U bent hier

Het everzwijn

2009_cbe_mammiferes_0011.jpg

Het everzwijn was sinds 1917 verdwenen uit het Zoniënwoud, waarschijnlijk uitgeroeid om zijn vlees in een periode dat er vreselijke schaarste heerste. Maar na meerdere decennia afwezigheid is het dier vandaag opnieuw in Brussel opgedoken. De eerste enkelingen werden gespot in de winter van 2006. Hoe zijn ze er beland? Daar is nog steeds twijfel over. De bosbeheerders denken dat de everzwijnen zelf gemigreerd zijn en de overbevolkte Waalse bossen hebben verlaten op zoek naar nieuwe territoria. Maar die terugkeer kan mogelijk ook het werk zijn van een clandestiene, opzettelijke actie. De huidige populatie wordt geraamd op 15 tot 30 enkelingen verspreid over het hele woud (i.e. het grondgebied beheerd door de drie Gewesten).

Aanwezigheid onder controle

Het everzwijn is een van de grootste wilde zoogdieren van Europa. Het leeft in boomrijke zones en is op zoek naar rust en beschutting. Het heeft ook veel eten nodig (eikels, kastanjes, beukennootjes, wormen en larven, gras- of struikachtige bosplanten, kleine knaagdieren…) en veel water. Het Zoniënwoud is in dat opzicht een vrij goede biotoop voor het everzwijn. Dat kan de komende jaren nog verbeteren gezien het huidige beleid voor de verjonging en diversificatie van de populatie in het bos.

Een andere gunstige factor zal ook de concretisering zijn van projecten voor ecoducten en ecoviaducten. Want de transportassen (E411, Ring O, spoorlijn 161…) die het bos versnipperen vormen een hinderpaal voor de vrije circulatie van het everzwijn en van andere diersoorten. Om dat te verhelpen overweegt het Brussels Gewest de aanleg van passages boven of onder obstakels zoals spoorwegen of autowegen, dit om de verplaatsing van dieren- en plantensoorten te bevorderen.

Elk jaar werpt het vrouwtje (ook everzeug genoemd) 4 tot 7 everjongen. De soort kan zich dus zeer snel voortplanten als de nodige overlevingsvoorwaarden aanwezig zijn. Dat geldt zeker omdat de jacht in het BHG strikt verboden is. Om overbevolking te vermijden en het broze evenwicht van het woud te bewaren, worden de everzwijnen in het Zoniënwoud nauwlettend in de gaten gehouden. Er is trouwens een actieplan in de maak voor het volledige bos. Dat wil de everzwijnbevolking beperken tot een aanvaardbaar aantal dat het Zoniënwoud niet overmatig gaat belasten (versnippering, beschikbare voedingsmiddelen…).

Gewenste of ongewenste gast?

In tegenstelling tot de gangbare opvatting en in zoverre de soort niet overbevolkt raakt, blijkt de aanwezigheid van het everzwijn heilzaam voor de ecologie van het bos. Wanneer het de aarde doorsnuffelt op zoek naar eten (paddenstoelen, knollen…), zorgt het voor de verspreiding van de zaadjes en het ingraven ervan. Het vermengt de humus en verlucht zo de bosgrond. Als alleseter is het ook tuk op kleine knaagdieren en houdt het meteen hun populatie onder controle. Ook aan de larven van insecten die schadelijk zijn voor vele planten doet het zich tegoed.

Maar als het eten niet meer voldoende voorradig is, schrikt het everzwijn er niet voor terug het bos te verlaten om schade aan te richten in de weiden, grasperken of tuinen aan de rand van het bos. Om zich te beschermen is het aangewezen een stevige omheining te plaatsen. Op aanvraag kan het departement 'Bossen' van Leefmilieu Brussel u alle inlichtingen geven.

Wat te doen bij een ontmoeting?

In principe zal u geen everzwijn aantreffen bij uw wandelingen in het bos. Dit wilde dier vermijdt menselijke aanwezigheid, gaat liever lopen of verbergt zich. Bovendien leeft het vooral ’s nachts, ver van de paden, in het struikgewas.

Als het u toch zou overkomen, schrik het dan niet af of benader het niet. Meestal is het vreedzaam maar het kan aanvallen als het zich bedreigd voelt: vooral als het dier gewond is of als een everzeug haar kleintjes wil beschermen. Blijf dus onbeweeglijk, versper het niet de weg en wacht tot het zelf weggaat.

U moet ook beslist uw hond steeds aan de leiband houden.

Als u een dood of gewond everzwijn ontdekt, raak het vooral niet aan; verwittig liever de dienst Info-Leefmilieu (op 02 775 75 75) van Leefmilieu Brussel.

 

Datum van de update: 23/08/2018
Documenten: 

Om een papieren versie te bestellen: 02 775 75 75 of neem contact op met de dienst Info-Leefmilieu via e-mail