Vuilnisbakken zitten propvol met voedsel dat eigenlijk nog opgegeten kon worden: overrijpe maar nog heerlijke bananen, licht verlepte salades of restjes van de dag ervoor die nog als basis voor een nieuwe maaltijd kunnen dienen. Tijd om te stoppen met verspillen! Volg onze 10 tips om voedselverspilling een halt toe te roepen: dat is niet alleen goed voor de planeet, maar ook voor je portemonnee.
Goed eten, minder weggooien
Elk jaar verspillen Brusselse gezinnen zo’n 19 kg voedsel per persoon. Uit een onderzoek van OVAM is gebleken dat dit betekent dat een gezin jaarlijks zo’n € 508 aan voedsel in de vuilbak gooit! De voedingsmiddelen die het vaakst worden verspild zijn maaltijdresten (27%), brood (26%) en groenten en fruit (16%). Dat heeft een aanzienlijke impact op het leefmilieu, want hulpbronnen zoals energie, water en meststoffen worden gebruikt voor de productie, de verwerking, het verpakken, de opslag, het transport en de distributie van al deze voedingsmiddelen.
Wist je dit?
Uit de laatste Good Food-enquête (2025) blijkt dat:
- 2 op de 5 Brusselaars erop letten dat ze de juiste hoeveelheden kopen om voedselverspilling te voorkomen
- 1 op de 4 Brusselaars restjes invriest om later te gebruiken
1. Maak een boodschappenlijstje voor je boodschappen doet
Doe pas boodschappen nadat je beslist hebt wat je wilt klaarmaken en weet hoeveel je van elk ingrediënt nodig hebt. Kijk ook eerst wat je nog in voorraad hebt in je kasten, koelkast en diepvriezer.
2. Koop niet meer dan nodig en maak niet meer klaar dan nodig
Koop alleen hoeveel je echt nodig hebt en doseer ingrediënten correct. Hang eventueel een blad op met de juiste hoeveelheden van je vaak gekochte voedingsmiddelen. Zo voorkom je dat moeilijk te recupereren overschotten rechtstreeks in de oranje zak belanden.
3. Ruim je koelkast eenmaal per week op om te vermijden dat je etenswaren vergeet te gebruiken
Gebruik doorzichtige, luchtdichte en herbruikbare bewaardozen. Zet de voedingsmiddelen die het snelst bederven in de koude zones van de koelkast (meestal onderin).
4. Bewaar en verwerk restjes
Heb je te veel rijst, pasta of griesmeel gekookt? Voeg een beetje olie, zaden, gekookte of rauwe groenten toe en maak een lunchsalade voor de volgende dag. Heb je nog een restje gekookte broccoli of paprika over? Voeg ze samen tot een volwaardige portie groenten voor je volgende maaltijd of verwerk ze in groenteburgers, omeletten, quiches enz. Je vindt inspiratie op het Good Food-portaal. Restjes van volledige maaltijden kun je in individuele porties invriezen voor later.
Nuttige links
- Basisrecepten voor meer Good Food op het bord
- Recepten om te leren improviseren met restjes (.pdf)
- Fristouille (alleen beschikbaar in het Frans)
5. Maak alle potten leeg
Choco- of mayonnaisepotten, yoghurtpotten, brikjes room of tomatenpuree ... Schraap of knijp ze uit en gooi ze pas weg als ze volledig leeg zijn.
6. Plan je maaltijden bewust: houd rekening met wat je nog in huis hebt en welke restjes je nog moet verwerken
Neem restjes van de dag ervoor mee naar school, kantoor of de werf als lunch. Je kan ze koud eten of opnieuw opwarmen. Heb je nog ingrediënten liggen, maar weet je niet goed wat je ermee kan doen? Neem eens kijkje op de websites van Lekkervanbijons, Libelle lekker enz.
7. Verwerk overrijp fruit tot smoothies of confituur en maak soep van verlepte groenten
Enkele tips om minder verse voedingswaren te verwerken:
- Groenten die niet vers genoeg meer zijn om rauw te eten: verwerk ze in soepen, quiches, risotto, wafels of ratatouille.
- Verlepte groenten (wortelen, selder enz.): snijd ze, was ze en laat ze in de koelkast weken met een beetje suiker. De volgende dag zijn ze weer klaar om gegeten te worden, rauw of in een bereiding.
- Verlepte sla: week de sla 1 uur in een bad met koud water: dankzij de koudeboost wordt de sla weer knapperig!
- Oud brood: maak toast, croutons, paneermeel, croque-monsieur, wentelteefjes, bruschetta of onze Brusselse 'bodding' .
- Te droog of te zacht brood: maak een te hard of te zacht stokbrood een beetje vochtig en laat het 5 tot 10 minuten bakken in een voorverwarmde oven. Zo krijgt het weer een lekker korstje!
- Verrimpelde appels: giet kokend water over de appels of laat ze even weken in kokend water. Zo worden ze opnieuw knapperig!
- Overrijp fruit of fruit dat er niet meer zo lekker uitziet: verwerkt het in taarten, cakes, crumbles, compotes, chutneys, confituren en smoothies.
8. Gebruik verschillende technieken om voedsel te bewaren (inmaken, lacto-fermentatie, invriezen)
Courgettes, tomaten, wortelen, aardappelen ... Ook aan het einde van de zomer levert de moestuin nog mooie oogsten op. Maar het is onmogelijk om alles dat je oogst onmiddelijk op te eten. Hoe kun je overtollige groenten en fruit best bewaren voor de winter? Bij veel bewaartechnieken blijven de smaak, de textuur en zelfs de voedingsstoffen van fruit en groenten behouden. Hier vind je een overzicht van de verschillende bewaartechnieken (alleen beschikbaar in het Frans).
9. Let op de vervaldata en maak goed onderscheid tussen ‘te gebruiken tot ...’ en ‘ten minste houdbaar tot …’
‘Te gebruiken tot’ betekent dat je het product na deze datum best weggooit, omdat de fabrikant de eetbaarheid niet meer garandeert. ‘Ten minste houdbaar tot ...’ betekent dat je het product na deze datum nog steeds kunt gebruiken, tenzij er zichtbare tekenen van bederf zijn. Vertrouw op je zintuigen: kijk, ruik en proef. Als alles normaal lijkt, kun je het product nog steeds opeten!
10. Vraag op restaurant of je restjes mee kunt nemen
Vraag of je de restjes van je gerecht(en) mee kunt nemen naar huis. Zo kun je er als consument echt tot de laatste hap van genieten en verspil je geen geld! Bovendien hoeven restauranteigenaars zo hun zorgvuldig bereide gerechten niet weg te gooien en verminderen hun afvalkosten. Je kunt ook je eigen plastic of glazen bewaardoos meenemen wanneer je op restaurant gaat.
Voedselverspilling verminderen begint met enkele kleine acties die toch een grote impact hebben. Je kunt je maaltijden plannen, je producten beter bewaren, verdelen en verwerken ... de mogelijkheden zijn talrijk. Soms kun je met wat creativiteit van iets schijnbaar nutteloos zelfs iets heerlijks maken. Zo kun je bijvoorbeeld het loof van je wortelen en radijzen koken en verwerken in een heerlijk gerecht!
Bezoek het Good Food-portaal
De Good Food-strategie bevat een reeks maatregelen om een gezond en kwaliteitsvol voedingssysteem te ontwikkelen in Brussel. Op het Good Food-portaal kun je leren om voedsel te verbouwen in de stad, gezonder te eten en minder voedsel weg te gooien. Je vindt er allerlei eenvoudige acties en adviezen om voedselverspilling te voorkomen en antiverspillingsrecepten. Neem zeker eens een kijkje!
Tip
Ontdek enkele recepten die voedselverspilling tegengaan:
