U bent hier

Kattenplan: de strijd tegen de overpopulatie van katten

Elk jaar worden duizenden asielkatten geëuthanaseerd, indien ze niet tijdig worden geadopteerd. Om het aantal zwerfkatten te beperken, heeft België in 2012 een Meerjarenplan goedgekeurd dat nu wordt uitgevoerd door de Gewesten. Deze bepaling had in de eerste plaats betrekking op de asielen, maar ook fokkers en particulieren moeten voortaan maatregelen treffen om hun katten te steriliseren, te identificeren en te registreren.

Controle van de voortplanting van katten

Het plan werd opgesteld in overleg met de actoren uit de sector (amateur- en professionele fokkers, asielen, verenigingen, dierenartsen…), en had tot doel: een vermindering van de populatie ongewenste katten tegen 2016, een betere identificatie van de katten en een beperking van impulsaankopen die al te vaak tot gevolg hebben dat de katten ook weer worden achtergelaten.

Een onstuitbare vruchtbaarheid

Elk kattenpaar kan 8 katjes per jaar het leven schenken, die vervolgens samen met hun ouders 25 paartjes vormen. Op hun beurt geven zij 40 katjes het daaropvolgende jaar, en het jaar daarna kunnen al 200 katjes geboren worden… Eén vruchtbaar kattenpaar kan dus een nageslacht produceren van 5.000 katjes op 5 jaar tijd! Het aantal zwerfkatten neemt dus verhoudingsgewijs toe samen met het aantal geboortes, en de asielen kunnen deze toestroom van katten niet meer aan. Alleen een verplicht sterilisatieprogramma kan het aantal ongewenste geboortes, en dus het aantal zwerfkatten, beperken.

De oplossing: sterilisatie

Katten kunnen in principe al gesteriliseerd worden vanaf een leeftijd van 8 weken, de zogenaamde vroegtijdige sterilisatie. Rond 6 maanden ouderdom wordt een kat vruchtbaar. Het is dus van belang om de sterilisatie zeker voor dit tijdstip uit te voeren. Zo voorkomt u ongewenste drachten met ongewenste katjes die dikwijls geëuthanaseerd worden wegens plaatsgebrek in asielen, ze worden vaak verwaarloosd of zelfs gewoon gedumpt. Zij zorgen op hun beurt voor nakomelingen die gedoemd zijn tot een bestaan als zwerfkat. Een verantwoorde daad dus.

Bovendien heeft een sterilisatie ook directe voordelen voor u en uw kat: gesteriliseerde kattinnetjes hebben een veel lager risico op melkkliertumoren en baarmoederontstekingen, zeker als de sterilisatie gebeurt voor ze hun eerste nestje hebben gehad. Gecastreerde katers worden dikwijls rustiger en minder agressief en ze zoeken minder het gevaar op. Een kat die langer en gelukkiger leeft dus. Ook urinemarkering komt minder voor.

Identificatie en registratie

Met behulp van een  een elektronische chip (microchip) ter grootte van een rijstkorrel, die onder de huid wordt geplaatst, kunnen huisdieren worden geïdentificeerd en vervolgens geregistreerd in een centrale databank die de gegevens van hun eigenaars en informatie over hun eventuele sterilisatie bevat. Indien uw kat verloren loopt, kan ze u dus gemakkelijk worden terugbezorgd.

Wettelijke verplichtingen

Sterilisatie

Sinds 1 september 2012 was sterilisatie reeds verplicht voor katten in de asielen, vóór adoptie, mits enkele uitzonderingen. Vanaf 1 september 2014 werd sterilisatie ook verplicht voor alle katten die verhandeld of overgedragen werden.

Vanaf 1 januari 2018 moet echter iedere katteneigenaar zijn kat laten steriliseren (voor katers castratie, voor kattinnen ovariotomie of ovariohysterectomie) voor deze een leeftijd van 6 maanden bereikt. Indien u reeds in bezit bent van een kat die geboren is voor 1 januari 2018, dient deze gesteriliseerd te worden vóór 1 juli 2018.

Wordt een kat niet-gesteriliseerd binnen gebracht in het Brussels hoofdstedelijk Gewest en deze is ouder dan 5 maanden, moet de kat gesteriliseerd worden binnen een termijn van 30 dagen.

Uitzonderingen worden gemaakt in de volgende gevallen:

  • Verhandeling van niet-gesteriliseerde kittens jonger dan 6 maanden, in dit geval is de volgende eigenaar verantwoordelijk voor de sterilisatie;
  • Verhandeling tussen erkende kwekers voor voortplantingsdoeleinden, de kat moet pas gesteriliseerd worden zodra deze niet meer bestemd is om te kweken;
  • Indien de kat bestemd is voor iemand buiten het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. 

Het geval van adoptie uit het asiel van een kat jonger dan 6 maanden kan eveneens een uitzondering zijn. Het asiel gaat in dat geval een overeenkomst aan met de adoptant waarbij de eigenaar zelf het initiatief zal nemen om zijn kat voor de leeftijd van 6 maanden te laten steriliseren. Daarna stuurt de eigenaar een sterilisatie-attest van zijn dierenarts naar het asiel.

Identificatie en registratie

Sinds 1 september 2012 moesten alle asielkatten reeds geïdentificeerd en geregistreerd worden voor adoptie. Vanaf 1 september 2014 werd dit ook een verplichting voor iedere verantwoordelijke die een kat wil verhandelen.  Vanaf 1 november 2017 moet echter iedere kat geboren na deze datum (en niet op doorreis voor minder dan 6 maanden), geïdentificeerd en geregistreerd zijn voor ze 12 weken oud is. Katten afkomstig uit het buitenland worden binnen de 8 dagen na hun aankomst geregistreerd.

Reclame aan banden

Aanvullend bij dit sterilisatie- en registratieprogramma wordt reclame voor de verkoop van katjes sterk aan banden gelegd: reclame is alleen toegelaten in vakbladen en op gespecialiseerde websites. Alleen wie een erkende inrichting voor dieren bezit, mag advertenties plaatsen in niet-gespecialiseerde bladen en websites, met vermelding van zijn erkenningsnummer. De katten die worden afgestaan voor adoptie, zijn gesteriliseerde, geïdentificeerde, geregistreerde en door een dierenarts onderzochte dieren.

Hebt u een kat gevonden?

U bent bij wet verplicht ze binnen de vier dagen toe te vertrouwen aan het gemeentebestuur. Dit bestuur moet ze op zijn beurt toevertrouwen aan een persoon die het dier zorgen toedient of huisvesting biedt. Aan de hand van de microchip kan de eigenaar dan snel worden opgespoord.

Datum van de update: 06/02/2018