Het Park System Kleine Zenne-Ninove, de creatie van een netwerk van groene ruimten in de Heyvaertwijk

Het nieuwe Kleine Zennepark, een lineair stadspark, maakt deel uit van een reeks projecten die werden geïnitieerd door het Stadsvernieuwingscontract nr. 5 (SVC5) ‘Heyvaert-Poincaré’ en het Richtplan van aanleg (RPA) Heyvaert.
Dit grote stadsvernieuwingsprogramma, dat in 2017 werd goedgekeurd door de Brusselse regering, wordt ondersteund door verschillende partners: Leefmilieu Brussel, Brussel Mobiliteit, de Directie Stadsvernieuwing van Urban, Perspective, de Maatschappij voor Stedelijke Inrichting (MSI), de gemeenten Anderlecht, Sint-Jans-Molenbeek, Brussel-Stad, hun grondregie en de lokale verenigingen. 

Het doel is om meer groene ruimten aan te leggen in het sterk verstedelijkte gebied tussen de Ninoofsepoort en de Abattoir-site, een erfenis van het industriële verleden van Brussel. Het Park System Kleine Zenne-Ninove, een proefproject van Leefmilieu Brussel, is één van de centrale assen van deze nieuwe dynamiek.

Een toekomstig ‘levenslijn’-park met hoge ecologische waarde

Het Kleine Zennepark, gelegen op de vroegere bedding van de Kleine Zenne, een zijrivier van de Zenne die nu verdwenen is, strekt zich uit in het hart van de Heyvaertwijk. Het ontwikkelt zich langs een kronkelend hoofdpad, onderbroken door thematische ‘kamers’ die het traject structureren. De verwezenlijking wordt gespreid afhankelijk van de aankoop van grond en maakt daarom deel uit van een evolutionair proces.

De eerste 3 huizenblokken kregen respectievelijk in januari en september 2023 een stedenbouwkundige vergunning en de bouw zal starten in de winter van 2026.

Het Stadsvernieuwingscontract nr. 5 is georganiseerd rond 5 strategische pijlers: 

1. de pijler van de Kleine Zenne 
2. de pijler Ninove 
3. de pijler Poincaré 
4. de pijler kanaal-slachthuizen 
5. de pijler kanaaloevers 

De inrichtingsfasen van het Park Kleine Zenne-Ninove

De ontwikkeling van de site heeft een aantal complementaire milieu-, erfgoed- en sociale doelstellingen. Ten eerste roept het de herinnering op aan de verdwenen rivier en creëert het een groene continuïteitBevoorrechte assen voor de ontwikkeling van geplante linken tussen de groene ruimten die een evenwichtig netwerk door het Gewest vormen. in het hart van de stad.

Om dit te bereiken wordt het binnengebied van de huizenblokken opengewerkt tot een ruimte die het stedelijk weefsel doorsnijdt. Dit nieuwe traject binnen de huizenblokken verbindt het Ninoofsepoortpark met het Dauwpark en bevordert de zachte mobiliteitMobiliteit waarbij niet-gemotoriseerde vervoermiddelen worden gebruikt, in het bijzonder fietsen en lopen.: een doorlopend, duidelijk, veilig pad omzoomd met groene ruimten en volledig vrij van wegverkeer.

• Chemist Space, een sociaal-cultureel centrum dat al operationeel is en wordt ondersteund door Ecobuild.
• Het Compas-project, de verbouwing van een drukkerij tot een sociaal-cultureel centrum door Beliris, komt in het hart van het park te liggen en zal er rechtstreeks op aansluiten.
• De GOB is bezig met een renovatieproject in de Waskaarsstraat 34-36, met een terras dat uitkijkt over het park.

Vanaf de winter van 2026 beginnen de eerste werkzaamheden, met de volgende doelstellingen:

• De sloop van de gebouwen in het Liverpool-Zeemtouwersblok met behoud van de afwerking op het gelijkvloers om de bijzondere architectonische herinnering aan de site te behouden.

• Het maken van plantkuilen die vervolgens op een natuurlijke manier worden verfraaid met vegetatie.
• De productie en installatie van poorten die ons industrieel erfgoed weerspiegelen.

Deze verschillende fasen van de werken worden afgerond met de opening van de site tegen het vierde kwartaal van 2029.

Buurtbewoners bij het project betrekken

Een van de belangrijkste vernieuwingen in het project voor de aanleg van het Kleine Zennepark is de invoering van een participatief proces voor de buurtbewoners. Leefmilieu Brussel, dat verantwoordelijk is voor het toezicht op het project en voor de goede uitvoering ervan, heeft vanaf het begin samengewerkt met de buurtbewoners. Het was belangrijk om een gezamenlijk project met alle betrokken partijen te bespreken en uit te werken. Er werden een groot aantal bijeenkomsten gehouden om de bestemming van de ruimten te bepalen en de verschillende ontwikkelingsscenario's te evalueren: verkennende gesprekken, informatiesessies, workshops met meerdere thema's en bijeenkomsten in elke fase van het project. Er zijn ook plannen om het participatieve beheer van de groene ruimten met de buurtverenigingen te onderzoeken, om het niveau van delegatie en toezicht van alle belanghebbenden in het beheer van de projecten te valideren.