Een rustige wandeling langs de Brusselse begraafplaatsen

Met een oppervlakte van 38 hectare is de begraafplaats van Brussel, gelegen in Evere, een van de grootste begraafplaatsen van de stad Brussel. Ze telt meer dan 10.000 graven en familiegraven. De begraafplaats is ontworpen als een landschapsparkPark dat vaak een grote oppervlakte beslaat en over verschillende recreatieve en landschappelijke functies beschikt. met brede lanen die rotondes met elkaar verbinden en contrasteren metintimistische, met hagen omheinde ruimten. 

In deze rustgevende omgeving staat een groot aantal herdenkingsmonumenten. Sommige zijn een eerbetoon aan soldaten en slachtoffers van gewapende conflicten zoals de Slag bij Waterloo of de Belgische Revolutie van 1830. Andere zijn een eerbetoon aan burgers, zoals het Monument voor de slachtoffers van de dienstplicht. Je vindt er een eclectische mix van kunstwerken, variërend van neorenaissance tot art nouveau en art deco. 

Tijdens je wandeling kom je misschien wel namen tegen zoals die van voormalige burgemeesters van Brussel – Charles Buls, Jules Anspach, Charles De Brouckère ... – of van personen zoals Théodore Verhaegen, stichter van de Université Libre de Bruxelles. 

Onderweg kun je genieten van een zeer rijk ecosysteemGeheel van de planten- en dierengemeenschappen in een territorium, beschouwd in hun wisselwerking met de milieufactoren., met veel naaldbomen, treurwilgen en eiken, om nog maar te zwijgen van de boomgaard met peren, appels en kersen.

Locatie: Kerkhof van Brussellaan 159, 1140 Evere  

De in 1866 aangelegde begraafplaats van Dieweg in Ukkel is vandaag de dag niet meer in gebruik.Zodra je er binnenstapt, krijg je de vreemde indruk dat de tijd stilstaat. De begraafplaats, die sinds 1958 buiten gebruik is, is nu een toevluchtsoord voor wilde bloemen, kreupelhout en opmerkelijke bomen. Oude variëteiten van rozenstruiken maken deel uit van de plantensoorten die er door liefhebbers worden bewonderd. 

Het is een rustige en ontspannende plek met een uitzonderlijke biodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora).. Bezoekers kunnen langs de smalle paden dwalen en grafmonumenten ontdekken, bedekt met korstmos en klimop, in symbiose met de natuur. De locatie herbergt een rijk erfgoed van grafmonumenten, gebouwd door de hogere burgerij van Ukkel. Je zult er versteld staan van de vele artistieke stromingen, en van de art nouveu in het bijzonder. Een prachtig grafmonument ontworpen door Victor Horta in 1896 is hier een goed voorbeeld van.

Sinds 1997 is de grote begraafplaats van Dieweg beschermd en erkend als groengebied met een hogebiologische waarde.

Locatie: Dieweg 95, 1180 Ukkel  

Het beheerplan van de begraafplaats van Dieweg

De begraafplaats van Elsene is als een tocht door de geschiedenis, als een open boek over 200 jaar architectuur en kennis, die verschillende artistieke stromingen weerspiegelt.Deze site van 12 hectare zal je verbazen met haar met bomen omzoomde paden, rotondes, eilandjes en opmerkelijke monumenten. Een daarvan is het weelderige mausoleum dat Victor Horta ontwierp voor de familie van de industrieel Ernest Solvay. 

Talloze artistieke, wetenschappelijke, politieke en militaire figuren liggen hier begraven, onder wie Jules Bordet, baron Empain, violist Eugène Ysaÿe, Camille Lemonnier en beeldhouwer Constantin Meunier.  

Gelegen in het hart van de universiteitswijk van de hoofdstad, contrasteert de rust van de begraafplaats met de drukte van de omgeving, met haar cafés, brasserieën en kroegen.  

De begraafplaats werd in 2016 beschermd. 

Locatie: Boondaalsesteenweg 478, 1050 Elsene

De begraafplaats van Laken, aangelegd in de 13de eeuw, is de oudste van het Gewest. Ze is zo doordrongen van geschiedenis en herinneringen dat ze vaak ‘de PèreLachaise van Brussel’ wordt genoemd. De begraafplaats is gebouwd rond de Onze-Lieve-Vrouwekerk van Laken en dankt veel van haar roem aan het feit dat de eerste Belgische vorsten er begraven zijn. De aanwezigheid van de koninklijke crypte heeft veel aristocraten, notabelen, schrijvers en wetenschappers aangetrokken tijdens de keuze van hun laatste rustplaats. 

Het belangrijkste kenmerk van de begraafplaats van Laken is ongetwijfeld het architecturale erfgoed. Ze heeft een uitgebreid netwerk van ondergrondse grafgalerijen, ontworpen door architect Joseph Poelaert en toegankelijk via bepaalde monumenten. Wat je zeker niet mag missen, is het indrukwekkende standbeeld 'De Denker' van de beroemde beeldhouwer Auguste Rodin. Je vindt er ook opmerkelijke bomen: een beuk met een omtrek van meer dan 3 meter kijkt uit over het graf van zangeres María Felicia Garcia, bekend als ‘La Malibran’.  

De begraafplaats van Laken werd in 1999 beschermd. 

Locatie: Onze-Lieve-Vrouwekerk, 1020 Brussel

De begraafplaats van Verrewinkel, in Ukkel, werd aangelegd op het einde van de Tweede Wereldoorlog. Deze vrij recente site zal interessanter zijn voor bezoekers die eerder geïnteresseerd zijn in biodiversiteitDe diversiteit aan levende soorten die zich kunnen in stand houden en die zich zonder externe hulp kunnen voortplanten (fauna en flora). dan in erfgoed. Ze bestaat uit 26 gazons die gestructureerd worden door 8 paden en 5 lanen. 3 gazons zijn gewijd aan veteranen. 

De begraafplaats, die nog weinig bekend is bij het grote publiek, maakt deel uit van een beheerplan gericht op ecologie en duurzame ontwikkelingOntwikkelingswijze die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder daarmee voor de toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Het gaat dus om een demarche die ernaar streeft de continuïteit van de economische en sociale ontwikkeling in de tijd voort te zetten, met eerbied voor het leefmilieu en zonder de natuurlijke hulpbronnen die nodig zijn voor de menselijke activiteiten in gevaar te brengen.. Op het kruispunt van 15 beschermde Natura 2000-gebieden wordt Verrewinkel begrensd door de Kauwberg, het Sauvagèrepark en het Engelandplateau. 

Opmerkelijke bosjes van rode beuk, wintereik, berk, haagbeuk en kastanje dragen bij aan de visuele en ecologische harmonie van het gebied. De fauna is zeer aanwezig, met een overvloed aan insecten en ongewervelden, vogels en de meer gebruikelijke zoogdieren: mollen, vossen, steenmarters, eekhoorns en vleermuizen. 

Locatie: Eikenboslaan 125, 1180 Ukkel 

Voormalige begraafplaatsen bieden een reëel potentieel voor meer groene ruimten in dichtbevolkte stedelijke gebieden. Ontdek 2 voorbeelden van in onbruik geraakte begraafplaatsen in Brussel die werden omgevormd tot openbare parken. 

Het Bospark: een park met opmerkelijke bomen  

Het Bospark, een heuvelachtig landschapsparkPark dat vaak een grote oppervlakte beslaat en over verschillende recreatieve en landschappelijke functies beschikt., beslaat de voormalige site van de gemeentelijke begraafplaats van Anderlecht, die in 1967 werd omgevormd tot een openbaar park. De hoofdpaden zijn bewaard gebleven, net als bijna alle 300 bomen, waarvan sommige opmerkelijk zijn. Je vindt er bijvoorbeeld een berk met een omtrek van 2,12 m en 2 gewone acacia’s van respectievelijk 3,43 m en 3,16 m omtrek. De aanwezigheid van deze soorten leidde ertoe dat het park in 1997 werd beschermd. 

De monumentale ingang is de enige herinnering aan de voormalige begraafplaats. De ingang heeft grote smeedijzeren poorten, omringd door twee gegraveerde zuilen en versierd met decoratieve vazen die verwijzen naar eeuwigheid en onsterfelijkheid. 

Sinds 2018 is het beheer van dit stadspark toevertrouwd aan Leefmilieu Brussel.  

Het Georges Henripark  

Het multifunctionele Georges Henripark, gelegen langs de gelijknamige laan, werd in de jaren 80 aangelegd op de site van de in onbruik geraakte begraafplaats van Etterbeek. De structuur van het oude kerkhof werd behouden, net als de rijen kastanje- en lindebomen. Oude grafstenen werden gebruikt om de paden te verharden. 

Op hetMeudonplein wordt de hoofdingang gemarkeerd door 2 obelisken, ook overblijfselen van de oude begraafplaats.Er bevinden zich nog een Joods gedenkteken en een aantal graven. De site is ook een eerbetoon aan de vrouwen van het verzet en hun kinderen die tijdens de Tweede Wereldoorlog omkwamen in de concentratiekampen. 

Tegenwoordig is de site een recreatiegebied met een nieuwe speeltuin.