen:

1. Sluit een contract met een erkende inzamelaar voor gevaarlijk afval 
2. Breng het naar een recyclagepark of een erkend inzamel- en verwerkingsbedrijf, waar u een bewijs van afgifte krijgt.

Risicohoudende afvalstoffen van de zorg

Ziekenhuizen, laboratoria, rusthuizen, dokterspraktijken maar ook onderwijscentra, tatoeëerders en verzorgingscentra produceren risicohoudende afvalstoffen van de zorg.  Dat omvat:

• anatomisch afval;
• afval met cytotoxische en cytostatische eigenschappen;
• afval met besmettingsrisico, dat wil zeggen dat het pathogenen bevat die ziektes kunnen veroorzaken bij mens of dier en die niet behoren tot de respectievelijke menselijke of dierlijke eigen flora;
• maar ook gebruikte kompressen, verbanden en naalden, bloed en bloedderivaten.

Risicohoudende afvalstoffen van de zorg moeten in veilige containers worden geplaatst voordat ze apart worden ingezameld en afgevoerd door een erkende inzamelaar. Daarna worden ze op hoge temperatuur verbrand. Alle informatie over risicohoudende afvalstoffen van de zorg vindt u op de pagina Verplichtingen in verband met het beheer van afvalstoffen van de zorg.

Vloeibare en vaste gevaarlijke afvalstoffen uit de autosector

De autosector genereert ook gevaarlijk afval (smeerolie, afgewerkte motorolie, verf, lak enz.) dat moet worden gesorteerd en apart moet worden ingezameld. Lees meer over gevaarlijk afval uit de autosector op de pagina over Verplichtingen om gevaarlijk autoafval te recycleren, terug te nemen en nuttig toe te passen.

Batterijen en accu's

(Draagbare, industriële) batterijen en accu's worden beschouwd als gevaarlijk afval omwille van de mogelijke giftigheid van hun bestanddelen, en moeten worden gesorteerd en apart worden ingezameld.

Preventie: de juiste reflex

Batterijen zijn schadelijk voor het leefmilieu. Gebruik zo weinig mogelijk wegwerpbatterijen. Koop niet onnodig toestellen die op batterijen werken, en opteer voor herlaadbare batterijen. Denk na bij de aankoop van een toestel: voor verschillende toepassingen bestaan er alternatieven zonder batterijen (toetsenbord, muis, speelgoed…).

Wat kan u doen met uw gebruikte batterijen?

In het Brussels Gewest kunt u uw batterijen inleveren bij ongeveer 2.500 inzamelpunten: winkels, scholen, bedrijven, ...

Het beheersorganisatie Bebat heeft een systeem opgezet voor de inzameling en verwerking van afgedankte batterijen

Deze vzw werd opgericht door batterijproducenten en helpt bedrijven aan hun wettelijke terugnameverplichting te voldoen door het inzamelen, sorteren en recycleren van batterijen te organiseren.

Wat kan men naar de BEBAT-inzamelpunten brengen?

• Alle gebruikte batterijen, inclusief knoopbatterijen.
• Alle kleine accu's en batterijen van toestellen zoals gsm's, laptops, scheerapparaten, boormachines, radio's, fototoestellen, videocamera's, speelgoed, afstandsbedieningen, enz.

Als u veel batterijen gebruikt, is het eenvoudiger om zelf een Bebat-inzamelpunt te worden, vooral voor professionelen. De vzw biedt oplossingen op maat voor wie heel veel batterijen gebruikt. Bovendien moeten bedrijven kunnen bewijzen dat batterijen op de juiste manier worden gerecycleerd.

Batterijen bevatten dikwijls gevaarlijke stoffen. Als u ze niet aflevert in een BEBAT-inzamelpunt, moet u ze verwijderen overeenkomstig de specifieke verplichtingen voor gevaarlijke afvalstoffenAfval dat gevaarlijke stoffen bevat: brandbaar (koolwaterstoffen), giftig (pesticiden), oxiderend (nitraten), bijtend (zuren), radioactief (isotopen)..

Elektrische voertuigen

Elektrische, hybride en plug-in hybride voertuigen (HE-voertuigen) zijn in opmars, dus het aantal industriële batterijen in omloop neemt ook gestaag toe. Als ervaren beheersorganisme voor afgedankte voertuigen zorgt Febelauto ervoor dat die voertuigbatterijen in alle veiligheid worden ingezameld, verwerkt en gerecycleerd.

De diensten van Febelauto omvatten (maar zijn niet beperkt tot) het inzamelen van batterijen uit elektrische voertuigen, de opslag ervan en het transport naar verwerkingscentra.

Afgifteplicht 

Volgens Verordening (EU) 2023/1542 zijn volgende partijen verplicht om ingezamelde afgedankte batterijen over te dragen aan: 

• een organisatie voor producentenverantwoordelijkheid (zoals Bebat of Febelauto), of 
• een afvalverwerker die door hen is aangesteld. 

Dit geldt voor: 

• distributeurs (artikel 62, lid 3) ;
• verwerkingsinrichtingen voor afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) en voertuigwrakken (artikel 65, lid 1) ;
• overheidsinstanties voor afvalbeheer (artikel 66, lid 2) ;
• vrijwillige inzamelpunten (artikel 67, lid 2).

Deze maatregel ondersteunt het behalen van de inzamelingsdoelstellingen voor draagbare batterijen en batterijen voor lichte vervoermiddelen, en draagt bij aan een gesloten materiaalkringloop. 

Producentenregister

Vanaf 18/08/2025 kan het producentenregister (.docx) worden geraadpleegd voor batterijen, zoals voorgeschreven door artikel 55 van Verordening (EU) 2023/1542 inzake batterijen en afgedankte batterijen. Producenten die batterijen op de markt brengen in België, of organisaties die hen vertegenwoordigen, moeten zich via de bevoegde gewestadministraties inschrijven in het producentenregister. Leefmilieu Brussel stelt dit register ter beschikking om transparantie, opvolging en naleving van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid te garanderen. 

Een aanvraag tot registratie kan, gecombineerd met een goedkeuringsaanvraag, worden ingediend op volgend e-mailadres: batteries@leefmilieu.brussels. 

De volledige tekst van de verordening vindt u hier.

Inktpatronen en toners

Afval van gewone inktpatronen en toners (niet-plantaardige inkt) kan gevaarlijk afval zijn omdat de inkt of toner gevaarlijke eigenschappen kan hebben. Zelfs lege patronen bevatten residuen. Op het productinformatieblad staat of de inkt of toner gevaarlijke eigenschappen heeft. In dat geval moet u ze verwijderen volgens de specifieke vereisten voor gevaarlijk afval. 

U moet ook controleren of de container (het patroon zelf of de tonercassette) geen gevaarlijke stoffen bevat (bijv. vlamvertragers enz.) en daarom moet worden beschouwd als gevaarlijk afval wanneer u hem weggooit. Die informatie staat normaal gesproken niet op het productinformatieblad en is vaak moeilijker te verkrijgen.

Sommige bedrijven halen uw lege inktpatronen en toners gratis op, en bieden soms zelfs een vergoeding voor de herbruikbare modellen. Nadat ze zijn gecontroleerd, verkopen die bedrijven ze door aan erkende revisiebedrijven die ze vullen en weer op de markt brengen. Als u een beroep doet op die bedrijven om inktpatronen en toners met gevaarlijke stoffen op te halen, moet u controleren of ze erkend zijn als inzamelaars van gevaarlijk afval.

Meer weten