Tuinafval valoriseren in je tuin, da’s slim!

Een tuin in de stad is leuk, maar het grasmaaisel stapelt zich snel op. Wat kan je doen met al dat gemaaide gras? Het is rijk aan allerlei voedingstoffen maar zeer vochtig en kan niet op een hoop worden achtergelaten zonder risico op gisting en onaangename geuren. Goed nieuws: er bestaan eenvoudige en doeltreffende oplossingen om je gemaaid gras op een andere manier te gebruiken, zonder overlast en zonder verspilling.

1. Maaien zonder afval dankzij mulchen

Dankzij mulchenMulchen bestaat erin de blote grond te bedekken met nog niet ontbonden organisch afval zoals grasafval, dode bladeren of gesnipperd snoeihout. Dankzij de mulchlaag krijgt onkruid geen kans, blijft de grond vochtig en behoudt deze een meer constante temperatuur. hoef je geen grasmaaisel meer te verzamelen! Mulchen is een maaisysteem waarbij het gras heel fijn wordt versnipperd en tijdens het maaien blijft liggen. Het fijn versnipperde gras wordt opgenomen door micro-organismen in de bodem die zich ermee voeden. Je gazon krijgt continu natuurlijke voedingsstoffen om de dichtheid, kleur en weerstand tegen waterstressWaterstress is een kritieke situatie die ontstaat wanneer de beschikbare watervoorraden kleiner zijn dan de vraag naar water. te verbeteren. De bodem blijft levendiger, beter gevoed en beter beschermd tegen verdamping.

Deze techniek is sterk ingeburgerd met de komst van robotmaaiers, die geprogrammeerd zijn om autonoom te maaien, meestal elke dag. De meeste 'klassieke' maaiers kunnen worden omgebouwd tot mulchmaaiers door de messen te vervangen door mulchmessen, maar dat geldt niet voor alle maaiers.

Tot slot kan de mulchtechniek (het gemaaide gras op het gazon laten liggen zonder het op te vangen) worden uitgevoerd met een gewone grasmaaier, op voorwaarde dat je zeer regelmatig maait. Zo blijft de hoeveelheid maaisel beperkt en wordt het gras fijn genoeg versnipperd om het probleemloos op het gazon te laten liggen.

• Gemak: +++ Dit is zeker de techniek die het minste werk vereist, omdat ze geen afval produceert.
• Kostprijs:
  • +++++ Aankoop van een robotgrasmaaier
  • + Je grasmaaier ombouwen
  • 0 Vaker maaien

2. Gebruik je gemaaid gras als mulch om je planten te beschermen

MulchenMulchen bestaat erin de blote grond te bedekken met nog niet ontbonden organisch afval zoals grasafval, dode bladeren of gesnipperd snoeihout. Dankzij de mulchlaag krijgt onkruid geen kans, blijft de grond vochtig en behoudt deze een meer constante temperatuur. houdt de bodem vochtig door de verdamping van water te beperken, regelt de bodemtemperatuur door de grond in de winter tegen koude en in de zomer tegen hitte te beschermen, verrijkt de bodem tijdens de afbraak van het materiaal en verbetert de bodemgezondheid door nuttige organismen zoals regenwormen aan te trekken. Mulchen vermindert ook de nood aan wieden en beperkt de behoefte aan extra water.

En dat komt nog eens bovenop het voordeel dat je het maaisel niet langer hoeft weg te gooien. 

• Gemak ++: Grasmaaisel verspreiden onderaan planten kost niet meer moeite dan het in een zak doen voor ophaling en de zak op de juiste dag buitenzetten.
• Kostprijs: 0 

Alles wat je moet weten over mulchen op de website van renature.brussels

3. Leg je maaisel op takken en laat het inwerken

Leg een luchtige laag takjes van 1 tot 3 cm dik rechtstreeks op de grond en verspreid het maaisel in dunne lagen erover. Tijdens het drogen vallen de grassprieten op de grond waar ze ontbinden. Daarna hoef je niets meer te doen tot de volgende maaibeurt. Dankzij de takken circuleert de lucht, wordt het maaisel niet samengeperst en gaat het niet fermenteren. Het gras en de takken verteren geleidelijk en vermengen zich met de grond.

• Gemak ++: Grasmaaisel verspreiden op een bed van takken kost niet meer moeite dan het in een zak doen voor ophaling en de zak op de juiste dag buitenzetten.
• Kostprijs: 0

4. Gemaaid gras composteren

Het is perfect mogelijk om gemaaid gras te composteren, zolang je het maar mengt met een gelijk volume droog, bruin materiaal (dode bladeren, versnipperd materiaal ...). Dit is één van de gouden regels van composteren. 

• Gemak +: Correct composteren vergt wat kennis en tijd, maar met deze techniek kun je al je organisch afval gebruiken, inclusief keukenafval.
• Kosten +: Composteren vereist een bepaalde hoeveelheid materiaal (een compostvat koop je vanaf €80, met een deksel en bodem om ongedierte te vermijden; een compostprikker om gemakkelijk te beluchten kost €20). 

Alle advies over composteren vind je op onder de rubriek ‘Composteren in de tuin, de natuurlijke oplossing’. 

5. Maai een beperkter gebied en maai minder vaak

In het geval van een hittegolf is het raadzaam om minder vaak te maaien, het gras minder kort te maaien of zelfs helemaal te stoppen met maaien om het gazon beter bestand te maken tegen de hitte. Maar in het algemeen is het mogelijk om het maaiafval te verminderen door de tuin anders in te richten zodat die veerkrachtiger, diverser en gemakkelijker te onderhouden wordt. Door te kiezen voor langzaam groeiende grassoorten, gemaaide oppervlakken te verkleinen (bijvoorbeeld door bloemenweides, borders, vijvers of hagen te integreren), bodembedekkers aan te planten of het gemaaide gras te hergebruiken, verander je je tuin in een levendige ruimte die van nature minder afval produceert. Dit is een duurzame oplossing op lange termijn. 

• Gemak: dit hangt af van het type inrichting dat je kiest om je tuin opnieuw vorm te geven.
• Kosten: dit hangt af van het type inrichting dat je kiest om je tuin opnieuw vorm te geven. 

Ontdek al het advies over plantkeuze, natuurlijke landschapsarchitectuur en praktisch hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd. van gemaaid gras op de renature.brussels-website.

Bij het snoeien van hagen of bomen kan de hoeveelheid af te voeren takken al snel imposant worden. Er zijn manieren om ze optimaal te benutten in je tuin. 

1. Een droge haag bouwen

Als je door de gewestelijke parken loopt, heb je misschien al stapels takken en twijgen gezien tussen twee rijen palen. Deze techniek, bekend als de ‘droge haag’, wordt steeds meer gebruikt in Brussel om onderhoud te vergemakkelijken maar ook om schuilplaatsen te creëren voor wilde dieren.

De takken worden tussen twee rijen palen gelegd over een breedte van 40 tot 60 cm. De lengte hangt af van de mogelijkheden in je tuin, maar je kunt bijvoorbeeld al heel wat takken neerleggen op 1 meter. Deze haag past goed in een rustig hoekje, langs een hek of achter een border.

Na verloop van tijd zakt de droge haag in elkaar en verteert ze langzaam. Elk jaar kun je nieuwe takken toevoegen. Kleine takken verteren in 1 tot 3 jaar, middelgrote takken in enkele jaren, waardoor een stabiele haag ontstaat die je tuin niet overneemt.

2. Versnipper takken en gebruik het versnipperde materiaal

Door takken te versnipperen kan het volume tot 60-80% worden verminderd, maar het verandert takken vooral in een zeer nuttig materiaal voor de tuin: versnipperd materiaal.

Kies een hakselaar die bij je behoeften past

Niet alle hakselaars zijn hetzelfde. Afhankelijk van hun vermogen kunnen ze dikkere of dunnere takken versnipperen. In functie van de hoeveelheid die je wilt versnipperen en de dikte van de takken, kun je kiezen voor:

• een elektrische hakselaar: licht, stil, gemakkelijker te vervoeren en voldoende voor kleine tuinen en kleine takken
• een thermische hakselaar: krachtiger en geschikt voor dikkere takken en grotere volumes

Controleer de maximale takdiameter die de machine aankan: dit voorkomt blokkades en beschermt de machine.

Een hakselaar kopen, delen of huren?

Een hakselaar kopen is relatief duur, en meestal wordt hij maar een paar dagen per jaar gebruikt. Je moet hem ook kunnen opslaan en regelmatig onderhouden. Daarom zijn een collectieve aankoop tussen buren of een eenmalige huur interessante opties.

Er zijn veel manieren om hakselaars van goede kwaliteit te huren. Dit is bijvoorbeeld mogelijk bij Boels, Brico/BricoPlanit, Locamat, Loxam ...

Op hun website biedt Worms vzw ook de verhuur van vermalers aan (afhankelijk van de beschikbaarheid) tegen een voordelig tarief.

Hoe gebruik je versnipperd materiaal in de tuin? 

Hakselmateriaal van takken is erg nuttig in de tuin. Het kan rond hagen en andere planten worden uitgespreid als mulchBij het mulchen wordt niet-verteerd organisch materiaal zoals gemaaid gras, dode bladeren of gekneusde takken op de onbedekte bodem gelegd. Deze techniek voorkomt de ontwikkeling van onkruid, houdt de bodemvochtigheid in stand en beschermt planten tegen te grote temperatuurverschillen.. Dit beperkt onkruid, houdt de bodemvochtigheid op peil, stabiliseert de bodemtemperatuur en voedt de bodem geleidelijk.

Het versnipperde materiaal kan worden gebruikt als natuurlijke verharding voor opritten, paden of opslagplaatsen.

Vermengd met natter materiaal, vergemakkelijkt versnipperd materiaal composteren. Het levert koolstof, structureert en belucht de compostHet natuurlijk proces waarbij organisch materiaal onder gecontroleerde omstandigheden door levende organismen wordt omgezet in humus en voedingsstoffen voor de bodem en zijn bewoners., brengt het vochtgehalte in balans en voorkomt fermentatie.

Alle tips over composteren vind je hieronder.

Composteren is een natuurlijk proces waarbij organisch afval afbreekt dankzij micro-organismen (bacteriën, schimmels) en kleine bodemdiertjes (wormen, insecten). Met een beetje lucht en vocht zetten deze organismen het organisch afval geleidelijk om in een soort rijke, voedzame, zwarte grond, die bekend staat als compostHet natuurlijk proces waarbij organisch materiaal onder gecontroleerde omstandigheden door levende organismen wordt omgezet in humus en voedingsstoffen voor de bodem en zijn bewoners..

Hoe werkt dit?

Composteren van je tuinafval betekent dat je al je tuinafval verzamelt: gemaaid gras, dode bladeren, klein snoeiafval of verwelkte bloemen. Hierbij let je erop dat er een evenwicht is tussen ‘groen’ materiaal, zoals vers gras, en ‘bruin’ materiaal, zoals dode bladeren of versnipperd materiaal.

Je kunt ook wat etensresten toevoegen, zoals fruit- en groenteschillen of koffiedik, om de compost op natuurlijke wijze te verrijken.

Om het composteringsproces vlot te laten verlopen, moet je er ook voor zorgen dat de compost regelmatig belucht wordt (mengen) en licht vochtig blijft. Na verloop van tijd wordt het materiaal donkerder en homogener. Als het eruitziet als fijne bruine aarde en je het oorspronkelijke afval niet meer herkent, is de compost klaar. Het volume zal met meer dan de helft verminderd zijn in vergelijking met het oorspronkelijke afvalvolume en het zal ruiken als humus uit het bos. Strooi het gewoon uit aan de voet van de planten.

De voordelen van compost

Compost verbetert de bodemkwaliteit: het houdt de vruchtbaarheid van de bodem op peil, structureert de bodem, verhoogt de porositeit en waterretentiecapaciteit, vergemakkelijkt de beworteling en beperkt erosie. Het stimuleert het microbiële leven - bacteriën, schimmels, wormen - dat essentieel is voor de vruchtbaarheid en de omzetting van organisch materiaal in voedingsstoffen voor planten.

Welke composteertechniek kies je?

Voor elke tuinoppervlakte is er een oplossing. Je kunt een vat, silo, latwerk, pallets ... gebruiken om te composteren.