Hoe start je een buurtproject op?
12 min. leestijd
Je straat schoner, veiliger en groener maken of een buurtcompost en -moestuin oprichten? Het is niet altijd gemakkelijk om te weten hoe je in de praktijk dit soort projecten in jouw buurt kunt opzetten. Wat zijn de te volgen tips, de te nemen stappen, de ideale timing? Lees het advies van onze Vooruit met de wijk-coaches en ontdek 2 inspirerende initiatieven in Oudergem. Een eenvoudig idee kan ontpoppen tot een echt project!
Top 3 tips voor het lanceren van een buurtinitiatief
- Maak jezelf bekend en versterk je steungroep
“Het is geweldig om ideeën te hebben, maar je moet weten hoe je genoeg mensen mobiliseert om je projecten te kunnen ontwikkelen,” legt onze coach Catherine uit. Door een sterk netwerk op te bouwen en zoveel mogelijk mensen rond je project te verzamelen, zorg je ervoor dat het zich in een positieve en vertrouwensvolle sfeer ontwikkelt. Om dit te doen, moet je naar buiten gaan en de mensen in je buurt ontmoeten, hen leren kennen en met hen communiceren om hen aan te moedigen je initiatief te steunen.
Tip
Wie ontmoeten en hoe?
Met wie moet je connectie maken?
- Buurtbewoners en het buurtcomité
- Ouders op de school van je kinderen en het onderwijzend personeel (directeurs, leerkrachten, opvoeders)
- De gemeente of gemeenteraadsleden, in het bijzonder de contactpersoon voor buurtprojecten
- Winkeliers
Hoe ontmoet je ze? Ga koffie drinken, organiseer een buurtfeest of een aperitief, of ontmoet ouders na schooltijd. Vergeet niet dat je een bepaald aantal mensen nodig hebt die zich willen inzetten om het project te realiseren!
- Organiseer een 1ste groepsbijeenkomst om je project vooruit te helpen
Zodra je een netwerk hebt gecreëerd, is de volgende stap om samen te komen en je ideeën te ontwikkelen in een gezellige omgeving. Organiseer bijvoorbeeld een themaworkshop, zet je doelstellingen uiteen en luister naar de ideeën van andere deelnemers. Maak er een inspiratiemoment van en leg enkele richtlijnen voor de toekomst vast. Identificeer en beoordeel ook de kwaliteiten en potentiële bijdragen van elke persoon. Bijvoorbeeld, wie heeft tijd, specifieke vaardigheden, bijzondere knowhow, een goed adresboek, enz.
- Doe vanaf het begin van je project een beroep op je coach
Aarzel niet om een beroep te doen op een coach zoals voorzien in het ondersteuningspakket van Vooruit met de wijk. Hij of zij helpt je om:
- je steunaanvraagdossier samen te stellen
- je wijk te mobiliseren, met hen te communiceren en de toekomst van je project op lange termijn te verzekeren
- te netwerken met andere projecten of buurten
- partnerschappen te ontwikkelen en naar expertise te zoeken
- de nodige vergunningen te regelen
- je project te organiseren (budget, planning, enz.)
Wat zijn de praktische stappen die je moet zetten om een buurtproject van de grond te krijgen en steun te krijgen?
- Stuur een projectidee naar Leefmilieu Brussel via de website van Vooruit met de Wijk met enkele toelichtingen over de inspiratie voor en context van je project.
- Op basis van deze nota zal je in contact gebracht worden met een coach die de pilootgroep achter het projectidee zal ontmoeten.
- De coach zal je helpen bij het opzetten van je project en bij het bepalen van het soort steun dat je moet aanvragen. Ook krijg je hulp bij het mobiliseren van buurtbewoners, bij het inwinnen van de mening van mensen die betrokken zijn bij het toekomstige project, bij het identificeren van potentiële partners (lokale overheden, scholen, buurtverenigingen ...), bij het opstellen van een planning, enz. De coach zal je ook helpen bij het inschatten van een budget voor het project.
- Zodra je project volledig op punt staat, dien je het ingevulde aanvraagformulier in op de website van Vooruit met de Wijk of stuur je het naar citizensprojects@inspironslequartier.brussels.
- Een jury beslist 2 keer per jaar welke projecten geselecteerd worden.
Goed om te weten
Met wie moet je contact opnemen als je betrokken wilt raken bij een bestaand buurtinitiatief?
Als eerste stap raden we je aan om de kaart met alle initiatieven van Vooruit met de Wijk te bezoeken. Sinds de lancering in 2016 werden al meer dan 489 collectieven ondersteund. Er is er dus vast eentje in jouw buurt!
Aarzel vervolgens niet om contact op te nemen met Leefmilieu Brussel of met de contactpersoon in jouw gemeente als je meer informatie wenst over een project.
Nog vragen? Je kunt ons team bereiken via 0800 85 286 of citizensprojects@inspironslequartier.brussels.
Nuttige links
Ontdek al onze tools die je helpen om van je burgerproject een succes te maken.
Werp een blik op 2 inspirerende projecten
Meedoen aan een buurtproject is nieuwe mensen ontmoeten ... Mensen uit alle lagen van de Brusselse bevolking dragen bij aan een lonende activiteit en komen samen om duurzame projecten in hun buurt te stimuleren. Zo maken ze hun buurt mooier en aangenamer om in te leven. We werpen een blik op de moestuin van de Driebruggenstraat en de ‘Jardin de la Vignette’, beide gelegen in Oudergem.
De gemeenschappelijke moestuin van de Driebruggenstraat
Wie had ooit gedacht dat op deze atypische lange, glooiende dijk langs de sporen in de buurt van het metrostation Delta een moestuin zou worden aangelegd? Een groep bewoners van de Driebruggenstraat in Oudergem waren de grondleggers van dit composteringsproject. In de loop der jaren is het perceel, dat wordt gehuurd van NMBS, uitgegroeid tot een uitgestrekte moestuin en een bloeiende boomgaard.
Op zaterdagochtend organiseert het collectief een compostsessie en elk 1ste weekend van de maand komt de groep samen om in de moestuin te werken. Jonge mensen met of zonder kinderen, koppels, ouderen, iedereen kan meedoen! Ongeveer 20 mensen zijn betrokken bij de lokale dynamiek.
2 jaar geleden ontwikkelde het collectief een fruittuin: appel-, peren-, vijgen-, kweeperenbomen en bessenstruiken dragen bij aan de rijkdom van de percelen, maar vragen ook veel onderhoud.
Het creëren van banden door middel van een ecologisch en duurzaam project is heel belangrijk. We komen 3 keer per jaar samen voor gezellige bijeenkomsten, waaronder buurtfeesten, barbecues en proeverijdagen. We hebben een uitstekende samenwerking met de gemeente, die ons veel helpt om bijvoorbeeld onze watertanks te vullen of pallets en vuilnisbakken te leveren.
De moestuin ‘Jardins de la Vignette’
Deze moestuin ontstond aanvankelijk uit een project om de straat groener te maken. De buren maakten gebruik van deze dynamiek die hen inspireerde om een braakliggend terrein van een groot levensmiddelenbedrijf te exploiteren. 10 jaar later is de locatie van het project nog steeds in onzekere handen, maar de buurtbewoners zijn er wel in geslaagd om geleidelijk aan een spannende site te ontwikkelen waar groenten, fruit en bloemen een ereplaats krijgen. De bijenkorf, de broeikas, het kippenhok en de droogtoiletten zijn allemaal ontworpen door een groep enthousiastelingen die niet aarzelen om zich in te zetten voor hun wijk!
Voor onze organisatie hebben we verschillende methodes uitgeprobeerd, maar soms wil je gewoon zelf ter plaatse komen en je handen vuil maken. In 10 jaar tijd hebben we een geweldige dynamiek gecreëerd, een echte ontmoetingsplaats. Op onze vergaderingen zijn er mensen die met ideeën komen en anderen die actie ondernemen. We hebben een operationeel charter opgesteld en de organisatie is gestructureerder geworden.
Ontdek 3 projecten ondersteund door Vooruit met de Wijk
Dompel jezelf onder in de wereld van 3 spannende projecten die onze wijken transformeren. Ontdek in beelden hoe innovatieve ideeën, gedragen door betrokken burgers, helpen om verbindende en levendige ruimten te creëren.
Prei de chez vous
Hoe geef je een ziel aan deze wijk in Anderlecht met plantages, een serre, groenten en fruit midden in een moestuin in de stad?
Lees de transcriptietekst
[Meeslepende muziek]
[Er verschijnt een kaart van Brussel met de ligging van Anderlecht, met de naam van het project: Prei de chez vous. Een wandelende vrouw verschijnt op de voorgrond, met twee mensen op de achtergrond en een moestuin, een serre, bloemen en een boomgaard.]
[Inwoner Milena]
[Focus op Milena's blote voeten terwijl ze over het gras loopt.]
“Hier voel ik me echt thuis.”
[Milena spreekt tot de mensen achter haar.]
“Iemand wat munt?”
[Shot van Milena gezichtscamera].
“Het brengt me enorm veel bij omdat we in een appartement wonen waar we te weinig contact hebben met de natuur.”
[Twee buren komen aan in de moestuin en worden verwelkomd door Milena]
[Inwoner Stan, focus op zijn handen aan het werk in de moestuin, opname van een gebouw op de achtergrond]
“Ik woon al 25 jaar in de buurt. Ik zie het verschil in vergelijking met vroeger.”
[Breed shot van de moestuin, dan terug naar Stan met zijn gezicht naar de camera].
“Er was niets, maar nu zijn de dingen gegroeid, zien we mensen. Het zal echt een ziel geven aan de buurt en zorgen voor vrolijkheid in de moestuin,
[Shot van Milena, een andere vrouw en Stan die een stuk fruit laten zien en proeven].
samen met andere mensen, met andere burgers.”
[Milena richt zich tot Stan en de vrouw].
“Ze zijn echt goed!”
[Nieuw shot van Milena, gevolgd door beelden van bloemen, planten, insecten, breder shot van de schuur en gewassen].
“Hier was alleen het park. In 2020 ging het project van start met de afbakening van het terrein en de installatie van het berghok, de serre, de omheining en teeltbultjes.”
[Diverse beelden van mensen die in de moestuin werken, waaronder Stan].
[Replay van Stan zittend met zijn gezicht naar de camera].
“Als je een stressvolle dag hebt, en hier langskomt, vergeet je alles. En dat geeft een geweldige morele boost.”
[Hervatting over Milena die de geur van een plant opsnuift].
“Ik vind het prachtig!”
[Shot van Milena met haar gezicht naar de camera, dan zij en een andere vrouw die een gewas bewerken, dan terug naar de camera].
“Ik raad echt iedereen aan om dergelijke projecten te steunen, om je batterijen op te laden, om van gedachten te wisselen en van dit kleine groene juweeltje te genieten.”
[Tekst weergegeven op de video]
Meer dan 550 burgerprojecten voor het klimaat.
Heb jij ook een idee?
Neem contact met ons op om je project op poten te zetten!
citizensprojects@vooruitmetdewijk.brussels
tel: 0800 85 286
Logo Vooruit met de Wijk
Logo Leefmilieu Brussel
Logo Mobiliteit Brussel
Logo Net Brussel
City Zen
Één project kan leiden tot een ander project in Vorst: van een solidariteitswinkel, over de distributie van maaltijden, tot een collectieve moestuin.
Lees de transcriptietekst
[Meeslepende muziek]
[Er verschijnt een kaart van Brussel met de locatie van Vorst, met de naam van het project: City Zen. Op de achtergrond een gebouw met woningen].
[Alexina getuigt].
“Ik woon hier al 60 jaar. Het is hier net een dorp.”
[Op de achtergrond zien we de solidariteitswinkel. Shot van Alexina aan het praten].
“Hallo Josette, je kunt in de winkel gaan kijken. Kijk een beetje rond.”
[Shot van een kledingroede. Alexina geeft Josette een kledingstuk en serveert haar koffie].
“Van het ene project komt het andere. Na het breien was het de winkel. Ga zitten, Josette,
maak het jezelf gemakkelijk.”
[Shot van een moestuin met een kas, dan shot van 2 mensen die achteruit lopen in de moestuin, dan shot van een solidaire foodtruck met mensen in de rij, shot van de winkelbediende en een dame met een bord, dan terug naar Alexina met haar gezicht naar de camera].
“En dan was er de moestuin, en dan was er de confituur, en dan was er de gratis soepbedeling, de hele winter lang.”
[Shot van Virginie in de gemeenschappelijke moestuin. Ze verwelkomt een vrijwilliger in de tuin voor een gereedschapsschuur].
“Alles goed? Ik heb tijd vandaag, dus kan ik een beetje komen helpen?”
[Afwisselende beelden van Virginie en de vrijwilliger die rondlopen in de moestuin, de kas binnengaan en focussen op Virginie alleen voor de camera].
“Kijk daar, het begint rood te worden. En daarmee maken we confituur.
Die hel zone hier, was een echte vuilnisbelt waar wasmachines, afval, tapijten, enz. rondslingerden.
De bewoners begonnen langzaam containers mee te brengen en het afval op te ruimen om er bebouwbaar land van te maken.
Er staan bakken voor permacultuur, compostbakken, er is de collectieve moestuin, er is de burgerboomgaard
Er zijn de bijenkasten, de serres en schooltuintjes.
Als ik het resultaat van dit alles zie, zeg ik tegen mezelf dat ons collectief hecht is en dat we ongelooflijk sterk zijn, zelfs als we de aarde niet kennen, zelfs als we dingen niet kennen. Met het ander leer je enorm veel.”
[Terug naar Alexina die een dame een muurschildering laat zien. Ze getuigt, met beelden van de foodtruck en maaltijden aan tafel].
“Het is dankzij al die projecten dat ik de buurt heb leren kennen. Het brengt natuurlijk geluk, zorgt voor gezelligheid en vooral solidariteit.”
[Tekst weergegeven op de video]
Meer dan 550 burgerprojecten voor het klimaat.
Heb jij ook een idee?
Neem contact met ons op om je project op poten te zetten!
citizensprojects@vooruitmetdewijk.brussels
Tel: 0800 85 286
Logo Vooruit met de Wijk
Logo Leefmilieu Brussel
Logo Mobiliteit Brussel
Logo Net Brussel
Rêvons Messidor
Wanneer vrijwilligers betrokken raken bij een buurtmoestuin in Ukkel/Vorst, brengen ze een hele wijk tot leven.
Lees de transcriptietekst
[Musique entrainante]
[Kaart van Brussel met locatie in Ukkel/Vorst en naam van het project dat wordt gesteund door Vooruit met de wijk: Rêvons Messidor. Shot van de boomgaard en moestuin. Een man loopt met een grasmaaier op de stoep].
[Focus op één persoon, Assunta, vergezeld door een man. Naar de camera, getuigt ze. Opeenvolging van opnamen van de boomgaard, fruit, bloemen, planten].
“Ik woon hier al meer dan 30 jaar en wanneer ik hier voorbijkwam was het een dennenbos met grote, sombere dennen die de mensen somber maakten.
Het was echt een lelijke plek. Ik droomde van wat meer licht en we hadden echt zin om de ruimtes aan te passen en iets dynamisch te doen, iets kleurrijks.”
[Een andere persoon, Rémy, getuigt. Opeenvolgende beelden van de moestuin en de mensen die er werken].
“Het buurtcomité heet ‘Rêvons Messidor’. We zijn beginnen te dromen en het klopt, in het begin geloofden we er niet echt in.
We dachten aan een serre, aan zaaizones. We zeiden tegen onszelf: ‘Nooit zullen we erin slagen die
ruimten te financieren of de energie van vrijwilligers te kunnen gebruiken’.”
[Shot van Rémy die twee jonge mensen laat zien hoe ze moeten planten. Opeenvolgende beelden van planten, groep mensen, moestuin].
“De mais groeit en stoppen we een zaadje van staakbonen in de grond. Die gaan dus samen groeien.
Het klopt dat nu, tien jaar later, we erin geslaagd zijn ontmoetingsplekken te creëren waar ook wordt geproduceerd.
En het feit over die ruimte te beschikken, in het midden van die stad, zorgt voor een sociale dynamiek
en het doorbreekt het isolement van mensen een beetje.”
[Terug naar Assunta aan het praten. Opeenvolging van opnamen van mensen die in de moestuin werken].
“Het is een ontmoetingsruimte waar je echt sociale contacten kunt leggen, hetzij door het werk,
hetzij door van gedachten te wisselen. En dat is wat deze buurt echt tot leven bracht, hier in Vorst-Ukkel.
[Tekst weergegeven op de video]
Meer dan 550 burgerprojecten voor het klimaat.
Heb jij ook een idee?
Neem contact met ons op om je project op poten te zetten!
citizensprojects@vooruitmetdewijk.brussels
Tel: 0800 85 286
Logo Vooruit met de Wijk
Logo Leefmilieu Brussel
Logo Mobiliteit Brussel
Logo Net Brussel
Wil je samen met je buren een project opzetten?