Duurzaam afvalbeheer: de NMBS aan het woord

“De duurzaamheidsstrategie van de NMBS (2022-2032) steunt op 10 pijlers die betrekking hebben op milieu-, energie- en sociale aspecten, waaronder duurzame aankopen. Als verantwoordelijke voor de pijler ‘afval’ zorg ik concreet voor de naleving van de regelgeving en de coördinatie met de publieke stakeholders: OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij), Leefmilieu Brussel en de Waalse dienst. Ik stel ook MVO-diagnoses (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen). Dit houdt rapportage in, en dus het verzamelen van gegevens, bij de bedrijven waarmee we contracten hebben of een contractuele relatie onderhouden voor het beheer en de verwerking van ons afval. Daarnaast werk ik strategische plannen uit met cijfermatige doelstellingen om de CO2-voetafdruk te verkleinen en de circulaire economieDe circulaire economie is een productie- en consumptiemodel dat bestaat uit het zo lang mogelijk delen, hergebruiken, repareren, renoveren en recycleren van bestaande producten en materialen, zodat ze hun waarde behouden. te bevorderen.”

“In 2024 heeft de NMBS in totaal 25.000 ton afval geproduceerd, inclusief dat van haar dochterondernemingen zoals YPTO (informatica). We maken een onderscheid tussen consumptieafval – afkomstig uit het dagelijks leven, zoals PMD, papier en karton, voedselresten, glas en restafvalRestafval is het afval dat overblijft na het sorteren van recycleerbaar afval. – en industrieel afval, afkomstig van onderhoudswerkplaatsen voor rollend materieel en gebouwen. Afhankelijk van de sector variëren deze verhoudingen sterk. In de stations bestaat 90% van het afval uit consumptieafval en 10% uit industrieel afval (bv. led-buizen, verf, schoonmaakmiddelen). Omgekeerd bestaat het afval in de werkplaatsen voor 90% uit industrieel afval en slechts voor 10% uit consumptieafval.”

“Elk jaar verzamel ik gegevens (gewicht, kosten, verwerking …) over het afval dat we produceren en dat wordt ingezameld door onze 5 belangrijkste partners. Daarnaast is er het afval dat intern wordt gerecycleerd (metalen, batterijen, oliën, papier, karton, hout en rollend materieel zoals wagons of locomotieven).

Daarnaast evalueer ik projecten rond circulaire economieDe circulaire economie is een productie- en consumptiemodel dat bestaat uit het zo lang mogelijk delen, hergebruiken, repareren, renoveren en recycleren van bestaande producten en materialen, zodat ze hun waarde behouden. en upcyclingUpcycling bestaat uit het terugwinnen van materialen of producten die niet langer in gebruik zijn met de bedoeling ze om te zetten in materialen of producten van superieure kwaliteit of nut. om deze stromen te optimaliseren.”

“Begin 2024, toen de NMBS het rookverbod in de stations invoerde, moesten we de asbakken uit de sorteereilanden verwijderen. Die asbakken waren gemaakt van roestvrij staal of aluminium. De afdeling Stations heeft toen gekozen voor de circulaire economieDe circulaire economie is een productie- en consumptiemodel dat bestaat uit het zo lang mogelijk delen, hergebruiken, repareren, renoveren en recycleren van bestaande producten en materialen, zodat ze hun waarde behouden.: we verkochten dit materiaal aan gespecialiseerde upcyclingbedrijven die gebruikte materialen en voorwerpen een nieuw leven geven.

De overstap naar een circulaire economie staat centraal in ons afvalbeheer, maar we moeten de relevantie ervan intern aantonen met cijfermatige gegevens.”

“Een goed beheer van IT-apparatuur is essentieel: we verlengen de levensduur van onze apparatuur door hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd., refurbishing (reiniging, reparatie, update) of doorverkoop, in samenwerking met Circular IT group, specialist in circulaire IT. Een bepaald percentage wordt ook geschonken aan scholen, wat een dubbel milieu- en sociaal voordeel oplevert door de leerlingen van apparatuur te voorzien.

Bovendien zijn de 100 grootste stations van het land uitgerust voor afvalscheiding. Zij verwerken meer dan 90% van de reizigersstroom en zijn verantwoordelijk voor meer dan 90% van het totale afval dat op stations wordt geproduceerd. We hebben momenteel één prioriteit: nagaan of het zinvol is om afvalscheiding in de treinen in te voeren. De manieren waarop dat kan gebeuren (afvalscheidingsbakken aan boord, definitieve afvalscheiding in de opslagplaatsen ...) bevinden zich in de test- en overlegfase. De uitdagingen zijn reëel: afval wordt vaak verkeerd gesorteerd door de gebruikers en de ruimte aan boord is beperkt zonder dat dit ten koste mag gaan van zitplaatsen. Een mogelijkheid is om het sorteren uit te besteden aan een derde partij, met klassieke afvalbakken die worden opgehaald door onze afvalverwerkers.”

“Een van de belangrijkste doelstellingen is de ontwikkeling van een digitaal platform dat zich richt op de circulaire economieDe circulaire economie is een productie- en consumptiemodel dat bestaat uit het zo lang mogelijk delen, hergebruiken, repareren, renoveren en recycleren van bestaande producten en materialen, zodat ze hun waarde behouden.. Op dit moment zijn het beheer en de nuttige aanwendingGenerische term die de processen en gedragingen omvat betreffende materiaal- en organische recycling en energievalorisatie van afval, alsook hergebruik en regeneratie. van afval nog versnipperd, met specifieke procedures en wetgeving.

Enerzijds worden afgedankt rollend materieel en ‘schroot’ via aanbestedingen verkocht aan gekwalificeerde kopers. Aan de andere kant wordt afval dat als grondstof kan dienen – zoals een locomotiefkoplamp, een veer of een stoel – via specialisten geveild. Momenteel gebeurt dat door Auctelia, een makelaar in industriële apparatuur. Een centralisatie van de processen zou alles vereenvoudigen.

Een andere doelstelling is de invoer van een intern geconsolideerd traject, waarbij de onderdelen Procurement (duurzame inkoop), Stations (duurzaam bouwen) en Duurzame OntwikkelingOntwikkelingswijze die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder daarmee voor de toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Het gaat dus om een demarche die ernaar streeft de continuïteit van de economische en sociale ontwikkeling in de tijd voort te zetten, met eerbied voor het leefmilieu en zonder de natuurlijke hulpbronnen die nodig zijn voor de menselijke activiteiten in gevaar te brengen. (afval) gezamenlijk worden aangepakt, zodat ze samen één onderdeel vormen (circulaire economie), waarbij duurzaamheid al in een vroeg stadium wordt geïntegreerd. Al bij het opstellen van de contracten zou het mogelijk zijn om rekening te houden met de levensduur van de apparatuur, zodat de CO2-impact kan worden verminderd bij de productie, tijdens het gebruik en aan het einde van de levensduur.”