Elektronisch afval: voorkomen, inzamelen, sorteren, opwaarderen en recycleren!

Elektrisch en elektronisch afval verwijst naar alle apparaten met een stekker, een batterij of accu of netsnoer die aan het einde van hun levensduur zijn.

Over welke producten gaat het?

• Elektrische en elektronische apparaten
• IT-, telecommunicatie- en tv-apparatuur
• Elektrische huishoudapparaten (groot en klein) 
• Verlichtingsapparatuur
• Speelgoed, vrijetijds- en sportuitrustingen
• Andere apparatuur (medisch, enz.)

Fotovoltaïsche zonnepanelen zijn ook AEEA, maar vallen onder een specifiek inzamelkanaal.

Door hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd., reparatie, selectieve inzameling en zuiniger inkopen te combineren, is het mogelijk om je ecologische voetafdrukMeeteenheid waarbij getracht wordt de milieu-impact van de mens te vatten met 1 indicator. Daarmee wordt de oppervlakte aan vruchtbare aarde geschat die nodig is om te voldoen aan de noden van een populatie in termen van hulpbronnen en afvalabsorptie. De ecologische voetafdruk wordt uitgedrukt in hectaren. van elektronische apparaten te verkleinen. 

1. Verleng de levensduur van je apparaten: laat ze herstellen in plaats van ze te vervangen (via reparatiewerkplaatsen, professionele herstellers, campagnes rond ‘Repareren - Hergebruiken – Recycleren’-). Je moet je apparatuur ook goed onderhouden om defecten en een te hoog verbruik te voorkomen.
2. Koop minder en koop beter: vermijd impulsaankopen, kies voor refurbished of tweedehandsBeginsel volgens welk goederen in goede staat en waarvan de eerste eigenaar zich wenst te ontdoen, worden gegeven, verkocht, gekregen, aangekocht of geruild zodat ze geen afval worden. apparatuur en kies voor apparaten die robuust, herstelbaar (onderdelen beschikbaar, met garantie) en echt nuttig zijn.
3. Hergebruik en geef een tweede leven: verkoop, doneer of vertrouw apparaten die nog bruikbaar zijn toe aan hergebruikstructuren die ze opnieuw in omloop brengen of beschikbaar maken voor mensen die worden geconfronteerd met de digitale kloof.
4. Leen, huur, uitleen, deel: of het nu tussen vrienden, binnen uw familie of via een objectotheek is, geef de voorkeur aan lenen of huren boven het kopen van uw elektrische en elektronische apparaten (lees ons artikel “Ik leen, ontleen, huur, deel”).

Je AEEA naar de juiste inzamelkanalen brengen is de eerste stap naar het optimaliseren van het inzamelingspercentage. Correct sorteren aan de bron voorkomt ongewenste voorwerpen in de vuilniszakken en garandeert een hoog niveau van terugwinning (tot 85-90% van de teruggewonnen materialen). Erkende kanalen zoals Recupel zorgen voor een verwerking in overeenstemming met de Europese normen. 

Recupel is de organisatie die instaat voor de inzameling en het beheer van afgedankte elektrische en elektronische apparatuur. Als je je moet ontdoen van grote toestellen (wasmachine, vaatwasser, droogkast, fornuis, koelkast, diepvriezer enz.), kleine elektrische huishoudtoestellen (stofzuiger, broodrooster, koffiezetapparaat, haardroger, mixer enz.), multimedia-apparatuur (computer, tablet, scherm, radio, gsm enz.) of lampen, zijn er verschillende opties:

• Je kunt terecht in de winkel (in België geldt er voor distributeurs, inclusief supermarkten, een verplichting om bepaalde afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) gratis terug te nemen, volgens specifieke procedures.
• Breng de apparaten naar een tweedehandswinkel (als ze in goede staat verkeren): zie de website Ressources over hergebruikbedrijven.
• Ga naar een Recupel-inzamelpunt, waarvan er meer dan 300 zijn in Brussel. Gratis voor particulieren.
• Begeef je naar een Recypark of een mobiel Recypark.
• Ga via de ophaaldienst voor grofvuil van Net Brussel (dienst op aanvraag, ook voor elektro, binnen bepaalde volumebeperkingen).

De beheersorganisatie Bebat heeft een systeem opgezet om gebruikte batterijen in te zamelen en te verwerken. Ook de batterijen van elektrische fietsen (mountainbikes, e-bikes) worden beschouwd als gebruikte batterijen. In het Brussels Gewest kun je je batterijen inleveren bij ongeveer 2.500 inzamelpunten (winkels, scholen, bedrijven, enz.).

TL-lampen worden geclassificeerd als AEEA. Ze bevatten kwik, waardoor ze gevaarlijk zijn en op specifieke wijze moeten worden ingezameld en verwerkt om vervuiling te voorkomen. Gooi ze nooit weg bij het huishoudelijk afval, in de PMD-zak of bij het glas: ze moeten naar de inzamelpunten van Recupel, Recyparcs of de kringloopwinkels gebracht worden.

Het doel in het Brussels Gewest is om hoge percentages van inzameling, voorbereiding voor hergebruikHergebruik is het behouden van een object om het te hergebruiken zoals het is, eventueel na een voorbereidingsfase voor hergebruik. Voorbeeld: bakstenen worden ontmanteld en hergebruikt voor een nieuwe muur, na te zijn schoongemaakt en gecontroleerd., recyclageRecyclage is de vernietiging van afval om nieuwe materialen te produceren. Voorbeeld: inert afval wordt vermalen om granulaten te produceren die in wegfunderingen worden gebruikt en energieterugwinning van materialen te bereiken, afhankelijk van de categorie van het apparaat. Dit zijn de doelstellingen:

• Grote elektrische apparaten en schermen: minstens 80% geschikt voor hergebruik of recyclage, met 85% totale terugwinning;
• Kleine huishoudapparaten: 70% geschikt voor hergebruik/recyclage en 80% teruggewonnen;
• Verlichting en gereedschap: minimaal 55% geschikt voor hergebruik/recyclage en 75% teruggewonnen;
• IT- en telecomapparatuur: 80%.

Het Gewest wil de lokale inzameling van AEEA met minstens 50% doen toenemen ten opzichte van 2017 om zo de circulaire economieDe circulaire economie is een productie- en consumptiemodel dat bestaat uit het zo lang mogelijk delen, hergebruiken, repareren, renoveren en recycleren van bestaande producten en materialen, zodat ze hun waarde behouden. te versterken en de druk op de natuurlijke hulpbronnen te verminderen.

Verplichtingen van professionals die elektrisch en elektronisch afval produceren

Volgens de Europese Richtlijn betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) moet elke producent van elektrische apparatuur (fabrikant of importeur) de inzameling en verwerking van dit afval organiseren. Het doel is om minder afval te moeten storten en meer afval te hergebruiken en te recycleren.

In het Brussels Gewest is deze regelgeving gebaseerd op het principe van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. De fabrikanten moeten het beheer van de afgedankte apparaten financieren, vaak via de Recupel-bijdrage die op de factuur vermeld staat. In de praktijk moet het distributienet, waaronder supermarkten die elektrische apparaten verkopen, consumenten de mogelijkheid bieden om hun oude apparaten in te leveren wanneer ze een nieuw apparaat kopen, naast de andere inzamelpunten. Hun engagement: gratis ‘1 voor 1’-terugnameplicht bij aankoop (in de winkel of thuisbezorgd). In winkels van meer dan 400 m² is het zelfs verplicht om kleine elektrische apparaten (kleiner dan 50 cm) terug te nemen, zonder de verplichting om een nieuw apparaat te kopen. Dit staat bekend als de ‘1 voor 0’-terugnameplicht.