Overslaan en naar de inhoud gaan
Thuispagina burgers van Leefmilieu Brussel
  • Burgers
  • Professionals
  • Onderwijs
  • Blog Burgers
  • Blog Professionals
  • Contact
  • Jobs
  • Over Leefmilieu Brussel
  • Agenda
NL
  • FR
  1. Home
  2. In actie voor het leefmilieu / De natuur in de stad ontdekken
  3. Ontdek de natuur in de stad!

Ontdek de natuur in de stad!

  • Groene ruimten
  • Biodiversiteit
  • Activiteit
  • Wandelen
  • Natuur
12 mei 2022

Over hetzelfde onderwerp

In actie voor het leefmilieu

  • Het Meditatieparcours: een gratis tool voor stress- en emotiebeheersing, welzijn en persoonlijke ontwikkeling
  • De Groene Wandeling: bezoek Brussel te voet of met de fiets
  • Inventaris van de Brusselse flora

Diensten en aanvragen

  • Een probleem melden met betrekking tot de natuur en de bescherming van wilde dier- en plantensoorten

Regelgeving en inspectie

  • Wetgeving inzake natuurbehoud in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
  • Een evenement organiseren
  • Wetgeving en verbodsbepalingen ter bescherming van dier- en plantensoorten in Brussel

Regionaal beleid

  • Natuurplan
  • De Brusselse Hoge Raad voor Natuurbehoud (BHRNB)
  • Beheerplan voor het Zoniënwoud

Documentatie en tools

  • Delen van de Groene Wandeling in Brussel
  • Speelpleinen
  • Waar mijn hond uitlaten?

Inhoud

  • De natuurstad in 4 landschappen
  • Maand van de Natuur: vertel het voort!
  • Ontdek de natuur in de stad op eigen houtje

Weer op adem komen in de natuur, genieten van de groene juweeltjes in het Brussels Gewest, onverwachte soorten ontdekken in uw eigen buurt, uw eigen moestuin of balkon aanleggen voor meer biodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora). ...

Het kan allemaal in de Maand van de Natuur, die loopt van 1 tot 31 mei, op initiatief van Leefmilieu Brussel. In deze maand wordt iedereen uitgenodigd om de natuur in de stad (opnieuw) te ontdekken en een bijdrage te leveren aan het behoud van de biodiversiteit.

Ga lekker naar buiten, ontdek de fauna en flora in de stad en leer hoe belangrijk de biodiversiteit in de stad is voor de levenskwaliteit van alle Brusselaars.

Samen maken we de stad weer wild! 

Wandelingen en spannende ontdekkingen!

Er wachten ons heel wat opdrachten als we de natuur rondom ons willen behouden! Wij organiseren diverse buitenactiviteiten  zoals wandelingen met een gids, educatieve activiteiten en spannende ontdekkingen!

U kan ook op eigen houtje de natuur in de stad (opnieuw) ontdekken met het materiaal dat we ter beschikking stellen.

Kortom, er zijn allerlei mogelijkheden om natuuropdrachten te vervullen: fauna en flora identificeren, nestkastjes en drinkbakjes voor vogels plaatsen, insectenhotels maken, je gevel vergroenen, een natuurlijke tuin aanleggen ... 

Deel je ervaringen via de sociale media met de hashtag #NatuurBrussels en draag je steentje bij aan het bouwen van de Natuurstad!

Ontdek de 4 landschappen van de natuurstad

Kent u de 4 landschappen die ons gewest kenmerken? Ontdek de video’s! Ze zijn onderling met elkaar verbonden, ze lopen in elkaar over en ze zijn heel belangrijk voor de biodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora)..

Laat u inspireren en kom in actie! #NatureBrussels

illuaurore

Lees de transcriptietekst

Illustratie van de 4 landscappen van de Natuurstad: dense stad, bosstad, plattelandsstad, waterstad

De natuurstad in 4 landschappen

Het Brussels Gewest bestaat uit 4 grote types landschappen die onderling verschillen en verbonden zijn: de dense stad, de bosstad, de plattelandsstad en de waterstad. Samen vormen zij het groene en blauwe netwerk en het ecologische netwerk waarlangs planten en dieren zich kunnen verplaatsen en ontwikkelen.

De natuurstad van 2030 is een stad waarin de natuur niet alleen aanwezig is, maar een stad die natuur wordt, waar elke kans gegrepen wordt om opnieuw plaats te geven aan levende wezens.

Leefmilieu Brussel ontwikkelt een natuurplan op basis van deze 4 types landschappen om de biodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora). te beschermen en rekening te houden met de diverse ecosystemen.

Dense stad

Dit is het meest verstedelijkte en verharde deel van de stad, dat in mindere of meerdere mate ondoorlatend is gemaakt. Het is vaak een harde omgeving voor levende wezens, maar kan ook onverwachte rijkdommen bevatten, die soms moeilijk zichtbaar zijn en vaak onder druk staan.

De fauna van de dense stad heeft zich gedeeltelijk aangepast aan onze infrastructuur. Wilde bijen nestelen tussen de stoeptegels, mussen tussen de gevelstenen, gierzwaluwen in de dakgoten, zwaluwen tegen de gevels, vleermuizen onder de dakpannen en slechtvalken in de klokkentoren van de Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal, de Sint-Jobkerk in Ukkel en het gemeentehuis van Sint-Pieters-Woluwe.

De flora bestaat uit tuinbouw, vaak exotisch, in bakken, op pleinen, in binnentuinen van stratenblokken en in enkele grote klassieke parken, die belangrijke centra van natuur en erfgoed zijn, zoals het Warandepark, het Josaphatpark, het Leopoldpark, het Jubelpark, het Elisabethpark en het park van de Kruidtuin.

De planten van de dense stad beramen aanvallen op gevels en muurspleten, banen zich een weg door straatstenen en bloemperken. We noemen het geen onkruid meer, maar wilde plantjes die onze straten verfraaien. Een verrassende rijkdom!

Bosstad

De bosstad is uiteraard verbonden met het Zoniënwoud, die waardevolle levende kathedraal die we moeten koesteren, tegelijk sterk en kwetsbaar. In het zuiden van het gewest vinden we nog sporen van verdwenen bossen, waar nu de stad overheerst (Verrewinkelbos, Hauwaert-Kapelbos, Perckbos). Er zijn ook duidelijke overblijfselen in het Woluwepark, het Roodkloosterpark, het Sauvagèrepark en het Dudenpark.

Verspreid over het hele gewest bestaat de bosstad uit zowel unieke, honderdjarige bomen als jonge aanplantingen, geworteld in parken, tuinen en bomenlanen.

De fauna nestelt zich in de bossen en bomengebieden. Onopvallende boomkruipers op stronken en tokkelende spechten, gaaien in eikenbomen, roofvogels zoals haviken, bosuilen en buizerds. Zoogdieren zoals vleermuizen (niet minder dan 14 soorten!), eekhoorntjes die halsbrekende toeren uithalen tussen de takken en reeën. We zien er ook everzwijnen en sporen van dassen.

Aan de bosranden woont het zeer zeldzame en beschermde vliegend hert, de grootste keversoort van onze regio.

De typische flora is die van het onderhout, zoals bosanemonen, boshyacinten, daslook, speenkruid, lievevrouwebedstro en wilde kamperfoelie. En uiteraard bomen, met in het bijzonder de beukenkathedraal, maar ook andere inheemse soorten, zoals haagbeuken, eiken, essen, esdoornen en berken. De bosstad wordt ook vaak geassocieerd met paddenstoelen, want je vindt er meer dan 1000 soorten.

Plattelandstad

De stad verwijst naar onze band met de aarde, ons verleden op het platteland en in de landbouw. Er zijn ook veel tuinen, voortuintjes en plantsoenen aan de voet van flatgebouwen.

Sommige landbouwactiviteiten blijven voortbestaan, zoals groente-, graan- en veeteelt. Andere activiteiten krijgen opnieuw een plaats dankzij de nieuwe trend van stadslandbouw: hop, kruiden en aromatische planten, eetbare bloemen en fruitboompjes.

De typische flora heeft te maken met de landbouwfuncties, zoals knotwilgen, hagen en boomgaarden. Aan de rand van velden en in bloemenweides komen akkerbloemen terug, zoals korenbloemen, klaprozen, bolderiken en gele ganzenbloemen.

De kenmerkende fauna is verbonden met de gecultiveerde, open landschappen: Europese konijnen, patrijzen, steenuilen en boerenzwaluwen. Je vindt er veel insectensoorten, zoals vlinders, sprinkhanen, krekels en zeer veel wilde bijen. Tussen de tuinen, bosjes, boomgaarden en gebouwen zijn er ook enkele plekken van belang voor de eikelmuis, een onopvallend en vruchtenetend knaagdiertje.

Doorheen het hele gewest vinden we de plattelandsstad in tuinen, soms met kippenhokken, moestuinen en fruitbomen. Gazons worden bloemenweides; spoorwegtaluds, wegbermen en grasperken van parken worden beheerd via laattijdig maaien.

Waterstad

De waterstad is vermengd met de andere grote landschappen. De stad heeft zich historisch ontwikkeld in het broekland, in nauwe verbinding met de Zenne en de zijrivieren die de regio vandaag de dag nog doorkruisen en die tegenwoordig steeds meer worden opengelegd.

De waterstad bestaat uit rivieren, bronnen, poelen, vijvers, moerassen, valleibodems en vochtige weides. Je vindt er bijvoorbeeld duidelijke sporen van terug in het moeras van Jette-Ganshoren en het Koning Boudewijnpark, het Josaphatpark en de Woluwevallei. De waterstad bestaat ook uit bronnen, draslanden en regenbomen, die samen het ‘regennetwerk’ vormen.

Bij de flora vinden we onder meer het logo van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: de gele iris, die kenmerkend is voor moerassige gebieden. Je ziet er ook rietvelden en de typische bomen zijn wilgen en elzen.

De fauna is uniek, aquatisch of half-aquatisch, van vissen tot amfibieën die spelen in poelen en vijvers, voordat ze terugkeren naar de bosstad. En zelfs de ringslang, een goede zwemmer en een unieke slangensoort in Brussel, vindt zijn toevlucht in het moeras van Jette.

Sommige zoogdieren zijn specifiek verbonden met het water, zoals de vleermuis die graag op jacht gaat boven de waterplassen in de buurt van beboste gebieden. Of vogels zoals de ijsvogel, de blauwe reiger en de aalscholver. Er zwemmen ook watervogels op de Brusselse vijvers: eenden (wilde eend, mandarijneend), futen, zwanen, waterhoenen en meerkoeten. Je vindt er eveneens invasieve exotische soorten, zoals de nijlgans en de Canadese gans, die je overal tegenkomt.

Van de insecten zijn de libellen en waterjuffers de beste ambassadeurs: de stijgende bevolking duidt op de verbeterende kwaliteit van ons oppervlaktewaterEr wordt gewoonlijk een onderscheid gemaakt tussen zeewater en binnenwater, wat op zijn beurt in oppervlaktewater en grondwater wordt onderverdeeld. Het oppervlaktewater wijst op het water dat op de oppervlakte van de aarde afvloeit of stagneert en bevat het water van de meren, rivieren en waterpartijen (vijver, kunstmatige bekkens, poelen, ...)..

Maand van de Natuur: vertel het voort!

We hebben allemaal contact met de natuur nodig om tot rust te komen, te ontspannen en ons weer op te laden.

De Maand van de Natuur is een initiatief dat gratis activiteiten aanbiedt voor iedereen.

Vertel het aan uw vrienden en kennissen! Download hier ons communicatiemateriaal: 

  • Affiche (.png)
  • Webbanner voor sociale media (.jpeg)
  • Macaron (.jpeg)
  • Het persbericht

Vertel over uw ontdekkingen op de sociale media via #NatureBrussels

Ontdek de natuur in de stad op eigen houtje

Er staat materiaal ter beschikking om de natuurstad zelf te ontdekken met activiteiten en opdrachten die u alleen of met het gezin kan uitvoeren:

  • Ontdek de Brusselse tuinen, hun biodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora). en hun erfgoed – via de website en app Gardens. 
  • Herken 25 planten die we regelmatig tegenkomen op onze voetpaden met het plantenboekje (.pdf) en het ontdekkingsboekje (.pdf)
  • Ideeën voor wandelingen langs het water van Coördinatie Zenne
  • Ontdek en bescherm onze Natuurstad ! Welke fauna en flora herkent u in onze tekening (.pdf)

Identificeer de fauna en flora in ons gewest

  • Flyer over de zoogdieren in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (.pdf)
  • Flyer over de vogels in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (.pdf)
  • Flyer over de wilde bijen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (.pdf)
  • Flyer over de dagvlinders in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (.pdf)
  • Flyer over de amfibieën en reptielen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (.pdf)
  • Flyer over de libellen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (.pdf)
  • Meer lezen over zwaluwen en gierzwaluwen
  • Meer lezen over vleermuizen
  • Inventaris van het natuurlijk erfgoerd
  • Flyer over de paddenstoelen (.pdf)
  • Maak kennis met 12 emblematische en beschermde wilde planten van het Gewest
  • Meer lezen over biodiversiteit in Brussel (.pdf)

Waar kan u deze dieren observeren?

Op deze interactieve kaarten staan de observaties van diverse diersoorten:

  • Mussen
  • Gierzwaluwen
  • Eekhoorns
  • Egels
  • Eikelmuizen

Bied onderdak en bescherming

  • Hang kasten op voor de gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus) (.pdf)
  • Maak nestkastjes voor de egel (Erinaceus europaeus) (.pdf)
  • Creëer voorzieningen voor insecten (.pdf)
  • Bouw of koop nestkastjes voor de eikelmuis (Eliomys quercinus) (.pdf)
  • Hang nestkastjes op voor de huismus (Passer domesticus) (.pdf)

Maak een tuin in uw straat voor meer biodiversiteit

  • Gids voor het aanleggen van een straattuin (.pdf)

Nog meer doen? Help ons met observeren en inventariseren!

  • Doe mee aan de inventaris van fauna en flora via de app van Natagora: identificeer de soort, neem een foto en upload uw ontdekking via ObsMapp. Zo helpt u mee om de evolutie van de biodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora). in de stad in kaart te brengen!
  • Download de app
  • Meer info (fr)

Bestelling

Wilt u affiches uitdelen? Vraag dan uw exemplaren aan bij de infodienst.

Delen:

  • Delen op Facebook
  • Delen op Linkedin
  • Delen op BlueSky
  • Delen op E-mail
  • Delen op Afdrukken

Rechtstreeks van de blog

Escalier dans un parc

Ontdek de geheime parken van Brussel

03/04/2025
  • Groene ruimten
  • Biodiversiteit
  • Bodem
Een serie over de geheime parken van Brussel, die je misschien nooit zult opmerken als je niet weet waar ze zijn. Hier is een eerste selectie van 5 uitzonderlijke plekken, die je meenemen naar een andere dimensie.
Lees verder about Ontdek de geheime parken van Brussel 

Een rustige wandeling langs de Brusselse begraafplaatsen

24/10/2024
  • Groene ruimten
  • Biodiversiteit
  • Bodem
De Brusselse begraafplaatsen zijn vaak weinig bekend. Toch zijn het niet alleen ruimten voorbezinning, maar ook echte openluchtmusea.Maak een wandeling door deze serene ruimten, die ook gewaardeerd worden om hun buitengewone biodiversiteit.
Lees verder Een rustige wandeling langs de Brusselse begraafplaatsen

De Groene Wandeling in Brussel in 8 vragen

29/10/2025
  • Biodiversiteit
  • Groene ruimten
  • Gezondheid
Brussel op een originele manier ontdekken? De Groene Wandeling loopt door parken, bossen en minder bekende wijken. Te voet of op de fiets, alleen of met het gezin, hier is alles wat je moet weten voordat je op pad gaat.
Lees verder De Groene Wandeling in Brussel in 8 vragen

Top 10 beste parken om te picknicken in Brussel

13/03/2024
  • Groene ruimten
  • Afval
Heb je met het mooie weer in het vooruitzicht zin om je picknickmand tevoorschijn te halen? We selecteerden 10 parken waar het heerlijk vertoeven is. Banken en tafels, mooie open plekken, zomerkiosken ... Je vindt er alles wat je nodig hebt om te genieten van een heerlijk dagje uit met familie en vrienden.
Lees verder Top 10 beste parken om te picknicken in Brussel
Ontdek de blog
In actie voor het leefmilieu
  • Milieubewuste keuzes maken
  • Vervuiling en overlast bestrijden
  • Renoveren en bouwen
  • Bijdragen aan een duurzame stad
  • De natuur in de stad ontdekken
  • Dierenwelzijn garanderen
  • Deelnemen aan beslissingen
In actie voor het leefmilieu
  • Milieubewuste keuzes maken
  • Vervuiling en overlast bestrijden
  • Renoveren en bouwen
  • Bijdragen aan een duurzame stad
  • De natuur in de stad ontdekken
  • Dierenwelzijn garanderen
  • Deelnemen aan beslissingen
Diensten en aanvragen
  • Advies en begeleiding
  • Klachten, meldingen en waarschuwingen
  • Milieuvergunningsaanvraag
  • Erkende en geregistreerde professionals vinden
  • Reageren op een projectoproep
  • Premies en financiële steun
Diensten en aanvragen
  • Advies en begeleiding
  • Klachten, meldingen en waarschuwingen
  • Milieuvergunningsaanvraag
  • Erkende en geregistreerde professionals vinden
  • Reageren op een projectoproep
  • Premies en financiële steun
Regelgeving en inspectie
  • Verplichtingen en vergunningen
  • Preventie en inspectie
Regelgeving en inspectie
  • Verplichtingen en vergunningen
  • Preventie en inspectie
Regionaal beleid
  • Regionale strategische plannen
  • Rapporten van milieuprojecten
Regionaal beleid
  • Regionale strategische plannen
  • Rapporten van milieuprojecten
Documentatie en tools
  • Kaarten
  • Websites en interactieve tools
  • Leefmilieu: stand van zaken
  • Lesmateriaal opleidingen en seminaries
  • Jaarverslagen
Documentatie en tools
  • Kaarten
  • Websites en interactieve tools
  • Leefmilieu: stand van zaken
  • Lesmateriaal opleidingen en seminaries
  • Jaarverslagen
  • Pers
Blog burgers
Website Professionals
Website Onderwijs

Volg ons

  • Facebook
  • Bluesky
  • Linkedin
  • Youtube
  • Instagram

Nieuwsbrieven

Blijf op de hoogte

Ik schrijf me in
Thuispagina burgers van Leefmilieu Brussel
  • Toegang tot milieu-informatie
  • Toegankelijkheidsverklaring
  • Eco-design
  • Wettelijke bepalingen
  • Cookiebeleid
  • Transparantie
  • Crisiscontacten