U bent hier

Huisdieren

Een huisdier houden en zero afval ... hoe kan dat?

Je koopt alleen in bulk, je fiets is tweedehands en je maakt met natriumbicarbonaat zelf je schoonmaakproducten ... Maar hoe zit het met Bobbie en zero afval? Of met je konijn of kat? Met andere woorden: hoe verzoenen we huisdieren met zero afval?
Het is geen onbelangrijke vraag: 11% van de Brusselse gezinnen heeft een hond en 16% heeft een kat (volgens Statbel fr | nl). Er zijn dus 105.000 honden in Brussel(Mijn stad onze planeet van maart 2019).
 

Zero-afvalhuisdieren: dezelfde principes als voor jezelf

Huisdier of niet, vergeet je goede zero-afvalgewoonten niet:

  • Koop in bulk of minder verpakt (grote verpakkingen);
  • Doe het zelf;
  • Koop alleen wat je nodig hebt;
  • Koop tweedehands;
  • Koop duurzame, degelijke, repareerbare accessoires.

Er zijn natuurlijk enkele specifieke problemen. Kattenbakvulling is er een van, net als voeding.

Waar vind je bulkvoeding voor je huisdier?

De keuze is veel minder groot dan voor menselijke voeding, maar er zijn een paar adressen die brokken in bulk of in een ‘ecologischere’ verpakking verkopen. Je vindt er voornamelijk honden- en kattenvoer, maar veel van deze adressen verkopen ook zaden voor konijnen, cavia's, kippen en andere vogels. Er zijn evenwel geen brokken van “veterinaire kwaliteit” in bulk.

In Brussel en online:

Buiten Brussel  

Adresinformatie afkomstig van: Zéro Carabistouille ‘Des animaux zéro déchet'

Wat voor een soort zero afval-maaltijd?

Het nadeel van kant-en-klaar voer, met name in bulk, is dat je bijvoorbeeld geen natvoer (pastei) in bulk zult vinden.
De oplossing is dan om zelf de voeding van je huisdier te maken van basisingrediënten: vlees, groenten, granen... Voor vlees kun je bijvoorbeeld aan je lokale slager vragen of hij geen slachtafval verkoopt.
Het is niet de bedoeling om hier te gaan improviseren. Het risico op het bereiden van ongeschikte maaltijden is reëel (diarree, tekorten, ...). 
Er wordt sterk aangeraden om advies te vragen aan uw dierenarts over het juiste dieet voor je huisdier.
Het zelf bereiden van voer vergt ook meer tijd. Een goed compromis zou kunnen zijn om brokken af te wisselen met zelfgemaakte maaltijden of dagrantsoenen. Sommige dierenartsenpraktijken bieden zelfs aan om aangepast aan je huisdier dergelijke porties te maken. Brokken hebben ook het voordeel dat ze goed te bewaren zijn, waardoor de kans op verspilling afneemt.

  • Infofiche Dierenwelzijn ‘De kat’ van Leefmilieu Brussel ( frnl)
  • Infofiche Dierenwelzijn ‘De hond’ van Leefmilieu Brussel ( fr | nl)

Hoe mijn huisdier laten wennen aan een eventuele verandering van menu?

Ah, onze harige of gevederde vrienden hebben soms ook hun kuren. Wat als zij de brokken die je in bulk kocht niet lusten?
De eenvoudigste manier is om het stap voor stap te doen. Vermeng de ‘nieuwe’ brokken met de oude en verhoog geleidelijk het aandeel van de nieuwe brokken. Een week is een algemeen aanvaard tijdsbestek voor het doorvoeren van de verandering. Voor bepaalde dieren zoals knaagdieren (cavia’s, hamsters,...) of konijnen raadt men zelfs een overgangsperiode van minstens 2 weken aan. 
Door het geleidelijk aan te doen worden ook spijsverteringsproblemen voorkomen.


De zero-afvalverzorging van je huisdier?

Welke kattenbakvulling kiezen?

De kattenbak is een belangrijk item voor bepaalde huisdieren. Hij is typisch voor katten, maar iets gelijkaardigs geldt voor konijnen, cavia's, ...
Enkele tips voor een zero afval-kattenbakvulling (of toch bijna)

  • Geef de voorkeur aan een biologisch afbreekbaar materiaal, als je er tenminste een uitweg voor hebt (zie hieronder). 
  • Als alternatief kunnen pellets (dezelfde als voor houtkachels) worden gebruikt, in ieder geval voor de kattenbakvulling. Pellets zijn vaak verkrijgbaar in grotere verpakkingen en kosten minder. Hou er rekening mee dat je dier het nieuwe materiaal misschien niet zonder meer zal accepteren. Ga dan te werk zoals voor het voer en meng het nieuwe materiaal geleidelijk onder het oude.
  • Volgens het principe ‘geen kattenbakvulling is nog het beste’, kun je je huisdier ook gewoon maken om buiten zijn behoefte te doen. Dit betreft vooral voor katten (enkele tips hier in fr en nl). Als je een konijn en een stuk gazon hebt, kun je het dier bij mooi weer ook buiten laten. Dat kan ‘vrij’, als de ruimte (goed) omheind of ommuurd is, ofwel in een grote kooi voor buitengebruik. 
  • Gerecupereerde houtkrullen, geen goed idee. Men zou misschien geneigd zijn om houtkrullen te recupereren  bij een schrijnwerkerij of een vriend die hout bewerkt.  In dat geval zouden de houtkrullen moeten afkomstig zijn van niet-bewerkt hout en goed geselecteerde houtsoorten, want bepaalde soorten zijn giftig, zoals de spaanders van naaldbomen en sommige dieren zijn allergisch aan stof. Er bestaan alternatieven zoals hennep of katoen ... maar hiervoor bestaat momenteel nog geen bulkketen!

Wat met de kattenbakvulling?

Dit is DE vraag die we ons moeten stellen.
In ieder geval mag kattenbakvulling in Brussel niet in de oranje zak (bron: Net Brussel fr | nl).
Zwerfvuil van plantenetende dieren kan op de (buurt)composthoop, als je er een ter beschikking hebt. Wij raden je ten zeerste af om de kattenbakvulling op de composthoop te doen (risico op ziekteoverdracht - fr | nl), als die voor de moestuin gebruikt wordt. 

Dierenverzorging

Shampoos en andere zepen

Er bestaan niet-vloeibare zepen om je hond, kat of zelfs paard te wassen.   Voor de hond is Marseille-zeep ook een goed alternatief. Vermijd in ieder geval producten die bestemd zijn voor de mens, want onze huid en die van onze honden en katten zijn niet hetzelfde.

‘Gezondheidsproducten’

Er zijn verschillende zero-afvalalternatieven voor de verzorging van je huisdier. Om niet-aangepaste, zelfs gevaarlijke oplossingen te vermijden, kan u beter de dierenarts raadplegen.Zelfs voor gezondere en natuurlijke producten, raadpleeg je het beste je dierenarts om te zien of het product dat je overweegt wel geschikt is.

Toebehoren in zero-afvalmodus

Vervoermiddelen, kooien, eetkommen, spelletjes... zijn op de tweedehandse markt te vinden. 2ehands.be, Facebook of geefpleinen zijn stuk voor stuk mogelijkheden om een tweedehands voorwerp te vinden.
Meer informatie vind je op https://leefmilieu.brussels/themas/zero-afval/advies/afval-vermijden/ik-koop-tweedehandskies-voor-weggeefwinkelsgiveboxen 
Je kunt ook zelf speelgoed maken van recyclagematerialen. Hoe eenvoudiger, hoe beter: een dop en een touwtje zullen je kat net zo vermaken als de nepmuis in de winkel! Een ‘kattenboom’ kan bijvoorbeeld ook gemaakt worden van pallets. Op Pinterest vind je volop ideeën ...
Vermijd ook zoveel mogelijk geconnecteerde accessoires. Er zijn steeds meer accessoires voor huisdieren die uitgerust zijn met chips, sensoren, bluetooth-modulen om ze te bedienen vanaf je telefoon... Veel van deze accessoires zijn gadgets die onbenut in de vuilnisbak terecht zullen komen. Heb je echt een online bereikbare brokjesautomaat nodig?

Pas de BOGON-methode toe, ook voor honden en katten!

  • Behoefte: Beantwoordt dit wel aan een duidelijke behoefte?
  • Onmiddellijk: Heb ik dit onmiddellijk nodig? Of geeft de promotie me een illusie van dringendheid? Kan ik een paar dagen wachten voordat ik een beslissing neem?
  • Gelijkaardig: Heb ik thuis misschien al iets dergelijks, dat in dezelfde behoefte voorziet?
  • Oorsprong: Waar komt het product vandaan? Waar werd het geproduceerd, in welke omstandigheden?
  • Nut: Wat heb ik er uiteindelijk aan? Maakt het me het leven gemakkelijker? Hoe zou ik zonder kunnen?
Poepzakjes

Een zero-afvalzakje voor hondenpoep is niet vanzelfsprekend. Er zijn zakjes in bioplastic verkrijgbaar. Er bestaan opvangzakken in bioplastic, maar ze zijn niet beter dan plastic zakken (fr | nl).
 

Kippen in het zero-afvalverhaal?

De kip is een beetje een speciaal geval. Het zijn eerder neerhofdieren dan echte huisdieren (alhoewel...) en we zien ze wel vaker in de rol van ‘restjeseters’. Hoewel ze je zeker kunnen helpen bij in je zero-afvalaanpak, door restjes te eten die je zelf niet meer gebruikt, leven ze niet van alleen restjes. Zoals elk levend wezen heeft ook de kip een evenwichtig dieet nodig. Dat is heel belangrijk
Er zijn bulkzaden beschikbaar (‘Waar vind je bulkvoedsel voor je huisdier?‘).
En in ruil daarvoor geeft ze je elke dag, of bijna elke dag, eieren zonder verpakking!
Je kunt zelf een kippenhok van gerecupereerd hout maken, maar La Ferme Nos Pilifs (fr | nl) biedt ook een kippenhok van gerecupereerd hout aan.
Tot slot is het zelfs mogelijk om een kippenhok met kippen te huren ... bijvoorbeeld op https://www.cocottes-minute.be/particuliers/ of http://ma-poule.be/ (alleen in het Frans). Een kans om uit te zoeken of kippen iets voor jou zijn!
Een andere manier om de handen uit de mouwen te steken is door mee te werken aan een collectieve kippenren, zoals in Vorst, Etterbeek (fr |nl) ... Meer info over stadskippen (fr | nl).

Getuigenis

Sylvie Droulans moeten we allicht niet meer voorstellen: experte en zero-afvalcoach, oprichter van de blog zerocarabistouille.be. Sylvie heeft een kat, Maki en een hond, Pacman. 

Maki en Pacman, aanhangers van zero afval?

Maki en Pacman zijn inderdaad zero-afvaldieren.

Vind je gemakkelijk voedsel of ZA-accessoires in Brussel? Gemakkelijker dan vroeger? 

Brokken in bulk, of het nu voor honden of voor katten is, zijn te vinden, maar het is wel wat zoeken! Er verandert stilaan iets, maar bulk is helaas nog lang niet de norm.
Het is ook mogelijk om brokken te vinden in recycleerbare of milieuvriendelijke verpakkingen (bijv. kraftpapier). Als je de verpakking niet kunt vermijden kun je de hoeveelheid afval ook verkleinen door voor grote formaten te kiezen. 
En je kunt ook zelf eten klaarmaken voor je hond of kat. 

Heeft je kat haar nieuwe kattenbak en brokken gemakkelijk geaccepteerd?

Als we het stap voor stap doen, zoals alles in zero afval, kan het vrij eenvoudig worden ingevoerd. Je begint met een deel van de nieuwe kattenbakvulling of de nieuwe brokken onder de oude te mengen. Daarna ga je geleidelijk het nieuwe aandeel opdrijven, tot er geen oude kattenbakvulling of brokken meer overblijven. Als je van de ene dag op de andere van voer of kattenbakvulling verandert, is de kans groot dat het fout loopt. We hebben allemaal tijd nodig om ons aan te passen, ook dieren!

Wat vond je het moeilijkste om door te voeren?

Ik had er geen moeite mee omdat ik het als een spel zag. Maar het moeilijkste is waarschijnlijk, als je in de buurt geen alternatief hebt ... als je bijvoorbeeld brokken in bulk wilt kopen en je ze niet vindt.  Je kunt gefrustreerd raken. 
Maak je zelfgemaakte maaltijden voor je kat?
Nee, ik heb besloten om me die last niet op de schouders te halen. 
We doen het voor onze hond via Raw, maar dat vraagt gewoon een beetje organisatie: vlees bestellen, ophalen, en elke ochtend het juiste dagrantsoen uithalen.
Meer tips in Sylvie's interview op https://zerocarabistouille.be/2020/02/04/des-animaux-zero-dechet/ 
 

Datum van de update: 06/11/2020