Akoestisch comfort van gebouwen

In binnenruimten – woningen en andere gebouwen – is geluidscomfort vaak een verwaarloosd gegeven. Nochtans is het belangrijk voor het psychologisch evenwicht en de productiviteit van de bewoners en gebruikers.

Een goed geluidscomfort heeft een positief effect op de dagelijkse levenskwaliteit en op de onderlinge relaties tussen de bewoners en gebruikers van een gebouw. Omgekeerd heeft een slecht geluidscomfort negatieve gevolgen voor de gezondheid: nervositeit, stress, slechte slaap en vermoeidheid.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) adviseert de volgende richtwaarden voor het geluidscomfort in gebouwen:

• LAeq = 35 dB(A) in woningen, klaslokalen en kinderdagverblijven
• LAeq = 30 dB(A) in slaapkamers, slaapzalen van kinderdagverblijven en kamers en zalen van ziekenhuizen

LAeq staat voor ‘equivalent geluidsniveau’ en drukt het gemiddelde geluidsniveau over een bepaalde periode uit.

Geluidsisolatietechnieken

Om het geluidscomfort van een gebouw te verbeteren, kan op 2 manieren te werk worden gegaan:

1. Er kan worden voorkomen dat buitengeluiden doordringen naar binnen: door isolatie van de muren, vloeren, plafonds enz.
2. Er kan worden voorkomen dat geluiden afkomstig uit binnenruimten weergalmen in lege ruimten zoals hallen, trappenhallen enz.: door akoestische correctie van de weerkaatsende oppervlakken of door absorberend materiaal aan te brengen.

Er zijn dus verschillende technieken om de geluidsoverdracht tussen woningen of van buiten naar binnen in een woning te verminderen. Vaak laten eenvoudige aanpassingen al toe het lawaai in woningen te beperken. Hieronder bespreken we de belangrijkste stappen en aanpassingen die u kunt ondernemen om het geluidscomfort in uw woning te verbeteren.

Identificeer de geluidshinder

Begin met de problemen duidelijk te identificeren. Ondervindt u hinder van lawaai dat van buiten het gebouw komt (verkeer, spoorweglijn, drukke buurt enz.)? Of wordt het lawaai veroorzaakt in uw eigen gebouw (liften, leidingen, buren enz.)? Of misschien zelfs in uw eigen woning (wasmachine, verwarmingsketel enz.)? Afhankelijk van het soort overlast kunnen de oplossingen namelijk sterk verschillen.

Grijp in vanaf de ontwerpfase van het gebouw

De organisatie en oriëntatie van de ruimten in een gebouw kunnen het geluidscomfort van de bewoners aanzienlijk verbeteren. Zo is het verstandig de zogenaamde ‘leefruimten’ (eetkamer, keuken enz.) of ‘dienstruimten’ (badkamer, toilet enz.) aan de kant van de lawaaierige gevel te plaatsen en de rustige gevel voor te behouden voor de slaap- of werkruimten.

Om dezelfde reden worden vertrekken met lawaaierige installaties (verwarmingsketel, airco enz.) van de leef- en slaapruimten gescheiden door overgangszones (trap, gang enz.). Wanneer deze lawaaierige installaties op het dak worden geïnstalleerd, dient men erop te letten ze naar niet‑bewoonde zones te richten of ze achter gesloten wanden te plaatsen.

Besteed aandacht aan de materiaalkeuze

Hoe meer massa-effect en veereffect een materiaal bezit, hoe groter zijn geluidsisolerend effect is.

Het massa-effect vloeit voort uit de dichtheid en de dikte van het materiaal. Bij gelijke dikte zal een betonnen wand bijvoorbeeld beter isoleren dan een gipswand.

Het veereffect dempt de trillingen. Het kan worden toegepast door verschillende soorten materialen (baksteen, gyproc, steenwol enz.) te combineren in dubbele wanden.

Vervang de ramen of voordeur

Daar waar lucht doorheen kan, komt ook lawaai binnen. Geluiden dringen makkelijk binnen door allerlei openingen: een brievenbus, een beschadigde voeg in een muur, een slecht onderhouden verluchtingsrooster enz. Maar ramen zijn de belangrijkste toegangspunten voor lawaai van buitenaf.

Ondervindt u hinder van het verkeer? Investeer dan in dubbel glas met versterkte geluidsisolatie. Vaak volstaat asymmetrisch dubbel glas. Woont u dichtbij een snelweg of een luchthaven? Kies dan voor hoogperformant dubbel glas van het type ‘akoestisch gelaagd glas’ of verdubbel het bestaande venster.

Kies in ieder geval voor houten ramen, omwille van hun uitstekende akoestische en thermische eigenschappen. Ook de voordeur vervangen of isoleren kan een goede oplossing zijn, vooral als uw woning uitgeeft op een overloop of een trap.

Isoleer het dak

Akoestische dakisolatie zorgt niet alleen voor minder lawaai, maar doet ook het energieverbruik afnemen. Hoe zwaarder en dikker de gekozen isolatie, hoe beter het geluidsisolerend vermogen. Er bestaan tegenwoordig verschillende ecologische materialen met uitstekende akoestische en thermische eigenschappen, zoals cellulose, hennep, vlas of zaagsel. Vraag raad aan een gespecialiseerd leverancier om een goede keuze te kunnen maken.

Creëer bufferzones

De gevel van een gebouw kan worden opgebouwd uit verschillende uitspringende elementen (balkons, loggia's enz.) die als sas, en zo als filter tegen lawaai, fungeren.

Verbeter de geluidsisolatie van de gevel

Het isoleren van de gevel resulteert in een vermindering van het omgevingsgeluid in de woning. Hierdoor kan echter het geluid van de buren, dat voordien niet hoorbaar was, storend worden. Om de geluidsoverdracht van de ene woning naar de andere te dempen, kan eveneens iets gedaan worden aan de geluidsisolatie van de gemeenschappelijke muren en aan de vloerbedekking.

Verstevig de binnenmuren

Pianolessen, een huilende baby, de wasmachine van de buren … U kunt zich tegen deze luchtgeluiden in huis beschermen door uw binnenmuren beter te isoleren. Een eenvoudige wand, eventueel aangevuld met isolatieplaten, kan het probleem al verhelpen. Gebruik in elk geval zware materialen, die beter isoleren tegen lawaai, en verzorg de afwerking voor een perfecte luchtdichtheid.

Neem de vloeren onder handen

In sommige gevallen, zoals bij vloeren, is niet zozeer het geluidsvolume maar eerder het contactgeluid hinderlijk. Schoenhakken op een houten vloer, vallend speelgoed, meubels die worden verschoven … Om deze geluiden te verzachten moet de intensiteit van de schokken worden verminderd en moeten bepaalde materialen van elkaar worden gescheiden.

Een tapijt of linoleum op een onderlaag van kurk of rubber kan een oplossing bieden. Bij zware renovatiewerken kunt u best een isolatielaag voorzien. Kurk, hennep en houtschuim dempen contactgeluiden zeer goed.

Isoleer de plafonds

Isolatie van het plafond kan ook een interessante oplossing zijn. U kunt bijvoorbeeld isolatiewol op basis van plantaardige of dierlijke vezels aanbrengen tussen de vloer van de bovenverdieping en de gipsplaten van de plafondafwerking of een vrijdragend plafond van enkele centimeters dik ophangen.

Advies en begeleiding inzake akoestiek

Vraag advies aan vaklui: zij zullen u helpen om de beste keuzes te maken voor een optimaal geluidscomfort met ecologische materialen. U kunt contact opnemen met Homegrade voor gratis hulp bij het identificeren van geluidsbronnen, advies op maat en doorverwijzingen naar professionals die u kunnen helpen.

Er zijn ook enkele RENOLUTION-premies voor het verbeteren van de geluidsisolatie tijdens de renovatie van uw woning.