1. Het personeel dat buiten werkt beschermen
Hitte kan ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid: uitdroging, vermoeidheid, verminderde concentratie, een zonnesteek of ernstigere aandoeningen.
Bij werkzaamheden buiten is het belangrijk om de Codex over het welzijn op het werk na te leven. De risico’s nemen vooral toe tijdens ozonpieken en hittegolven.
Wat doe je het best?
- Doe ’s ochtends vooral de taken die fysiek het zwaarst zijn.
- Vermijd overuren.
- Zorg voor meer pauzes en stel een rustruimte ter beschikking.
- Geef de voorkeur aan werk in de schaduw of binnen.
- Zorg dat er fris water beschikbaar is.
- Moedig het dragen van lichte en losse kleding aan.
- Overweeg, bij de meest blootgestelde taken, het gebruik van individuele beschermingsmiddelen zoals verkoelende vestjes.
- Voorzie voor teams in uniform een zomerse versie om het comfort te verbeteren.
Nuttige links
Wat zegt de wetgeving?
- Raadpleeg de rechten van werknemers bij warm weer op de website van de Federale Overheidsdienst (FOD).
- En ook Ozon en hitte: de impact van ozon en hitte op de gezondheid begrijpen op de website van Leefmilieu-Gezondheid België.
Wist je dat?
De drempelwaarden voor blootstelling aan hitte worden vastgelegd op basis van de WBGT-index (Wet Bulb Globe Temperature of natteboltemperatuur). Dat is een indicator voor de gevoelstemperatuur bij inspanning, afhankelijk van de intensiteit van de uitgeoefende fysieke activiteit.
De waarde van deze index mag niet hoger zijn dan:
- 29 voor licht of zeer licht werk;
- 26 voor middelmatig zwaar werk;
- 22 voor zwaar werk;
- 18 voor zeer zwaar werk.
Voor meer informatie kan je de webpagina Hoe meet u de temperatuur op de website van de FOD raadplegen.
2. De werkorganisatie aanpassen
Bij extreme hitte kunnen eenvoudige aanpassingen een groot verschil maken.
De werkroosters herschikken
- Begin vroeger te werken als dat kan.
- Verplaats bepaalde werkzaamheden naar de koelste uren van de dag (bijvoorbeeld ’s morgens vroeg voor schoonmaak- en onderhoudstaken).
- Breid de tijdsblokken uit om de blootstelling aan de hitte te verminderen.
De teams sensibiliseren
Herinner regelmatig aan de juiste reflexen:
- Drink de hele dag lang water.
- Vermijd alcoholische of zeer suikerrijke dranken.
- Verfris je regelmatig.
- Heb aandacht voor meer kwetsbare collega’s.
3. Voorkomen dat de warmte de gebouwen binnendringt
De beste airconditioning is vaak die die je niet nodig hebt. Om oververhitting te voorkomen, moet je er in de eerste plaats voor zorgen dat er geen warmte binnenkomt. Aangezien de beglazing het zwakste punt van een gebouw is, bestaat de eerste stap erin de zonnestraling tegen te houden voordat die het gebouw binnendringt.
De ruiten afschermen
Daarvoor bestaan diverse oplossingen. Kies indien mogelijk voor beschermingsmaatregelen voor buiten, die zijn het meest doeltreffend:
- Zonnewering
- Zonneschermen/rolluiken buiten
- Luiken
- Zonneschermen en binnendoeken
- Netten, tijdelijke of permanente folies.
Tips
Om oververhitting tegen te gaan, moet je niet alleen vertrouwen op folies of beglazing die als ‘UV-werend’ worden aangeprezen. Dubbele beglazing houdt al vrijwel alle UV-straling tegen. Het belangrijkste criterium is de zonnefactor (g). Die geeft aan welk deel van de warmte van de zon door de beglazing dringt. Hoe lager deze factor is, hoe minder warmte het gebouw opslaat en hoe groter het comfort.
Natuurlijke schaduw bevorderen
Deze maatregelen dragen bij aan het verminderen van hitte-eilanden:
- Kies bij voorkeur voor loofbomen: die zorgen in de zomer voor schaduw en laten in de winter de warmte van de zon door, waardoor u minder hoeft te verwarmen.
- Maak buitenruimtes (opslagplaatsen, binnenplaatsen of parkeerterreinen van het bedrijf) waterdoorlatend en beplant ze om het hitte-effect rondom het gebouw te beperken.
- Creëer schaduwrijke plekken voor de buitenruimtes, door de koele plekken in kaart te brengen die de teams tijdens hun pauzes al spontaan gebruiken.
4. Ventilatie en koeling optimaliseren
Er bestaan al verschillende oplossingen waarmee het comfort kan worden verbeterd.
Inzetten op nachtventilatie
Wanneer de buitentemperatuur daalt:
- Zet ’s nachts (indien mogelijk) of ’s ochtends, wanneer de lucht nog koel is, de ramen open.
- Maak gebruik van automatische nachtventilatiesystemen (ventilatiekleppen of gemotoriseerde ramen), evenals het ventilatiesysteem, vooral als daarmee een luchtverversing van 4 luchtvolumes per uur kan worden bereikt.
- Controleer bij ventilatiesystemen met dubbele luchtstroom of de bypass (regelklep) in de zomer is ingeschakeld. Hiermee kan verse buitenlucht worden aangevoerd zonder deze via warmteterugwinning te verwarmen.
Verstandig gebruik maken van ventilatoren
Ventilatoren of luchtcirculatoren zorgen voor meer comfort en verbruiken daarbij weinig energie.
De technische instellingen controleren
Als je een onderhoudscontract hebt, is het raadzaam om het volgende regelmatig te laten controleren:
- de aangewezen temperaturen;
- de ventilatiedebieten;
- de vochtigheidsgraad;
- de verwarmings- en klimaatregelingsinstallaties.
Goed om te weten
Over het algemeen wordt voor kantoren een verschil van maximaal 5 tot 7 °C tussen de buiten- en binnentemperatuur aanbevolen, evenals een instelling van de airconditioning op ongeveer 24-25 °C of zelfs tot 28 °C als de luchtvochtigheid dat toelaat.
5. Interne warmtebronnen verminderen
Bepaalde apparaten kunnen bijdragen aan de oververhitting van de ruimtes. Met een aantal maatregelen en goede praktijken kan je het comfort verhogen en tegelijkertijd de energiekosten verlagen.
Enkele doeltreffende maatregelen
- Vervang halogeenlampen door ledverlichting.
- Breng de servers en IT-apparatuur in speciale ruimtes onder.
- Kies energiezuinige apparaten door het energielabel of keurmerk te controleren: Thermal Design Power voor computers, Typical Electricity Consumption voor printers en kopieerapparaten.
- Schakel apparaten die ’s nachts niet worden gebruikt volledig uit.
- Schakel de ‘slaapstand’ uit.
6. Je bedrijf voorbereiden op de zomers van de toekomst
De hittegolven zullen steeds heviger worden. Bepaalde structurele maatregelen verdienen het dus om in overweging te worden genomen.
De meest relevante investeringen
- Indien mogelijk bomen planten.
- Vaste zonneluifel.
- Isolatie van de meest blootgestelde gevels (op het zuiden en westen gericht).
- Hoogwaardige zonwerende beglazing.
- Oplossingen voor free cooling (gebruikmaken van de koelte van de lucht met behulp van ventilatie of koude-warmteopslag) of free chilling (een gebouw koelen door gebruik te maken van een natuurlijk koele waterbron, zoals grondwater of een koeltoren).
- Adiabatische koeling (of verdampingskoeling), een zeer energiezuinig proces waarbij de omgevingslucht wordt gekoeld door middel van waterverdamping.
- Omkeerbare warmtepomp.
- Platte daken: de afdichtingen wit schilderen (of kiezen voor witte afdichtingen als ze nieuw zijn).
Deze investeringen zorgen voor meer comfort en verlagen tegelijkertijd het energieverbruik van het gebouw.
Nuttige links
- Lees ons dossier in de Gids duurzame gebouwen om de juiste materialen te kiezen en een hoge thermische inertie te garanderen.
- En kom ook alles te weten over interne en geïntegreerde zonneweringen.
