U bent hier

Ik maak het zelf (DIY)

Voeding, onderhouds- -en schoonheidsproducten, juwelen, decoratie ... Je kunt het zo gek niet bedenken of met wat tijd en verbeeldingskracht maak je het gewoon zelf.

Zelf koken

Door zelf kleine bereidingen klaar te maken kun je de berg aan plastic- en kartonafval aanzienlijk doen slenken. De planeet zal je dankbaar zijn. Elke Belg genereert tot op vandaag zo’n 400 kg huishoudelijk afval per jaar. Dat is een flink stuk onder het Europese gemiddelde. We mogen ons niet voor niets koning van de recyclage noemen, maar het kan nog beter. Zelfs bij recycleerbaar afval blijft het proces nog altijd enorm duur.

Het leeuwendeel verdwijnt immers nog altijd op het stort, wat gepaard gaat met een flinke CO2-uitstoot. Plastic verpakkingen komen dan weer langs de rivieren en door de lucht in zee en oceaan en vervuilen er de mariene flora en fauna.

En door zelf te koken verklein je alvast ook de som die je aan de kassa moet betalen. Zonder nog te rekenen dat je nu de keuze hebt in de variëteit, herkomst en kwaliteit van de ingrediënten. Uiteindelijk win je op elk vlak. En zowel de planeet als je portemonnee zullen je er dankbaar om zijn.

Ik kook zelf in plaats van alles kant-en-klaar te kopen of af te halen 

Zelf koken is kiezen voor goede ingrediënten en tegen allerhande onnodige en zelfs schadelijke bestanddelen, zoals palmolie, bewaarmiddelen, kleurstoffen en andere additieven. Dat geldt voor kleine bereidingen als broodbeleg en koekjes maar ook voor heuse gerechten ter vervanging van de kant-en-klare maaltijden.

In de beide gevallen spaar je alvast een hoop afval uit. Waarom zou je trouwens niet zelf eens yoghurt, confituur, of brood maken en je eigen kruiden kweken op de vensterbank, om maar die voorbeelden te noemen?

Ik organiseer mezelf om tijd te besparen in de keuken 

  • Alle bakkerijproducten bewaren perfect in de ijskast of in de vriezer. Zo kun je in één keer een flinke hoeveelheid deeg voor brood, gebak of pizzabodems maken, verdelen en in de ijskast of diepvriezer bewaren. Wanneer je maar wilt kunt je dan een portie ontdooien en meteen aan het bakken slaan!
  • Maak van je gerecht een grote hoeveelheid klaar en vries het in porties in!
  • Van de rest van de groenten maak je soep voor de volgende dag.
  • Is de kip niet opgeraakt? Dan maak je van de rest toch gewoon kip-curry voor bij de broodjes ‘s anderendaags.
  • Restjes zijn ook perfect om een bouillon te trekken, enz.

Ik maak zelf allerlei lekkernijen, zoals vinaigrette, soep, humus, pannenkoeken, koekjes, yoghurt, brood, saus ... 

Een vinaigrette maken of taartjes bakken is helemaal niet zoveel werk als je zou denken.

  • Zo moet je voor een vinaigrette gewoon alle ingrediënten (olie, azijn of citroen- of limoensap en een verdikkingsmiddel) in een goed sluitende bokaal doen en schudden. Meer tijd kost het niet. Tenzij je er nog andere ingrediënten zoals een uitje aan toevoegt.
  • Voor een goede, gezonde en voedzame soep van het huis neem je bij voorkeur verse groenten. Doe ze in de pan en zet ze onder water. Nu nog enkel 35 tot 40 minuten laten sudderen. Een eenvoudige bereiding waar je het ’s winters lekker warm van krijgt en waar je gerust mateloos van mag genieten
  • Zelfs zandkoekjes, cookies, madeleines, muffins, taartjes ... kun je perfect thuis zelf maken. Nodig iedereen uit om een handje toe te steken en het wordt meteen een leuke en lekkere groepsactiviteit. Met welke geheime ingrediënten je de zaak op smaak brengt hoef je niet per se te verklappen. Om tijd te winnen bak je de koekjes van het huis voor door de week rustig tijdens het weekend. Je energieverbruik zal er wel bij varen. Als je alles in één keer bakt, bewaar je de resten in een bokaal of hermetisch sluitende tupperwaredoos. Je kunt een ook gedeelte van het deeg invriezen en later bakken.

Cookies met stukjes chocolade: het recept van Sylvie Droulans

Ingrediënten: 85 g boter op kamertemperatuur – 85 g suiker - 1 ei - (1 zakje vanillesuiker – facultatief) - 150 g bloem - 1 theelepel bakpoeder - 1/2 theelepel zout en ik raad aan om zeezout te gebruiken dat een lekker zoet-hartig smaakje geeft – 100 g chocoladebrokjes

Optioneel en naar wens kun je er nog noten, krenten, kokos, enz. aan toevoegen.

  1. Meng de boter en de suiker in een ruime kom. Voeg er het ei en de vanillesuiker aan toe. Doe er dan in één keer de bloem, de gist, het zout en de chocoladevlokken bij.
  2. Kneed met de hand kleine deegbolletjes die je op een bakplaat legt en enigszins platdrukt.
  3. Bak die gedurende 8 à 10 min. in een voorverwarmde oven op 180°C.

Chocopasta van het huis, volgens Taty Lauwers

 Ingrediënten: 200 g chocolade – 100 g rauwmelkse of niet in stukken gesneden boter – 140 g notenpuree - 2 eetlepels biologische zonnebloemolie – honing.

Laat de chocolade smelten met behulp van stoom. Doe de overige ingrediënten in een bokaal van dezelfde hoogte als de mixer. Doe daar de gesmolten chocolade over en mix het geheel. Koop de chocolade in bulk en in grote hoeveelheden. Bewaar je chocopasta in herbruikbare potten! Bron: Catherine Piette

Getuigenis

Danielle : ‘Tien minuten om broodjes te bakken’

“Ik gebruik mijn bakmachine enkel om te kneden. Nadat het een eerste keer kon rijzen, neem ik het deeg en kneed het zacht. Daarna doe ik het in kleine dotten van een zestal cm diameter (ongeveer 70 g). Die leg ik op een vel bakpapier om ze opnieuw te laten rijzen en bak ze daarna. Het voordeel: na amper een kwartiertje tijd heb ik uitstekende zelfgemaakte broodjes. Wie zei daar dat bakken uren duurde? “

Zelf je onderhoudsproducten maken

Eigen producten ‘van het huis’ maken gebruik van natuurlijke ingrediënten en zijn niet zo bewerkelijk maar eenvoudig van samenstelling. Zowel voor lichaamsverzorging als voor de schoonmaak maak je met drie à vier telkens weerkerende basisingrediënten al heel wat. Zodra je al het nodige bij de hand hebt zijn ze dus snel klaar.

Nog een belangrijk voordeel is dat je eigen producten goedkoper zijn en geen bewaarmiddelen en kleurstoffen bevatten die in de atmosfeer terecht komen en daar schadelijk kunnen blijken voor mens en/of milieu. Zelfgemaakt gaat ook gepaard met minder afval omdat dezelfde potten herhaalde keren gebruikt worden.

Zero Afval doelstelling: zelf je schoonmaakproducten maken

Onderhoudsproducten, in de keuken, badkamer, toilet … zijn onmisbaar om het huis schoon te houden. Maar ze dringen ook buiten door, in de tuin en moestuin. Het resultaat? Een opeenstapeling van flessen, bussen en plasticverpakkingen die de vuilnisbak doet uitpuilen en het milieu schaadt. Ook die eindigen helaas op het stort, in de verbrandingsoven of op straat en in zee.

Zelf je onderhoudsproducten maken is een kruis maken over veel van dat afval. Die oude bussen en flessen zijn perfect herbruikbaar. Je moet ze gewoon vullen met nieuwe ingrediënten. Een lege bus vloeibaar wasmiddel is perfect om de natuurlijke wc-ontkalker te bevatten die we net gemaakt hebben of de zelfgemaakte ontvetter waar we toch wel trots op zijn.

Onze 100 % zelfgemaakte producten zijn ook gezonder

Uit studies blijkt dat onze onderhoudsproducten hormoonverstoorders bevatten en substanties die mogelijk kankerverwekkend of allergeen zijn. En dat is niet alles! Omdat ze ook luchtvervuilend zijn veroorzaken ze ademhalingsproblemen. Het huis kan dan wel schoon zijn. Gezond is het allemaal niet met zulke onderhoudsproducten. Ze bevatten immers nogal wat ingrediënten die een kwalijke reputatie hebben vanwege hun hoog niveau van toxiciteit. Dat geldt zeker voor de tensioactieve stoffen die onmisbaar zijn voor de efficiëntie van onze schoonmaakproducten. Het zijn biochemische producten en verre van onschadelijk. Om nog maar te zwijgen over die bestanddelen met onuitspreekbare namen die ons heel terecht met wantrouwen vervullen.

Bij een zelfgemaakt product daarentegen weet je perfect wat erin zit. Het gaat bovendien niet om een lange lijst en de ingrediënten zijn 100 % natuurlijk.

Hoe maak ik mijn eigen onderhoudsproducten ? 

Vier basisingrediënten hebben we, die stuk voor stuk in de supermarkt voorhanden zijn:

  • Marseillezeep of zwarte zeep wordt onze befaamde tensioactieve stof
  • Huishoudazijn: efficiënt tegen ketelsteen, om te ontkalken en als geurverwijderaar. Azijn werkt ook antiseptisch en antiparasitair.
  • Natriumbicarbonaat: neutraliseert zuren en langs die weg ook tal van geuren. Het is ook een zacht schuurmiddel om vlekken te verwijderen en aangebrande panbodems, enz. mee schoon te maken … Een ontgeurende vlekkenverwijderaar en waterverzachter.
  • Sodakristallen (of natriumcarbonaat): ze reageren met de kalksteen in het water en verhogen de efficiëntie van zepen en detergenten in het algemeen. Ze zijn nuttig voor het schoonmaken van email, voor de was, als waterverzachter, als ontstopper in de loodgieterij, als vloerzeep, ontvetter, ontvlekker, … Niet te verwarren met natriumbicarbonaat of met de zeer gevaarlijke bijtende soda. Sodakristallen zijn basischer en krachtiger dan natrium- of sodabicarbonaat. Ze kunnen oog- en huidirritaties veroorzaken. Een beetje essentiële olie volstaat al om onze onderhoudsproducten een lekker geurtje te geven. Essentiële citroenolie is ideaal om te ontvetten. De subtiele geur ervan zal het huis bovendien aangenaam doen ruiken.

Op het internet staan tal van filmpjes waarin je geleerd wordt hoe je eigen onderhoudsproducten te maken. Wees gerust. De werkwijze is zo eenvoudig dat ook kinderen dit kunnen. Voor een optimale efficiëntie is het alleen van belang de verhoudingen te respecteren.

Recept voor allesreiniger (in 5 minuten)

  • Breng 1 liter water aan de kook
  • Giet ondertussen in een herbruikbare fles:
    • 2 eetlepels natriumbicarbonaat
    • 1 eetlepel witte azijn
    • enkele druppels essentiële olie (lavendel, kamille, tijm ... ) (facultatief)
  • Kokend water toevoegen en mengen.

Recept voor afwasmiddel

Doe 1 eetlepel sodakristallen en 1 theelepel zwarte zeep (of neutrale vloeibare zeep) in het zeepbakje. Vervang het spoelmiddel door huishoudazijn en het regeneratiezout door keukenzout of zeezout.

Getuigenis

Cursussen ‘Efficiënte, economische en ecologische schoonmaakproducten voor thuis’!

Het Rode Kruis van België: Luc Swysen, voorzitter van de lokale afdeling van Oudergem: “Met een aantal vrijwilligers van onze afdeling organiseren we opleidingen van 4 uur om de deelnemers te leren zelf voordelige en niet-vervuilende onderhoudsproducten te maken. We leren hun de etiketten ontcijferen, de betekenis van de pictogrammen en labels op de verpakkingen, de aard van de bestanddelen, enz. De deelnemers gaan naar huis met de recepten voor zeven producten die we tijdens de opleiding met hen gemaakt hebben en info over waar de ingrediënten verkrijgbaar zijn. De recepten zijn goed voor een allesreiniger, afwasmiddel en product voor de vaatwasser, wasmiddel voor witte en bonte was, schuurmiddel, een geurvreter voor binnen, een wc-ontkalker en een product voor het onderhoud van houten meubelen. De deelnemers nemen de producten mee naar huis in herbruikbare verpakkingen. Zo dragen we bij tot een vermindering van de afvalberg.” 

  • Info: de cursussen vinden plaats aan de Henry Schoofslaan 1 in 1160 Oudergem (bereikbaar met het openbaar vervoer). Zie ook: www.croixrougeauderghem.be (FR)

Laurianne: “Wij beperken afval tot het strikte minimum”

“Ons recept voor Zero Afval was en plas ?” Marseillezeep, essentiële lavendelolie en natriumbicarbonaat. Gemakkelijker kan niet en het werk echt zeer goed! Thuis gebruiken we vodden in plaats van duizenddingendoekjes en we proberen onze schoonmaakproducten zo veel mogelijk in bulk te kopen. Om ons te wassen gebruiken we harde zeep, ook voor de haren en aluinsteen als deodorant. Ik gebruik amandelolie om te demaquilleren en als hydraterende ‘crème’. En dat is zowat alles wat je in onze badkamer zult aantreffen! “

Cosmetica

De gemiddelde Belg gebruikt dagelijks ongeveer 18 g schoonheidsproducten. Door de exorbitante kostprijs van die producten (dagcrème, peeling, deo, tandpasta ...) wegen ze flink door in ons huishoudbudget. En ze wegen ook op het milieu.

De meeste bestanddelen van onze schoonheidsproducten zijn chemisch van aard en hebben onmiskenbaar negatieve effecten op het milieu. Om over hun effecten op onze gezondheid nog maar te zwijgen. De oplossing? Zelf schoonheidsproducten maken op basis van natuurlijke en milieuvriendelijke ingrediënten.

Zelf schoonheidsproducten maken: niets dan voordelen

Behalve her en der nog een hippie gebruiken we allemaal schoonheidsproducten. Van een herstelcrème over shampoo en tandpasta tot deodorant. Onze badkamerkastjes puilen uit en met hen ook onze vuilnisbak. Terwijl we door zelf onze producten te vervaardigen aanzienlijk minder afval genereren en onze ecologische voetafdruk verkleinen. Het volstaat de herbruikbare lege flessen en flacons met nieuwe bereidingen te vullen.

In termen van budget is er een kolossaal prijsverschil met de industriële schoonheidsproducten uit de winkel. Om maar één voorbeeld te geven: een dagcrème kost in de supermarkt ongeveer 15 € terwijl je aan de zelfgemaakte variant niet eens 10 € kwijt bent Ga maar na hoeveel je zo op een jaar bespaart. En hetzelfde geldt voor alle schoonheidsproducten.

Ook onze gezondheid vaart er wel bij als we zelf onze schoonheidsproducten maken. Al was het maar omdat je weet wat erin zit. Parabenen en andere stoffen met barbaarse namen alvast niet! Onze eigen producten zijn 100 % natuurlijk.

Maak uw eigen cosmetica: tandpasta, deodorant, reinigingsmelk, peeling met koffiedik ... 

Omdat ze rechtstreeks in contact komen met de huid moet je bij het maken van schoonheidsproducten niet met de natte vinger te werk gaan. Zo moeten we de verhoudingen respecteren en de hygiëneregels naleven om irritatie en allergische reacties te voorkomen. Verschillende sites (zoals www.sange.be/) en handleidingen leggen het mooi uit, stap voor stap.

Maar om zeker geen fouten te maken raden we aan om, zeker in het begin, een workshop te volgen onder leiding van een ervaren professional. Dat levert je in elk geval een hoeveelheid van het zelfgemaakte product op, zodat je nooit over tijdverlies of overbodige uitgaven zult kunnen praten.

Bij het gebruik van de ingrediënten is bovendien een onberispelijke hygiëne geboden. Zoals de handen wassen met een zachte zeep en met alcohol al je toebehoren (kom, spatel, weegschaal) desinfecteren. Schoonheidsproducten moeten ook opgeslagen worden in hermetisch sluitende flacons, om bacteriën en ziekteverwekkers tegen te houden.

En denk erom op de flacon een etiket te kleven met de naam van het product en de productiedatum. Last but not least: hou ook rekening met de bewaringstermijn, om geen enkel gezondheidsrisico te lopen.

Ik gebruik koffiedik om meubels te poetsen en geurtjes te bestrijden, en as om pannen te schuren 

Ik maak mijn eigen liniment 

Olie- en kalkhoudende zalf (liniment) is een emulsie van olijfolie en kalkwater. Het mengsel werkt reinigend, vochtinbrengend, voedend en verlichtend. Het is bijgevolg het perfecte natuurlijke middel om babybilletjes schoon te maken. Maar het hele gezin kan er gebruik van maken. ‘Een recept voor liniment’ (FR)

Tuinieren

Iedereen houdt toch van vers geplukte groenten uit de tuin? Zelf smakelijke groenten kweken is op het platteland nog wel een courante hobby, maar in de stad wordt het al een complexer verhaal. Tussen de appartementsgebouwen, parkeerterreinen en winkelcentra vind je niet zomaar de geschikte groene ruimte. Gelukkig verschijnen in meer en meer Belgische steden gemeenschapstuinen. In een stedelijke omgeving vind je tegenwoordig best wel alternatieven voor de eigen moestuin. Groenten en kruiden kweken in de moestuin? Dé manier om in contact te komen met de natuur en om gezond te eten!

Ik kweek zelf groenten en kruiden in de moestuin (alleen of in groep) 

Zelf groenten en kruiden kweken in de moestuin is een goede oplossing maar voor stedelingen niet evident.

  • Nochtans volstaan een balkon, terrasje of zelfs een vensterbank al om er klein moestuintje te beginnen. Je kunt ook gebruik maken van een roltafeltje om efficiënter op zoek te gaan naar zonlicht of in het salon een hangende tuin installeren om er kerstomaatjes en kruiden te kweken. Origineel als interieurinrichting is het zeker en nog best aangenaam ook.
  • Gemeenschapstuinen vormen een andere mogelijkheid. Brussel telt er op dit ogenblik al niet minder dan 324. Hun succes staat buiten kijf en ze hebben het aangezicht van verscheidene buurten letterlijk vergroend.
  • Wie thuis wat groenten en kruiden verbouwt heeft altijd verse en gezonde ingrediënten binnen handbereik. En je stelt er een ecologisch gebaar mee, dat onder meer de biodiversiteit en het milieu ten goede komt. Je planten nemen koolstofdioxide op en geven zuurstof af. Ze helpen dus ook in de strijd tegen de klimaatopwarming met al haar (meteorologische) gevolgen van dien. Met de groenten en kruiden in je moestuintje draag je trouwens ook bij tot het behoud van de biodiversiteit. Kruiden trekken immers bestuivers aan en nuttige insecten zoals vlinders en stoten weer ander ongedierte af.
  • En om in de ecologische sfeer te blijven … Eigen groenten en kruiden uit de tuin maken je ook tot een locavoor. Lokaal eten vertaalt zich in minder CO2-uitstotende en lawaaierige vrachtwagens en minder verpakking voor het bewaren van de oogst tijdens het transport van boer naar consument ... Tot slot blijft ook de vruchtbaarheid van de bodem op peil.

Ik maak zelf aftreksels voor de tuin (brandnetelgier, etc. ) 

Hoe aftreksels maken van look, smeerwortel, brandnetels, paardenstaart, rabarber en wormkruid? Met een aftreksel haal je de actieve bestanddelen uit planten om ze te gebruiken als meststof of behandeling in de (moes)tuin. Aftreksels worden gebruikt om bepaalde planten te versterken of te verlossen van schimmels en andere zogeheten cryptogame ziekten.

Een voordelige en milieuvriendelijke manier om bestrijdingsmiddelen te vermijden! ‘Hoe aftreksels maken voor in de tuin?‘ (FR)

Recupereren/knutselen

Voorwerpen een andere bestemming geven is om te beginnen gewoon leuk. Je vindt ideeën genoeg op sociale media waar mensen foto’s delen of je kunt ook gewoon je eigen fantasie de vrije loop laten. Je werkt met alles wat je in het dagelijkse leven maar kunt vinden, maar ook met stof en oude kledingstukken die nog allerhande onvermoede mogelijkheden bieden.

En als je ook technologie en handigheid combineert moet je eens een van de Brusselse Fab Labs proberen (‘Fabrication Laboratory‘) waar je kunt rekenen op het nodige gereedschap en het advies van specialisten. Zero afval is ook gewoon leuk en creatief!

 

 Cursussen ‘Efficiënte, economische en ecologische schoonmaakproducten voor thuis’!

Het Rode Kruis van België: Luc Swysen, voorzitter van de lokale afdeling van Oudergem: “Met een aantal vrijwilligers van onze afdeling organiseren we opleidingen van 4 uur om de deelnemers te leren zelf voordelige en niet-vervuilende onderhoudsproducten te maken. We leren hun de etiketten ontcijferen, de betekenis van de pictogrammen en labels op de verpakkingen, de aard van de bestanddelen, enz. De deelnemers gaan naar huis met de recepten voor zeven producten die we tijdens de opleiding met hen gemaakt hebben en info over waar de ingrediënten verkrijgbaar zijn. De recepten zijn goed voor een allesreiniger, afwasmiddel en product voor de vaatwasser, wasmiddel voor witte en bonte was, schuurmiddel, een geurvreter voor binnen, een wc-ontkalker en een product voor het onderhoud van houten meubelen. De deelnemers nemen de producten mee naar huis in herbruikbare verpakkingen. Zo dragen we bij tot een vermindering van de afvalberg.” 

  • Info: de cursussen vinden plaats aan de Henry Schoofslaan 1 in 1160 Oudergem (bereikbaar met het openbaar vervoer). Zie ook: www.croixrougeauderghem.be (FR)

 

Datum van de update: 26/09/2018