U bent hier

Voor een groene speelplaats (éducation)

Operatie Re-creatie, de projectoproep voor de vergroening van schoolplaatsen in het Brussels Gewest

Volg de voortgang van elk project op www.bubble.brussels/nl/operatie-re-creatie

Betonnen speelplaatsen die een echte oven wordt bij volle zon, geasfalteerd en ondoordringbaar en dus vol met plassen als het regent en waar leerlingen geen kans hebben om in contact te komen met de natuur.

Dat is de toestand van veel speelplaatsen in het Brussels Gewest. Om dit te verhelpen lanceerde Leefmilieu Brussel, in samenwerking met perspective.brussels, in mei 2021 Operatie Re-creatie, een projectoproep om gemengde, kwaliteitsvolle natuurlijke speelruimtes te creëren waar iedereen op adem kan komen en tegelijk een verkoelende groene plek in de wijk brengt.

Ambitie van de oproep

Wat het klimaat betreft, verbetert de vergroening van de speelplaatsen de bodemdoorlaatbaarheid en het waterbeheer. De koelte-eilanden die zo worden gecreëerd verhogen de veerkracht van Brussel tegenover de klimaatverandering en zullen tijdens hittegolven voor verkoelingen zorgen voor zowel de leerlingen als de buurtbewoners. De groene speelplaatsen versterken geleidelijk de biodiversiteit en het groene netwerk van het Gewest, dankzij de inrichting van semi-natuurlijke habitats voor insecten en vogels. Ze beperken eveneens de geluidsverspreiding, een belangrijke troef voor de gezelligheid.

Aan groene speelplaatsen zijn ook andere voordelen gekoppeld, zoals het welzijn van de gebruikers, leermogelijkheden door contact met de natuur, de ontwikkeling van gemengde speel- en ontspanningsruimten van goede kwaliteit, en tot slot de mogelijkheid om die open te stellen naar buurtbewoners voor activiteiten buiten de schooluren.

De aanwezige natuur vormt zo een klimatologische oplossing en een leerondersteuning (waterbeheer, ontdekking van de voedselproductie (moestuin, boomgaard, eetbaar plein)); het plein bevordert de valorisatie van de hulpbronnen (compost, recuperatie, ...), een betere geluidsomgeving, verbetering van de bodemkwaliteit, enz.

Selectie

Deze oproep die in mei 2021 werd gelanceerd, richtte zich tot scholen van tot de officieel erkende onderwijsnetten, van het kleuter-, lager- en/of secundair onderwijs, van alle types onderwijs en van alle taalregimes, die gelegen zijn in:

Er werden 62 interesseformulieren ontvangen, een echt succes! En vooral een teken dat de Brusselse scholen, naast de noodzaak om speelplaatsen groener te maken, bereid zijn om te veranderen en zich in te zetten voor de klimaattransitie.

Het adviescomité, waarin vertegenwoordigers van Fédération Wallonie-Bruxelles, Perspective.brussels, VGC, Tournesol-Zonnebloem vzw, Ecorce nv, Réseau Idée vzw, NME Brussel en Leefmilieu Brussel zetelen, heeft de 20 scholen geselecteerd die in het schooljaar 2021-22 met hun begeleiding zullen starten:

 

  1. Collège des Etoiles (Haren)
  2. GO! Kunsthumaniora Brussel (Laken)
  3. Ecole Champ des tournesols (Jette)
  4. Basisschool Sint-Lutgardis (Ganshoren)
  5. Athénée Royal de Bruxelles 2 (Laken)
  6. Technisch Atheneum Zavelenberg (Sint-Agatha-Berchem)
  7. Ecole Clarté (Jette)
  8. Ecole 2 maternelle autonome (Schaarbeek)
  9. Ecole Clair Vivre Omega + Alpha (Evere)
  10. Athénée Royal Du Sippelberg (Molenbeek)
  11. Ecole communale n°14 : La Flûte enchantée (Molenbeek)
  12. De Kleurdoos en Atheneum Brussel (Stad Brussel)
  13. Campus Saint-Jean Fondamental et Primaire (Molenbeek)
  14. Collège Matteo Ricci Bruxelles (Anderlecht)
  15. Ecole La Farandole - Les Marronniers (Etterbeek)
  16. Ecole Communale 1/2 (Sint-Gilles)
  17. Ecole Nouvelle (Sint-Gilles)
  18. Claire Joie Ecole (Etterbeek)
  19. Ecole Sainte Trinité Ixelles section Cardinal Mercier 2 (Elsene)
  20. École en Couleurs (Vorst)

Begeleiding

De begeleiding die Leefmilieu Brussel biedt bestaat uit verschillende soorten ondersteuning gedurende het hele project:

  • Begeleiding voor het ontwerp van de speelplaats op een participatieve manier die leidt tot een gebudgetteerd ruimtelijk plan;
  • Een analyse van de bodemkwaliteit van de betreffende gronden;
  • Begeleiding op vraag bij de opvolging en oplevering van de werkzaamheden;
  • Financiële steun voor de uitvoering van de werkzaamheden, tot een maximum van 300.000 euro per speelplaats;
  • Begeleiding voor de sensibilisering van de leerlingen rond milieuthema’s en het gebruik van de speelplaats en de natuur in het pedagogisch kader;
  • Een onderhoudsplan voor de nieuwe speelplaats dat toegankelijk is voor de school, afhankelijk van haar middelen;
  • Begeleiding bij het opzetten van een systeem om de speelplaats open te stellen voor buitenschoolse activiteiten en partners.

Tijdlijn

  • Van september 2021 tot februari 2022: participatief ontwerp met de scholen van de Groep 1 
  • Van januari tot april 2022: participatief ontwerp met de scholen van de Groep 2
  • Tussen oktober en november 2021: onderzoek van de bodemkwaliteit
  • Juli-augustus 2022: behandeling ven de subsidies voor de 20 scholen
  • Vanaf september 2022: bestelling van de werken gevolgd door de start van de werken
  • Tussen eind 2023 en medio 2024: oplevering van de nieuwe speelplaatsen

Documenten

De speelplaats herdacht, de gids voor de verbetering van speelplaatsen in het Brussels Gewest

De speelplaats – de plek waar je speelt, leert, ontdekt, ontmoet, herbront, jezelf uitdrukt en afreageert – maakt integraal deel uit van het schoolleven van zowel leerlingen als leerkrachten. De manier waarop die speelplaats is ingericht, heeft dan ook rechtstreeks gevolgen voor het welzijn van de leerlingen.

Toch zijn de speelplaatsen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vandaag de dag nog vaak gebetonneerde vlaktes met weinig variatie. Deze door muren omsloten binnenterreinen werken sociale frustratie engeluidshinder in de hand. Daarbij komt dat deze verharde vlaktes snikheet worden tijdens hittegolven. Kortom, speelplaatsen zijn maar weinig bevorderlijk voor de ontplooiing van kinderen en dragen in de stad bij tot een Nature Deficit Disorder (gevolgen van te weinig contact met de natuur).

Om scholen en inrichtende machten te helpen nadenken over herinrichtingsplannen van hun speelplaats, hebben Leefmilieu Brussel en de Dienst Scholen van perspective.brussels, in samenwerking met de tijdelijke vereniging AAC-OMGEVING, een Gids opgesteld voor de verbetering van speelplaatsen in het Brussels Gewest: De speelplaats herdacht.

Dit didactisch hulpmiddel stelt acties voor die kunnen beantwoorden aan verschillende doelstellingen van de school, afhankelijk van haar mogelijkheden, indeling en nagestreefde ambities: een speelplaats die ludiek en gezellig, natuurlijk, aangenaam en prikkelend, ecologisch beheerd of zelfs voor de wijk toegankelijk is.

Download de gratis gids:

U kunt ook een gedrukte versie bestellen per e-mail op info@leefmilieu.brussels.

Datum van de update: 23/11/2021