Werken met katten of honden: verplichtingen en voorwaarden

Bent u verantwoordelijk voor een pension, een asiel, een kwekerij of een dierenwinkel of wilt u kweken als particulier? Ga dan na welke stappen u moet ondernemen vooraleer u met uw activiteiten start.

1. Wie moet een erkenning aanvragen?

Een erkenning is een toelating om een activiteit uit te voeren met betrekking tot de handel in huisdieren. Ze wordt afgegeven door de minister bevoegd voor Dierenwelzijn. Een erkenning is verplicht voor verschillende professionelen in de sector.

Kwekers

Er zijn verschillende soorten kwekers:

Dierenpensions

Een pension is een voorziening waar honden of katten worden verzorgd en onderdak krijgen gedurende een beperkte periode. De eigenaar vertrouwt zijn dier toe aan een pension tijdens zijn afwezigheid en betaalt voor deze dienst.

Dierenasielen

Een dierenasiel is een openbare of particuliere voorziening die over adequate inrichtingen beschikt voor de opvang en verzorging van verloren, in de steek gelaten, verwaarloosde of in beslag genomen dieren. Er bestaan ook asielen voor inheemse wilde dieren.

Handelszaken

Een handelszaak voor dieren – al dan niet toegankelijk voor het publiek – produceert geen voedingswaren. Zo wordt een winkel die alleen levend lokaas voor de visvangst of vijvervissen verkoopt niet als een handelszaak beschouwd. Deze winkel heeft dus geen erkenning nodig.

2. Hoe verkrijgt u een erkenning?

Hebt u verplicht een erkenning nodig voor uw activiteit? Dan kunt u die onder deze twee voorwaarden toegekend krijgen:

• een volledig ingediend dossier
• een positieve inspectie ter plaatse

Vervolledig uw dossier

Deze documenten moet u bij de erkenningsaanvraag toevoegen:

• het volledig ingevulde erkenningsaanvraagformulier
• een plan van de inrichting waar de dieren zullen verblijven. Het gaat om een plan op schaal waarop de afmetingen en de functies van elke ruimte worden weergegeven.
• een kopie van het contract met een erkend dierenarts. Deze persoon verbindt zich ertoe regelmatige controles uit te voeren in de inrichting (een bezoek per trimester indien er tot 20 plaatsen zijn voor honden of katten)
• het betalingsbewijs van de erkenningskosten

Zodra uw administratieve dossier volledig is, krijgt u een ontvangstbevestiging van Leefmilieu Brussel.

Verstuur uw dossier

Het volledige dossier verstuurt u per post naar dit adres:

Afd. Inspectie en verontreignigde blodems
Departement Dierenwelzijn
Site van Thurn en Taxis
Havenlaan 86 C/3000
1000 Brussel

Betaal de erkenningskosten

1. hondenkwekerij met:

• tot 10 vrouwelijke fokdieren: 75 euro;
• meer dan 10 vrouwelijke fokdieren: 250 euro;

2. kattenkwekerij met:

• tot 10 vrouwelijke fokdieren: 75 euro;
• meer dan 10 vrouwelijke fokdieren: 250 euro;

3. dierenpension: 75 euro;
4. dierenhandelszaak voor dieren: 75 euro..

Deze kosten moet u op volgende rekening betalen:

IBAN: BE14 0912 3109 82 83
Naam : Gewestelijke Overheidsdienst Brussel (GOB)
Adres: Vooruitgangsstraat 80, 1035 Brussel
Mededeling: “ERKENN + naam”

Wacht tot de inspectie langskomt

Het departement Dierenwelzijn organiseert een controlebezoek ter plaatse. De definitieve beslissing wordt genomen binnen de vier maanden na ontvangst van uw aanvraag. De bevoegde minister geeft zijn goedkeuring of weigering voor de erkenning.

De geldigheidsduur van uw erkenning

Is het antwoord positief, dan is uw erkenning geldig voor een periode van tien jaar. Hang ze uit in uw etablissement zodat dit voor iedereen zichtbaar is.

3. Meld wijzigingen

Bepaalde wijzigingen in uw situatie moeten gewoon worden doorgegeven aan het departement Dierenwelzijn. Voor andere hebt u dan weer een nieuwe erkenning nodig.

Verwittig het departement Dierenwelzijn

Neem zelf het initiatief bij:

• stopzetting van de activiteit. Stuur uw originele erkenningscertificaat binnen de maand op naar bovenstaand adres.
• wijziging van uitbater. In dit geval moet u binnen de twee maanden de volgende stappen ondernemen:
  • meld de wijziging via een aangetekende brief
  • voeg hierbij het ondertekende akkoord van de nieuwe uitbater, samen met zijn volledige gegevens
  • verbreek het contract met uw erkende dierenarts. De nieuwe verantwoordelijke moet op zijn beurt een nieuw, gelijkaardig contract afsluiten
• verandering van erkende dierenarts. Zegt u uw contract op? Volg dan deze procedure:
  • breng de betrokken dierenarts via een aangetekend schrijven op de hoogte en bezorg hiervan een kopie aan het departement Dierenwelzijn. Het huidige contract blijft gelden tot aan de ondertekening van een nieuwe overeenkomst en ten hoogste 30 dagen na de opzegging
  • stuur binnen de 8 dagen na de ondertekening een kopie van het nieuwe contract naar het departement Dierenwelzijn
• vertrek, sterilisatie/toevoeging van fokdieren. Werk dit document binnen de 48 uur bij:
  • Inventaris van de vrouwelijke fokdieren (.doc).

Vraag een nieuwe erkenning aan

Voor de volgende wijzigingen moet u een nieuwe erkenning aanvragen:

• de maximale capaciteit van dieren
• de soorten dieren die worden gehouden
• de uitbreiding van uw etablissement
• de afwezigheid van de uitbater gedurende meer dan 2 maanden

Werk uw dossier bij

Sommige gegevens moet u niet verplicht doorgeven maar kunnen het departement Dierenwelzijn wel helpen om uw dossier bij te houden. Geef bijvoorbeeld de volgende zaken door:

• wijziging van verantwoordelijke
• wijziging aan de infrastructuur die geen uitbreiding betreft en geen invloed heeft op de capaciteit van dieren die kunnen worden gehouden

4. Hebt u andere toelatingen nodig?

U kunt ook nog andere stappen ondernemen:

• bij de gemeente voor de aanvraag van een stedenbouwkundige en/of milieuvergunningDe milieuvergunning, voorheen 'commodo-incommodo'- exploitatievergunning genoemd, is een document met de technische voorschriften die de exploitant van een installatie (bv. tankstation, drukkerij, stomerij, enz.) moet naleven. De door de administratie vastgelegde voorwaarden zijn bedoeld om de bescherming te waarborgen tegen de gevaren, hinder of ongemakken die een installatie of activiteit direct of indirect kan veroorzaken voor het milieu, de gezondheid of de veiligheid van de bevolking, met inbegrip van personen die zich binnen de grenzen van een installatie bevinden zonder daar als werknemer te kunnen worden beschermd. Meer informatie over de milieuvergunning
• bij Leefmilieu Brussel voor een milieuvergunning 
• bij de FOD Economie voor het aanvragen van een ondernemingsnummer
• bij het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen voor dierenwinkels die diervoeding verkopen

5. Aan welke voorwaarden moet u voldoen?

De handel in huisdieren is gereglementeerd door algemene en specifieke voorwaarden en regels rond reclame. Raadpleeg ze om zeker in orde te zijn. 

Algemene voorwaarden

Wat de eigenlijke verkoop betreft, is het verboden om:

• huisdieren te verkopen op krediet
• gratis of tegen betaling een dier af te staan aan kinderen jonger dan 16 jaar zonder de toestemming van een ouder of voogd
• honden of katten te verkopen op de openbare weg, markten, beurzen, salons, tentoonstellingen of bij de koper thuis, tenzij het initiatief van de koper zelf uitgaat
• een hond of kat te houden of tentoon te stellen in een handelszaak voor dieren
• puppy's of kittens te tonen of tentoon te stellen zonder dat hun moeder aanwezig is (behalve in asielen)

Het is verboden om de volgende dieren te verkopen:

• dieren die duidelijke ziektesymptomen vertonen
• dieren die op frauduleuze wijze zijn ingevoerd of illegaal worden gehouden
• niet-gezoogde of vroegtijdig gezoogde zoogdieren
• dieren die een niet-toegestane amputatie hebben ondergaan
• zwerf-, verloren gelopen of achtergelaten dieren

Om te kunnen worden verkocht, moet een hond:

• ten minste 7 weken oud zijn
• een chip hebben en geregistreerd zijn in DogID
• een identificatie- en registratiedocument hebben (in het Europese paspoort)

Om te kunnen worden verkocht, moet een kat:

• ten minste 13 weken oud zijn
• een chip hebben en geregistreerd zijn in CatID
• gesteriliseerd zijn, behalve als ze minder dan zes maanden oud is of bestemd is voor een eigenaar die buiten het Brussels Hoofdstedelijk Gewest woont of een erkende kweker

Specifieke voorwaarden

• De richtlijnen op het vlak van voeding, huisvesting en verzorging van het dier worden overhandigd aan de niet-professionele koper.
• Op verzoek van de koper wordt een gedateerd overdrachtsbewijs overhandigd. Op dat bewijs staan de volgende zaken vermeld: de namen van de partijen die verkopen en kopen, de soort en het aantal verkochte dieren.
• Een garantiecertificaat wordt in twee exemplaren opgemaakt door de erkende honden- en kattenkwekers. De nieuwe eigenaar van het dier krijgt een versie van dat document.
• Geeft u een aanvullende garantie op de wettelijke voorwaarden? Dan moet u die vermelden in een afzonderlijk document of in een afzonderlijke rubriek na de handtekeningen in het garantiecertificaat.

Regels rond reclame

Alleen erkende dierenasielen en kwekerijen mogen reclame maken buiten een gespecialiseerd tijdschrift of een gespecialiseerde website. Alle andere actoren uit de sector moeten reclame maken via deze gespecialiseerde kanalen.

Checklists voor inpecties door het Departement Dierenwelzijn

Omdat het voor beheerders zowel als contractdierenartsen interessant is om te weten welke elementen het Departement Dierenwelzijn controleert tijdens zijn inspecties bij erkende inrichtingen, zijn de checklists terug te vinden onderaan deze pagina, onderaan het overzicht van de nodige documenten.

Wat moet er in uw advertentie staan?

• uw naam en voornaam
• uw telefoonnummer of e-mailadres en postadres
• uw erkenningsnummer als u dat moet hebben
• de diersoort, de leeftijd en het geslacht van het dier en zijn land van herkomst en kweek
• het ras, de kruising of de afwezigheid van het ras
• het identificatienummer van het dier
• het sterilisatiestatuut van het dier
• de prijs
• de volgende tekst: "Een dier is een levend wezen met gevoel en geen speelgoed. De aankoop of de adoptie van een dier vereist volle verantwoordelijkheidszin van de nieuwe eigenaar. Een dier achterlaten of verwaarlozen vormt een overtreding waarvoor strafrechtelijke of administratieve vervolging ingesteld kan worden." 

6. Contractdierenarts - Taken en verantwoordelijkheden

De beheerder van een dierenpension, dierenasiel, kwekerij of dierenhandelszaak moet een contract afsluiten met een erkende dierenarts. Eventueel wordt ook een vervangende dierenarts aangesteld. 

Contract

De contractdierenarts, de beheerder van de inrichting en, in voorkomend geval, de vervanger voor de contractdierenarts, ondertekenen allemaal het contract.

Een voorbeeldcontract is terug te vinden onderaan deze pagina, bij het overzicht van de nodige documenten.

Taken van de (vervangende) contractdierenarts

• Regelmatige controle van het welzijn, de gezondheidstoestand, de verzorging en de huisvesting van de dieren.
• Noteren van de bevindingen in een visiterapport.
• Bij kwekerijen en asielen met honden en katten: identificatie, registratie en vaccinatie.
• In asielen mag enkel de contractdierenarts euthanasie uitvoeren

Gespecialiseerde operaties of sterilisaties mogen ook door een andere dierenarts gebeuren.

Visiterapport

In het visiterapport noteert de contractdierenarts de datum van zijn controlebezoek en zijn handtekening, zijn observaties  en eventuele aanbevelingen over het welzijn, de gezondheid, de hygiëne, het gedrag en de socialisatie van de dieren. Deze rapporten worden minstens 2 jaar in de inrichting bewaard en moeten altijd beschikbaar zijn voor de controlerende overheid.

Een model van visiterapport is terug te vinden onderaan deze pagina, bij het overzicht van de nodige documenten.

Frequentie van bezoeken

De verantwoordelijke van de erkende inrichting moet de contractdierenarts vragen met een minimum van volgende frequentie :

1. in honden- en kattenkwekerijen :
   • professionele kweker : één bezoek per maand;
   • hobbykweker : één bezoek per trimester;
2. in dierenasielen :
   • één bezoek per maand indien er honden of katten worden gehouden;
   • één bezoek per trimester in andere gevallen;
3. in dierenpensions :
   • één bezoek per maand als er meer dan 20 plaatsen voor honden of katten zijn;
   • één bezoek per trimester in andere gevallen;
4. in handelszaken voor dieren :
   • één bezoek per trimester in handelszaken die zoogdieren, vogels, reptielen of amfibieën houden
   • één bezoek per jaar in handelszaken die alleen vissen houden;

Melding aan het Departement Dierenwelzijn

Wanneer de beheerder of verantwoordelijke van de inrichting de contractdierenarts niet oproept voor de controlebezoeken of geen gepast gevolg geeft aan de aanbevelingen, meldt de dierenarts dit aan het Departement Dierenwelzijn.

Verandering of verbreking van het contract

Bij wijziging van de contractdierenarts of de vervanger, wordt een nieuw contract opgesteld.

Bij verbreking van het contract wordt de andere partij hiervan op de hoogte gebracht via een aangetekend schrijven. Volgende documenten worden binnen de 8 dagen na de sluiting van het nieuw contract naar het Departement Dierenwelzijn gestuurd: een kopie van de brief waarmee het contract wordt verbroken, een bewijs van aangetekende zending en het contract met de nieuwe contractdierenarts. Het lopende contract blijft gelden tot aan de ondertekening van een nieuw contract en ten hoogste dertig dagen na de verbreking.

7. Overzicht van de nodige documenten

Om u te helpen bij de verschillende formaliteiten, vindt u hier de lijst met documenten om te downloaden.