Brussel maakt komaf met gevaarlijke pesticiden in 2025

Nieuwe regels voor het gebruik en de verkoop van gewasbeschermingsmiddelen

Vóór de gewestverkiezingen van juni 2024 keurde de Brusselse regering drie besluiten goed om het gebruik van pesticiden verder te beperken en de verkoop ervan op het volledige gewestelijke grondgebied te regelen. Deze besluiten zijn van toepassing op gewasbeschermingsmiddelen en niet op biociden. 

Al meer dan tien jaar neemt de overheid krachtige maatregelen om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelenGewasbeschermingsmiddelen omvatten de verschillende pesticiden die worden gebruikt om voedsel- of sierplanten en -gewassen te beschermen tegen ongedierte (insecticiden, fungiciden, slakkenbestrijding, enz.) of om ongewenst onkruid te bestrijden (herbiciden). op wegen, in openbare parken en tuinen, op begraafplaatsen, in ziekenhuizen, in scholen, enz. een halt toe te roepen. Door deze nieuwe beheeraanpak zijn alle openbare ruimten nu weer schoon. En dat is goed voor de volksgezondheid en het leefmilieu. Het is vandaag dan ook de hoogste tijd dat ook privéruimten (tuinen van particulieren of mede-eigendommen, groene ruimten van bedrijven ...) diezelfde beweging volgen en de ‘zero pesticide’ dynamiek overnemen.

Alleen producten met een laag risico zijn nog toegestaan (exclusief afwijking)

Het 1^e besluit wil het gebruik van gevaarlijke pesticiden vanaf midden 2025 verbieden. Vanaf 1^e augustus 2025 zullen alleen nog erkende producten met een 'laag risico' toegestaan zijn. 

Een product valt in deze categorie als bewezen is dat de risico's voor de gezondheid van mens en dier en voor het milieu laag zijn. De Federale Overheidsdienst beslist of een product al dan niet in deze categorie valt. Die informatie vindt u terug op de website Fytoweb. 

Hieronder vindt u de lijst van producten met een laag risico die zijn toegestaan in België. Voor een update in real time van deze lijst, raadpleegt u de toelatingen op Fytoweb (vink in de zoekfunctie de categorie 'Laagrisicoproduct (art. 47)' aan). Er is momenteel geen herbicide met een laag risico op de markt. Gezien de trend in de ontwikkeling van oplossingen die steeds minder schadelijk zijn voor mens en milieu, is het evenwel waarschijnlijk dat het aanbod van producten 'met een laag risico' in de toekomst zal toenemen.  

Officieel erkende basisstoffen (weinig verontrustende stoffen zoals melk, bier, natriumbicarbonaat, azijn en brandnetel) mogen nog worden gebruikt in overeenstemming met de gebruiksvoorwaarden vermeld op Fytoweb (vink in de zoekfunctie de categorie 'Basisstof' aan).

Mogelijke afwijkingen

Er wordt voorzien in afwijkende mogelijkheden voor professionals uit de groene sectoren. Daarnaast geldt een specifieke afwijkende regeling voor land- en tuinbouwers. Meer informatie vindt u op deze pagina "Hoe verloopt het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in privéruimten?"

Regeling voor de verkoop van gewasbeschermingsmiddelen

Met het 2^e besluit wil de regering de verkoop van pesticiden, d.w.z. gewasbeschermingsmiddelenGewasbeschermingsmiddelen omvatten de verschillende pesticiden die worden gebruikt om voedsel- of sierplanten en -gewassen te beschermen tegen ongedierte (insecticiden, fungiciden, slakkenbestrijding, enz.) of om ongewenst onkruid te bestrijden (herbiciden)., beter regelen. 

Vanaf 1^e juli 2025 zullen alleen tuinpesticiden met een 'laag risico' voor de gezondheid en het milieu nog in zelfbediening verkrijgbaar zijn in tuincentra en doe-het-zelfzaken. De verkoop van gevaarlijkere producten wordt niet verboden (federale bevoegdheid). Ze mogen nog steeds worden verkocht door geautoriseerde verkopers, maar ze moeten worden bewaard in gesloten kasten, achter toonbanken of in voorraadruimtes. Deze geautoriseerde verkopers, met fytolicentie NP, moeten advies geven over de risico's van pesticiden en de goede praktijken voor het gebruik ervan, maar moeten ook informeren over de alternatieve methoden die verkrijgbaar zijn in de winkel.

De inzet van geïntegreerde bestrijding wordt aangemoedigd

Sinds 2013 is het gebruik van geïntegreerde gewasbescherming verplicht voor alle professionele gebruikers van gewasbeschermingsmiddelenGewasbeschermingsmiddelen omvatten de verschillende pesticiden die worden gebruikt om voedsel- of sierplanten en -gewassen te beschermen tegen ongedierte (insecticiden, fungiciden, slakkenbestrijding, enz.) of om ongewenst onkruid te bestrijden (herbiciden). (zie artikel 12 van de ordonnantie 'pesticiden' van 20 juni 2013). Goede teeltpraktijken, preventieve en duurzame alternatieve methoden (biologisch, fysisch en niet-chemisch) krijgen de voorkeur boven chemische methoden, die alleen als laatste redmiddel worden gebruikt. 

Het 3^e besluit voorziet in de uitwerking van richtlijnen voor geïntegreerde gewasbescherming per gewas of per sector. Dankzij deze richtlijnen worden de algemene beginselen van geïntegreerde gewasbescherming concreet toegepast, door ze te vertalen naar specifieke operationele maatregelen voor gewassen of gewasgroepen. Vanaf 1^e augustus 2026 gelden nieuwe verplichtingen voor landbouwers. Zij moeten vanaf dan aantonen dat ze geïntegreerde gewasbescherming toepassen op hun percelen in Brussel. Meer informatie vindt u op de pagina "Verplichtingen inzake geïntegreerde bestrijding en registratie van professionals in de groene sectoren".

Verplichte registratie van professionals en gebruiksregisters

Het besluit 'geïntegreerde gewasbescherming' bepaalt ook: 

• Een eenvoudig en gratis registratiesysteem voor alle ondernemingen in groene sectoren ('landschapsbedrijven') en gewasproductiebedrijven die actief zijn in het Brussels Gewest, of ze nu effectief of mogelijk gewasbeschermingsmiddelenGewasbeschermingsmiddelen omvatten de verschillende pesticiden die worden gebruikt om voedsel- of sierplanten en -gewassen te beschermen tegen ongedierte (insecticiden, fungiciden, slakkenbestrijding, enz.) of om ongewenst onkruid te bestrijden (herbiciden). gebruiken.
• Een verplichte jaarlijkse kennisgeving van de gebruiksregisters van gewasbeschermingsmiddelen aan Leefmilieu Brussel.