Duurzame mobiliteit begint bij je medewerkers: laat je inspireren door Leefmilieu Brussel
8 min. leestijd
Steeds meer medewerkers van Leefmilieu Brussel kiezen voor duurzaam vervoer. Zo’n 90% van de intern bevraagde werknemers maakt gebruik van de fiets of het openbaar vervoer om naar het werk te komen. Een bedrijfsvervoerplan en een driejaarlijkse mobiliteitsenquête helpen om duurzame mobiliteit binnen de organisatie te promoten en te bevorderen. Samen met Guillaume Rans, Mobility Manager bij Leefmilieu Brussel, overlopen we de resultaten van de afgelopen 3 jaar en de voordelen van een goed bedrijfsvervoerplan.
Wat is een bedrijfsvervoerplan (BVP)?
Een bedrijfsvervoerplanEen bedrijfsvervoerplan omvat een reeks maatregelen om de verplaatsingen van alle werknemers te optimaliseren en alternatieven voor de wagen te promoten. Het bevat een stand van zaken (aantal werknemers, verdeling in functie van hun woonplaats en hun vervoerwijze, enz.), een analyse van de bereikbaarheid van de locatie, een studie van de mogelijke synergiën met bedrijven in de buurt, vastomlijnde doestellingen en de instrumenten om werknemers ertoe aan te zetten minder hun wagen te gebruiken. (BVP) helpt ondernemingen de overstap naar duurzamere vervoermiddelen te maken. In de praktijk bestaat zo’n plan uit 2 delen: een diagnose van de mobiliteit van je bedrijf en een actieplan om je mobiliteit te verduurzamen.
Om je bedrijfsvervoerplan up to date te houden en bij te sturen waar nodig, dient de diagnose iedere 3 jaar opnieuw gemaakt te worden. Met een mobiliteitsenquête kun je de mobiliteitsgegevens van je bedrijf gemakkelijk verzamelen. Via zijn online tool 'Mobility Survey' nam Leefmilieu Brussel eind 2024 zijn meest recente mobiliteitsenquête af.
Wist je dit?
Sinds 2004 zijn bedrijfsvervoerplannen verplicht voor ondernemingen die meer dan 100 werknemers tewerkstellen op eenzelfde site in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De invoering van deze maatregel heeft 2 doelen:
- De milieu-impact verminderen van het verkeer dat bedrijven veroorzaken in het Gewest.
- De files verminderen op de wegen in het Gewest.
Leefmilieu Brussel biedt praktische hulpmiddelen en begeleiding, zoals de online enquêtetool 'Mobility Survey' en de opleiding 'Mobility Manager', om bedrijven te ondersteunen bij het uitwerken van hun vervoerplannen.
Wat zijn de belangrijkste of meest opmerkelijke resultaten van de mobiliteitsenquête?
Vervoermiddelen: de verplaatsingen van je personeelsleden
Hoe je werknemers hun woon-werkverplaatsingen maken is uiteraard belangrijke informatie. Inzicht in de meest gebruikte vervoermiddelen zal je helpen om concrete acties en maatregelen te formuleren ter verbetering van de mobiliteit van je onderneming. Zo verklein je niet alleen je ecologische voetafdrukMeeteenheid waarbij getracht wordt de milieu-impact van de mens te vatten met 1 indicator. Daarmee wordt de oppervlakte aan vruchtbare aarde geschat die nodig is om te voldoen aan de noden van een populatie in termen van hulpbronnen en afvalabsorptie. De ecologische voetafdruk wordt uitgedrukt in hectaren., maar bevorder je ook het welzijn en de tevredenheid van je werknemers.
Bij het bevraagde personeel van Leefmilieu Brussel is de fiets het meest gebruikte vervoermiddel (38,2%), gevolgd door de trein (33,4%) en de bus, tram of metro (19,5%). Slechts 3,7% van de medewerkers geeft aan de auto als voornaamste vervoermiddel te gebruiken.
Lees de transcriptietekst
Het kolomdiagram geeft het aantal gebruikers per vervoermiddel weer:
- Auto: 3,7%
- Carpooling: 0,4%
- Moto: 0,7%
- Trein: 33,4%
- MIVB: 17,2%
- De Lijn: 2,3%
- TEC: 0,0%
- Shuttle: 0,0%
- Fiets: 38,2%
- Micromobiliteit: 0,5%
- Te voet: 3,2%
- Geen: 0,4%
Na het afnemen van de enquête, kon ik 2 resultaten vaststellen waarmee ik erg blij was. Ten eerste, dat er opnieuw een stijging is van het aantal collega’s dat met de fiets naar het werk komt (van 34,7% in 2022 naar 38,2% in 2024). Ten tweede, dat het aantal collega’s dat met de auto naar het werk komt blijft dalen (van 5,5% in 2022 naar 3,7% in 2024). Opmerkelijk is trouwens dat die daling exact overeenkomt met het aantal collega’s dat aangeeft te voet naar het werk te komen.
Goed om te weten
De online enquêtetool van Leefmilieu Brussel koppelt de gegevens over de voornaamste vervoermiddelen van je personeelsleden ook aan de postcodes van hun woonplaatsen. Naast informatie over het belangrijkste traject voor de verplaatsing tussen woon- en werkplaats, wordt ook informatie over de voor- en natrajecten en alternatieve vervoermiddelen opgevraagd.
Zo kom je tot een genuanceerd beeld van de mobiliteitsprofielen en -gewoonten van je werknemers, waardoor je een actieplan op maat van jouw onderneming kunt opstellen.
Telewerk: de organisatie van je arbeidstijd
Zo’n 80% van de bevraagde werknemers van Leefmilieu Brussel komen 2 à 3 dagen per week naar kantoor (site Thurn & Taxis). Dinsdag en donderdag zijn de populairste kantoordagen, gekozen door bijna 78% van de medewerkers. Met ongeveer 60% aanwezige medewerkers is ook maandag een dag waarop de verplaatsing naar het werk vaker wordt gemaakt.
Lees de transcriptietekst
Het taartdiagram geeft weer hoeveel werknemers welk aantal dagen per week op kantoor werken:
- Nooit of minder dan 1 dag: 0,4%
- 1 dag per week: 3,6%
- 2 dagen per week: 49,2%
- 3 dagen per week: 32,0%
- 4 dagen per week: 11,9%
- 5 dagen of meer per week: 3,0%
Het staafdiagram geeft weer hoeveel werknemers welke dag van de week op kantoor werken:
- Maandag: 60,4%
- Dinsdag: 77,6%
- Woensdag: 34,6%
- Donderdag: 77,8%
- Vrijdag: 17,9%
Tip
Een goed telewerkbeleid kan bijdragen tot het verminderen van de milieu-impact van het woon-werkvervoer van je onderneming. Bovendien kan telewerk ook gunstig zijn voor het energieverbruik van je bedrijf, de work-lifebalans en de productiviteit van je werknemers.
Bereikbaarheid: de locatie van je bedrijf
In 2015 kende Leefmilieu Brussel een sterke stijging in het gebruik van het openbaar vervoer door zijn medewerkers. Ook een gestage stijging van het gebruik van de fiets tekent zich sindsdien af. Tegelijk daalde het gebruik van de auto sterk in 2015, en lijkt deze dalende trend zich in de laatste jaren te bevestigen.
Bereikbaarheid speelde een grote rol in deze kentering. In 2015 verhuisde de hoofdzetel van Leefmilieu Brussel van de site in Woluwe naar de Thurn & Taxis-site, die beter bereikbaar is met het openbaar vervoer. Ook met de fiets is de site goed bereikbaar, en er wordt aandacht besteed aan het voorzien van voldoende fietsparkeerplaatsen.
Lees de transcriptietekst
Het lijndiagram geeft per vervoermiddel het aantal gebruikers per jaar weer:
Auto:
- 2012: 33,1%
- 2013: 31,5%
- 2015: 10,4%
- 2016: 13,0%
- 2017: 14,0%
- 2018: 9,3%
- 2019: 8,1%
- 2021: 11,6%
- 2022: 5,5%
- 2023: 5,3%
- 2024: 3,7%
Openbaar vervoer:
- 2012: 39,5%
- 2013: 40,0%
- 2015: 61,1%
- 2016: 54,0%
- 2017: 55,8%
- 2018: 60,1%
- 2019: 59,4%
- 2021: 52,8%
- 2022: 55,5%
- 2023: 53,3%
- 2024: 53,3%
Fiets:
- 2012: 19,7%
- 2013: 19,6%
- 2015: 25,6%
- 2016: 29,4%
- 2017: 26,5%
- 2018: 26,7%
- 2019: 29,3%
- 2021: 32,8%
- 2022: 34,7%
- 2023: 37,8%
- 2024: 38,2%
Tip
Niet elke bedrijfssite is even goed bereikbaar. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt opgedeeld in verschillende toegankelijkheidszones op basis van de mate van bereikbaarheid met het openbaar vervoer. Het is belangrijk rekening te houden met de toegankelijkheidszone waarin je onderneming zich bevindt bij het opstellen van je vervoerplan. Het kan ook interessant zijn om de resultaten van je mobiliteitsenquête te vergelijken met de gemiddelde scores van ondernemingen uit een gelijkaardige toegankelijkheidszone.
Wat zijn de belangrijkste of meest populaire maatregelen uit het actieplan van Leefmilieu Brussel?
De collega’s waarderen enorm dat ze de mogelijkheid hebben om te genieten van een bedrijfsfiets, inclusief onderhoud en reparaties. Ook de mogelijkheid om gebruik te maken van kwaliteitsvolle fietsparkings op de Thurn & Taxis-site wordt als erg waardevol ervaren.
Leefmilieu Brussel zet sterk in op het promoten van fietsen naar het werk. Doorheen de jaren werden verschillende maatregelen ingevoerd die het gebruik van de fiets aantrekkelijk, eenvoudig en voordelig maken voor het personeel. Een fietsvergoeding, gebruik van bedrijfsfietsen, gratis onderhoud van bedrijfsfietsen en kwaliteitsvolle fietsparkeerplaatsen behoren allemaal tot de mogelijkheden.
Tegelijk worden ook maatregelen genomen die het gebruik van de minst duurzame vervoermiddelen ontmoedigen. Zo werd het aantal dagen per jaar dat je met je auto kan parkeren in de parking van de Thurn & Taxis-site verminderd en is er geen bedrijfswagenbeleid.
Leefmilieu Brussel beschikt dan weer wel over (elektrische) dienstwagens die door medewerkers van bijvoorbeeld de groen- en klusjesdiensten gebruikt worden in het kader van hun job. Administratieve medewerkers van de Thurn & Taxis-site hebben toegang tot een pool aan voertuigen (auto’s en fietsen) die ze kunnen reserveren via een applicatie om jobgerelateerde verplaatsingen te doen indien nodig.
Hebben de resultaten van de enquête jullie aangezet om het bedrijfsvervoerplan bij te sturen of nieuwe maatregelen in te voeren?
Dankzij de inzet van onze milieubewuste werknemers behalen we al erg goede resultaten. Daar mogen we trots op zijn, maar dit vormt ook een uitdaging. We moeten steeds op zoek naar nieuwe acties, diensten en maatregelen die het aandeel aan duurzame vervoermiddelen nog verhogen.
Of je bedrijf nu nog veel kan groeien op het vlak van duurzame mobiliteit, of je behaalt al mooie resultaten die je wilt behouden, het blijft een uitdaging om voordelen, acties en maatregelen uit te werken die je werknemers tevreden stellen. Daarom is het belangrijk om hun behoeften en obstakels te kennen.
Bij Leefmilieu Brussel verkiest een groot deel van de werknemers de fiets. Uit eerdere bevragingen bleek echter dat ze het gebrek aan voldoende beveiligde fietsparkeerplaatsen als een obstakel ervaren. Daarom huurde Leefmilieu Brussel in juni 2023 al 50 extra parkeerplaatsen, waaronder ook plaatsen voor bakfietsen en longtails (cargofiets met een extra lange bagagedrager), in de ondergrondse parking SHEDS van de Thurn & Taxis-site.
Ook in de toekomst blijft de aandacht voor fietsgebruikers en hun behoeften van belang. Zo hoopt Leefmilieu Brussel op termijn de bedrijfsfietsen, die worden aangekocht via openbare aanbestedingen, te kunnen vervangen door leasefietsen, zodat medewerkers kunnen kiezen voor modellen die in al hun individuele behoeften voorzien.
Goed om te weten
In de enquêtetool van Leefmilieu Brussel kun je ook gepersonaliseerde vragen toevoegen. Je kunt je medewerkers bijvoorbeeld bevragen over de mobiliteitsproblemen en -obstakels die ze ervaren. Zo houd je de vinger aan de pols en ontdek je waar jouw organisatie nood aan heeft.
Volg ons
Wil je op de hoogte gehouden worden over dit onderwerp? Abonneer je op onze nieuwsbrief over het bedrijfsvervoerplanEen bedrijfsvervoerplan omvat een reeks maatregelen om de verplaatsingen van alle werknemers te optimaliseren en alternatieven voor de wagen te promoten. Het bevat een stand van zaken (aantal werknemers, verdeling in functie van hun woonplaats en hun vervoerwijze, enz.), een analyse van de bereikbaarheid van de locatie, een studie van de mogelijke synergiën met bedrijven in de buurt, vastomlijnde doestellingen en de instrumenten om werknemers ertoe aan te zetten minder hun wagen te gebruiken. en ontvang informatie over de evenementen en opleidingen die we organiseren voor Mobility Managers, nieuws over de regelgeving, handige tips en tricks en nog veel meer.