6 tips voor een verantwoord gebruik van AI

4 min. leestijd

Hoe kun je AI op een verantwoorde manier gebruiken? Michaël Lamot, IT-manager bij Leefmilieu Brussel, deelt zijn tips.

1. Begin bij de werkelijke behoefte

Voordat je AI inzet, moet je je afvragen of het echt nodig is. Als een taak efficiënt kan worden uitgevoerd met reeds beschikbare tools, is het beter om die te behouden. Het is dus beter om in eerste instantie gebruik te maken van een klassieke zoekmachine als toegangspoort tot andere websites, in plaats van meteen AI in te zetten.

Kerncijfers

Het gebruik van AI in bedrijven zit in de lift: 78% van de organisaties gaf aan er gebruik van te maken in 2024, tegenover 55% het jaar daarvoor (bron: Rapport over de AI-index 2025 van de Universiteit van Stanford).

2. Gebruik AI alleen voor de juiste doeleinden

AI is voor sommige toepassingen relevanter dan voor andere. Het kan helpen bij het verkennen van ideeën, het samenvatten of ter discussie stellen van inhoud of een presentatie, of het versnellen van bepaalde repetitieve taken, maar het mag geen automatische reflex worden. Voordat AI wordt geïntegreerd, moet men zich afvragen welke waarde het daadwerkelijk toevoegt. Als het de kwaliteit, de efficiëntie of de relevantie van het werk niet verbetert, is het niet noodzakelijk zinvol.

3. Vermijd de meest energieverslindende toepassingen

In het kader van digitale soberheid is het beter om het genereren van afbeeldingen, video’s of andere multimedia-inhoud door AI te beperken, aangezien deze toepassingen meer energie verbruiken en vaak maar een beperkt voordeel opleveren. Vaak zijn ze zelfs niet meer dan een gadget!

Goed om te weten

Wat afbeeldingen betreft, kun je beter kiezen voor afbeeldingen die door echte mensen zijn gemaakt. Dat is veel interessanter en voorkomt bovendien problemen op het gebied van intellectueel eigendom en ethiek, die bij door AI gegenereerde afbeeldingen kunnen bestaan.

4. Formuleer duidelijke en volledige verzoeken

Om onnodige heen-en-weer-communicatie met AI-tools te beperken, is het aan te raden om vanaf het begin een duidelijk verzoek of een duidelijke instructie (een prompt) op te stellen. Hoe duidelijker het verzoek en de instructies zijn, hoe groter de kans dat het antwoord nuttig is, en hoe minder onnodige berekeningen er moeten worden uitgevoerd.

5. Blijf kritisch

AI kan fouten maken, informatie verzinnen of onjuiste antwoorden geven, wat in de volksmond ‘hallucinatie’ wordt genoemd. Controleer de resultaten daarom altijd, vooral wanneer ze worden gebruikt om een beslissing te nemen, een officieel document op te stellen of gevoelige inhoud te produceren, zoals in de juridische sector. Je kunt niet alles aan AI overlaten.

6. Behoud menselijke expertise

AI moet een ondersteunend hulpmiddel blijven, geen volledige vervanging worden. Bedrijven moeten de vaardigheden en expertise die nodig zijn voor het voortbestaan van de organisatie en het behoud van haar waarde, intern behouden. Een bedrijf moet kunnen functioneren ook wanneer een AI-tool niet beschikbaar of niet conform is, wat veiligheidsproblemen zou kunnen opleveren. Het is daarom belangrijk om alternatieven en een zekere mate van autonomie te behouden, voor het geval je moet terugschakelen.

Important

Het gebruik reglementeren

Het is belangrijk om interne regels te bepalen voor het gebruik van AI: welke toepassingen zijn toegestaan of af te raden, wie mag AI gebruiken en in welk kader? Dit helpt om misbruik te voorkomen en de samenhang met de bedrijfsstrategie te behouden.

Er moet ook rekening worden gehouden met de Europese regelgeving, met name de AI Act en met de uitdagingen op het gebied van transparantie, veiligheid en gegevensbescherming.

Te downloaden

  • Het charter Sustainable AI van het Franse Institut du Numérique Responsable, een platform voor reflectie over de belangrijkste uitdagingen van verantwoorde digitale technologie. 
  • De MOOC 'IA Responsable' ('Verantwoorde AI', alleen beschikbaar in het Frans): deze gloednieuwe gratis cursus van de Académie NR, onderdeel van het Institut du Numérique Responsable, biedt inzicht in de ethische, ecologische en bestuurlijke uitdagingen van artificiële intelligentie.

Nuttige links

Meer informatie over verantwoord digitaal gebruik vind je op de website van het Belgisch Instituut voor Sustainable IT, de tegenhanger van het Franse Institut du Numérique Responsable. Deze organisatie brengt Belgische bedrijven en burgers samen om hen te helpen bij een succesvolle digitale transitie, die de ecologische en sociale voetafdruk van hun digitaal verbruik verkleint. 

© Weedezign

Lees de transcriptietekst

Jonge webontwikkelaars in gesprek voor een computerscherm.

Wil je inzetten op een sobere en ethische IT-aanpak?

Ontdek het Sustainable IT Label

Om verder te gaan

Plan je digitale lenteschoonmaak

  • Klimaat
  • Afval
  • Vervuiling
Doe mee aan de Digital Cleanup Day en zet je eerste stappen op weg naar verantwoorde digitale technologie in je organisatie. Ontdek enkele goede praktijken.
Lees verder