U bent hier

Zwemmen in de stad

Sinds de jaren 70 is het niet meer mogelijk om te zwemmen in openlucht in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Er is nochtans geen gebrek aan water: vijvers, kanaal ... zouden vele mogelijkheden voor een verfrissende duik kunnen bieden.

Daarom werkt het departement Water van Leefmilieu Brussel al vele jaren samen met verenigingen aan verschillende pistes die alle Brusselaars zouden toelaten om buiten te zwemmen in een daarvoor geschikte openbare infrastructuur. Het is meer bepaald in dit kader dat in de zomer van 2019 met de vzw Pool is Cool zwemtesten werden georganiseerd in enkele natuurlijke vijvers (Expedition Swim).

Een haalbaarheidsstudie werd vervolgens gelanceerd om de concrete mogelijkheden te onderzoeken voor de aanleg of inrichting van een vijver die specifiek als zwemvijver kan worden gebruikt. De studie concentreert zich op de mogelijkheid om een bestaande vijver in het Pedepark om te vormen tot een natuurlijke zwemvijver. Deze studie zal in de herfst worden voltooid en moet in het bijzonder de technische, wettelijke en logistieke haalbaarheid van meerdere scenario’s evalueren. Ze buigt zich ook over de geschikte wijze om een zwemzone van dit type te beheren.

Op dit moment wordt de inrichting van een natuurlijke vijver in het Pedepark overwogen - de Mayfairvijver of Middenvijver - maar de conclusies van deze studie kunnen worden hergebruikt om in de toekomst andere zwemvijvers of natuurlijke zwemzones in te richten. Op basis van deze conclusies zal Leefmilieu Brussel een inrichtingsproject voltooien om eind dit jaar een stedenbouwkundige en milieuvergunning in te dienen. De werken, die worden gefinancierd door Beliris, zijn voorzien in 2023-2024 om de zwemzones in de lente van 2024 te kunnen openen.

Deze werken maken deel uit van het omvangrijk Operationeel Plan voor Neerpede (OPN), dat gezamenlijk door Leefmilieu Brussel en de gemeente Anderlecht werd opgesteld. Het OPN beoogt Neerpede om te vormen tot een groot gewestelijk park voor recreatie, maar ook voor de bescherming van de natuur, stadslandbouw...

Ondertussen en vóór de vijver voor het publiek kan worden opengesteld, zal het initiatief Build for water, dat in 2020 werd gestart en wordt gedragen door de vzw BRC Bouw, worden voortgezet Neerpede, in de Mayfairvijver. Het biedt zwemsessies aan voor sportclubs en jeugdverenigingen. Bovendien ondersteunt Leefmilieu Brussel de vzw Pool is Cool bij de concretisering deze zomer van een tijdelijk zwembad aan het kanaal op de Biestebroekkaai in Anderlecht (FLOW). Dit initiatief zal waarschijnlijk ook de komende jaren worden voortgezet op basis van de evaluatie die in de herfst zal worden uitgevoerd. Dit project is ook een uitstekend middel om een kunstmatiger zwembadproject in een stedelijke omgeving uit te testen.
 

FAQ’s

Waaruit zouden de inrichtingswerken van de vijver bestaan?

De inrichtingen die nodig zijn voor de omvorming van een vijver tot zwemvijver gaan van de aanpassing van de oevers en de diepte van de vijver om te kunnen zwemmen, tot de aanleg van een behandelingssysteem via lagooning (door fytozuivering) en de bouw van de infrastructuur die nodig is om het publiek te ontvangen.

De geplande werken zijn niettemin veel ruimer aangezien ze ook voorzien in de renaturatie van de oevers van de Neerpedebeek, de naturalisering van de oevers van de vijver die niet bestemd is als zwemvijver en de renovatie van het park rond deze twee vijvers.

Wat zal de impact zijn van de aanwezigheid van zwemmers op de biodiversiteit?

De bescherming van de biodiversiteit zal gegarandeerd zijn. Hiertoe verwezenlijkt Leefmilieu Brussel momenteel een inventaris over de volledige perimeter die is opgenomen in het Operationeel plan voor Neerpede, waaronder de 40 hectare van het park. Op deze basis zullen de zones van groot ecologisch belang worden geïdentificeerd. Bij wijze van voorbeeld werden talrijke soorten van solitaire bijen geteld in de zone die het voorwerp moeten uitmaken van beschermingsmaatregelen. Voor het zwemproject in het bijzonder wordt momenteel een biodiversiteitsinventaris opgemaakt voor de zone die wordt bestudeerd (Mayfairvijver en Middenvijver). Deze waarnemingen zullen in een Milieueffectenrapport (MER) worden opgenomen in het kader van de indiening van een stedenbouwkundige en milieuvergunning. Er is nu al voorzien om een zwem- en ontspanningsruimte af te bakenen om de impact van zwemmers te minimaliseren. De vijver die niet als zwemzone (Mayfairvijver of Middenvijver) is bestemd, zal bovendien worden gerenoveerd om de oevers te naturaliseren en aan de biodiversiteit (toevluchtsoord...) te wijden. De oevers van de Neerpedebeek zullen ook opnieuw worden genaturaliseerd.

Zal de kwaliteit van het zwemwater verzekerd zijn?

Er zullen uiteraard controles worden uitgevoerd tijdens het zwemseizoen. Er zullen regelmatig monsters worden genomen om toe te zien op de naleving van de kwaliteitsnormen van het zwemwater (vastgelegd in het besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 23 april 2009). De modaliteiten van deze controles moeten nog worden bepaald.

Er wordt bovendien voorzien om het zwemwater te isoleren van de rest van het hydrografisch netwerk om de kwaliteit van het zwemwater te garanderen. Het zwemwater zal vervolgens worden behandeld door lagooning (fytoremediëring).

Meer info

Datum van de update: 10/08/2021