Waarom en hoe je websites en applicaties een ecodesign geven?
6 min. leestijd
Digitale technologieën staan centraal in alle organisaties. Ze worden vaak als ‘virtueel’ beschouwd, maar zijn gebaseerd op een fysieke infrastructuur die heel wat natuurlijke hulpbronnen (energie, mineralen, water, enz.) vereist, zowel voor de productie als voor de werking ervan. Hoe maak je dan webtools en mobiele tools, die zowel nuttig als verantwoord zijn, in een wereld met beperkte hulpbronnen? De oplossing ligt in ecodesign! Ben jij klaar om hiermee aan de slag te gaan?
Wat is ecodesign precies?
EcodesignTotaalbenadering, toegespitst op het product, die erin bestaat rekening te houden met de milieucriteria vanaf de conceptie van een product. Die benaderingswijze betreft alle fasen van de levenscyclus van het product, d.i. vanaf de productie, via de distributie, tot het gebruik en het einde van zijn leven (recyclage). is actief rekening houden met het leefmilieu, vanaf het ontwerp van een dienst of product en gedurende alle fases van de levenscyclus ervan. Het duurzaam ontwerpen van digitale diensten heeft tot doel het verbruik van IT- en energiebronnen te verminderen en de veroudering van apparatuur te beperken.
Concreet betekent dit dat er vanaf de ontwerpfase moet worden nagedacht over de dienst als geheel, rekening houdend met het vermogen van de toestellen, de bandbreedte en het aantal gebruikte servers. Deze aanpak past in een logica van continue verbetering voor een duurzamere digitale wereld.
Voor websites en webapplicaties vertaalt dit zich in een verantwoord design, waarbij eenvoud, soberheid en efficiëntie de sleutelwoorden zijn. Naast technische optimalisering staan de impact op het milieu, de gebruikerservaring en de digitale toegankelijkheid centraal.
Wist je dit?
Enkele feiten en cijfers over de uitdagingen van digitale technologie
- x160: de stijging van het gemiddelde gewicht van een webpagina tussen 1995 en 20221
- 45% van de functies van een app wordt nooit gebruikt en 70% is niet-essentieel2
- 80% van de impact van digitale technologie is te wijten aan de productie van de apparaten3
- 400 miljoen ton broeikasgassen: de ecologische voetafdrukMeeteenheid waarbij getracht wordt de milieu-impact van de mens te vatten met 1 indicator. Daarmee wordt de oppervlakte aan vruchtbare aarde geschat die nodig is om te voldoen aan de noden van een populatie in termen van hulpbronnen en afvalabsorptie. De ecologische voetafdruk wordt uitgedrukt in hectaren. van wereldwijde digitale technologie4
- 40% van de mensen in België bevindt zich in een situatie van digitale kwetsbaarheid5
1 Bron: State of the Web
2 Bron: designersethiques.org
3 Bron: ADEME
4 Bron: Green IT
5 Bron: Barometer van de digitale inclusie 2024 van de Koning Boudewijnstichting
“Ecodesign beperkt zich niet tot de ontwikkelingsfase van een webservice, maar begint met het idee en het ontwerp van het project. Hoe later ecodesign in het proces wordt geïntegreerd, hoe complexer en duurder de implementatie wordt.”
Wat zijn de voordelen van ecodesign voor mijn bedrijf?
- betere prestaties en dus een meer tevreden gebruiker
- een lager verbruik van natuurlijke hulpbronnen
- lagere kosten, door al wat overbodig is (aan materiaal, energie, verbruikgsgoederen, enz.) te vermijden
- een engagement voor een aanpak van duurzame ontwikkelingOntwikkelingswijze die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder daarmee voor de toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Het gaat dus om een demarche die ernaar streeft de continuïteit van de economische en sociale ontwikkeling in de tijd voort te zetten, met eerbied voor het leefmilieu en zonder de natuurlijke hulpbronnen die nodig zijn voor de menselijke activiteiten in gevaar te brengen., en dus een extra motivatie voor je teams
- een beter imago
En voor de eindgebruikers?
- relevante informatie die aansluit bij hun behoeften: niet te veel en niet te weinig
- snellere en vlottere diensten, dankzij snellere laadtijden (vooral van webpagina's)
- een telefoonbatterij die langer meegaat dankzij energiezuinigere apps
- een functioneel apparaat dat niet veroudert, dankzij lichte software
- naleving van toegankelijkheidsprincipes en de AVG
‘Quick wins’ om de ecologische voetafdruk van je webtools te verkleinen?
Een 1ste denkoefening over soberheid en efficiëntie
- Vooraleer je overgaat tot het ontwerp, moet je de werkelijke behoeften van alle belanghebbenden van het project beoordelen (eindgebruikers, bedrijfs- en managementteams, projectleiders, enz.).
- Stel jezelf de juiste vragen: Hebben we deze functie echt nodig? Zal het een pluspunt zijn voor de gebruiker? Kan ik dit op een andere, niet-digitale manier doen?
- Vereenvoudig het gebruikersparcours door de stappen te beperken, want als de gebruikservaring niet soepel verloopt, zal de ecologische voetafdrukMeeteenheid waarbij getracht wordt de milieu-impact van de mens te vatten met 1 indicator. Daarmee wordt de oppervlakte aan vruchtbare aarde geschat die nodig is om te voldoen aan de noden van een populatie in termen van hulpbronnen en afvalabsorptie. De ecologische voetafdruk wordt uitgedrukt in hectaren. hoger zijn.
- Houd rekening met de begrippen ‘digitale toegankelijkheid’ (voor mensen met een handicap) en ‘responsive design’ (aanpassing aan verschillende soorten mogelijke terminals).
Enkele goede praktijken op het vlak van ecodesignTotaalbenadering, toegespitst op het product, die erin bestaat rekening te houden met de milieucriteria vanaf de conceptie van een product. Die benaderingswijze betreft alle fasen van de levenscyclus van het product, d.i. vanaf de productie, via de distributie, tot het gebruik en het einde van zijn leven (recyclage).
- Afbeeldingen en video’s: beperk hun aantal en grootte en optimaliseer ze voor het web (SVG- of WebP-formaat). Dit vermindert het gewicht van een webpagina aanzienlijk. Als de video essentieel is, beperk dan de duur ervan en comprimeer de video zoveel mogelijk. Laad niet standaard de videospeler op, maar alleen wanneer de gebruiker er expliciet op geklikt heeft.
- Geanimeerde animaties en GIF's: beperk ze absoluut, vooral carrousels met autoplay. Vermijd ook chatbots.
- Lettertypes: beperk het aantal geladen lettertypes en kies vooraf geïnstalleerde standaardlettertypes.
- Scrolls: verminder en vermijd ze zoveel mogelijk.
- Content: zorg voor een inhoudsopgave om de navigatie te vergemakkelijken, een terugknop bovenaan de pagina en collapses om bepaalde secties te integreren. Op redactioneel vlak: denk na over vereenvoudigen, structureren en verduidelijken volgens de principes van redactionele soberheid.
Tip
Dankzij lazy-loading laden afbeeldingen pas op een webpagina zodra ze zichtbaar worden.
Meer technische, maar eenvoudig te implementeren tips?
- Beperk het aantal externe diensten, zoals Google Analytics, Recaptcha, Google Maps en FontAwesome: ze belasten sites via ongewenste scripts.
- Let op het aantal verzoeken om de pagina te laden.
- Optimaliseer de foutpagina's (404-pagina): maak ze licht, zonder kop- of voettekst.
- Comprimeer de CSS/JSS/HTML-bronnen en verminder javascripts.
Advies
Ga voor Green IT!
Wist je dat webhosting erg energie-intensief is? Datacenters bevatten duizenden ultrakrachtige computers die de klok rond draaien. Bovendien moet het geheel worden gekoeld om het juiste gebruik ervan te garanderen ... Kies voor een groene provider die gebruik maakt van koolstofarme technologieën en duurzame, milieuvriendelijke methodes.
Is ecodesign compatibel met design en visuele identiteit?
EcodesignTotaalbenadering, toegespitst op het product, die erin bestaat rekening te houden met de milieucriteria vanaf de conceptie van een product. Die benaderingswijze betreft alle fasen van de levenscyclus van het product, d.i. vanaf de productie, via de distributie, tot het gebruik en het einde van zijn leven (recyclage). kan probleemloos samengaan met een visuele identiteit en een sterk merk. Een duurzaam ontworpen website kan esthetisch zijn en aantrekkelijke visuals aanbieden die zowel sober als creatief zijn. Door de duidelijkheid, het nut, de toegankelijkheid, de eenvoud en een optimale uitwerking zal de gebruikerservaring er alleen maar beter op worden! Aarzel, voor een beter resultaat, niet om de ontwerper en copywriter vanaf het begin bij het proces te betrekken. Naast het design en de best practices is het ook interessant om naar de inhoud van de site te kijken, om een redactioneel beleid op te zetten met het oog op meer soberheid.
Nuttige links
Op zoek naar inspirerende voorbeelden? Hier vind je tal van duurzaam ontworpen websites.
Welke tools heb je nodig om aan de slag te gaan met ecodesign?
Om je eerste stappen in het ecodesignTotaalbenadering, toegespitst op het product, die erin bestaat rekening te houden met de milieucriteria vanaf de conceptie van een product. Die benaderingswijze betreft alle fasen van de levenscyclus van het product, d.i. vanaf de productie, via de distributie, tot het gebruik en het einde van zijn leven (recyclage). te zetten, kun je gebruikmaken van een aantal tools en goede praktijken die je te begeleiden bij het proces:
- Verneem alles over de principes van ecodesign dankzij de Designers Ethiques.
- Raadpleeg de Guide des 115 bonnes pratiques van GreenIT.
Belangrijk
Meten is weten
Om er zeker van te zijn dat je de goede richting uitgaat, is het essentieel om verschillende parameters van je interface te meten. Er bestaan specifieke tools om ze in detail te volgen. Elke pagina van een bestaande website of een website in ontwikkeling kan worden geanalyseerd met online tools zoals:
- Kastor Green: een gratis interface gewijd aan ecodesignTotaalbenadering, toegespitst op het product, die erin bestaat rekening te houden met de milieucriteria vanaf de conceptie van een product. Die benaderingswijze betreft alle fasen van de levenscyclus van het product, d.i. vanaf de productie, via de distributie, tot het gebruik en het einde van zijn leven (recyclage). die een gedetailleerd rapport genereert van alle mogelijke verbeteringen.
- Page Speed: een meer algemene gratis tool die de prestaties van je webpagina's analyseert.
- Een lijst van tools (FR) om toegankelijkere interfaces te ontwikkelen en je impact op het leefmilieu te verminderen.
Gaat het meer kosten?
Net als bij het verbeteren van de toegankelijkheid van een website, zullen er kosten zijn voor de optimalisering van bestaande tools. Maar deze zullen snel worden terugverdiend dankzij goede eco-verantwoorde praktijken en de optimalisering. Bovenal worden onnodige kosten, bijvoorbeeld voor meerdere servers, vermeden.
Eigenlijk kan dit proces net de rendabiliteit van een onderneming verbeteren dankzij:
- een betere SEO
- een vlottere gebruikerservaring
- een betere toegankelijkheid, en dus een verkleining van de digitale kloof
- een betere branding
Benieuwd naar hoe een duurzaam ontworpen website eruit ziet?
Bekijk de aanpak van Leefmilieu Brussel.